پاسخ‌های کوتاه به پرسش‌های اساسی

استیون هاکینگ

جمیل آریایی

استیون هاکینگ بی‌تردید معروف‌ترین فیزیکدان قرن حاضر است که چندی پیش درگذشت. هاکینگ دانشمندی نستوه و نمادی بارز از استقامت و پایداری است که بیش‌از چهل سال از عمرش را به خاطر ابتلا به بیماری نورون موتور (ALS) روی صندلی چرخ‌دار گذراند و به قول خودش شانس آورده که تنها اندام سالم بدن‌اش مغز او بوده است. وی مرزهای فیزیک ریاضی را در نوردیده و توانسته بعضی از اسرار درک ناشدنی سیاهچاله‌ها را بگشاید و «تابش هاکینگ» را پیشگویی کند که اگر آزمایش آن را تأیید کند، جایزه‌ی نوبل را خواهد برد. امّا افسوس که این جایزه به درگذشتگان تعلّق نمی‌گیرد.
پژوهش‌های او درباره‌ی منشأ جهان هستی است و از اینرو در کتاب حاضر که گردآمده‌ی مقالات پراکنده‌ی اوست، تلاش می‌کند به پرسش‌های کلانی چون «آیا آفریننده‌ای هست؟» «جهان هستی چگونه آغاز شده است؟» «آیا می‌توانیم آینده را پیشگویی کنیم؟» و . . . پاسخ دهد. در مقاله‌ی «آیا آفریننده‌ای هست؟» می‌کوشد تا بگوید جهان هستی از هیچ و به‌خودی‌خود آغاز گشته است و نقش آفریننده را در آن نادیده می‌انگارد. هر چند از دانشمندان بزرگی چون او انتظار می‌رود مردم را با دانش روز آشنا کنند، امّا خواننده‌ی تیزبین باید بداند که همه‌ی حرف‌های دانشمندان، آنگاه که از قلمرو علم فراتر می‌روند، اساس منطقی ندارد. از این که بگذریم، دانش علمی هاکینگ فاخر، ژرف و بسی خواندنی است.