سیری در بزرگترین کتابهای جهان (۴جلدی)

حسن شهباز

کمتر کسی است که از خواندن یک اثر ادبی ، یعنی پدیده ذوق و ذهن بشر ، لذت نبرد . عالم ادب نوابغی دارد که آثار ارزنده ای از آنان بر جای مانده است و هر کدام در جای خود شاهکاری است . نویسنده کتاب حاضر کوشیده است که این شاهکارهای ادبی را به شیفتگان و علاقمندان ادبیات معرفی کند و برای این منظور سال های عمر را صرف پژوهش و مطالعه در منابع و مآخذ گوناگون کرده است و اینک حاصل این تتبع را به نام سیری در بزرگترین کتاب های جهان تقدیم هم میهنان می کند . این اثر در حقیقت دانشنامه ای است از ادب گیتی که در هر پژوهشنامه ، زندگی نویسنده ، مضمون و ارزش معنوی کتاب و نیز نظر منتقدان نامور در اطراف آن مورد بحث قرار گرفته است .
وقتی سخن از بزرگترین و برترین کتب جهان به میان می‌آید، باید به سراغ آثار مکتوبی رفت که متفکران عالم آنان را “شاهکار” شمرده‌اند. واژه‌ی “شاهکار” در جهان هنر و ادب، به پدیده‌هایی اطلاق می‌شود بزرگ و نمایان و چشمگیر، که در مقام مقایسه با همه‌ی معیارهای هنری و ادبی بتوان آن‌را “کم‌نظیر” یا “بی‌نظیر” خواند. شاهکار برخلاف آنچه بعضی مترجمان در پشت جلد آثار ترجمه شده بکار می‌برند، به مفهوم بهترین یا برگزیده‌ترین اثر نویسنده نیست و اگر ذکر واژه‌ی شاهکار در مواردی ضروری افتاد، باید در نظر داشت که منظور یک اثر عالی و درخشان و بی‌مانند است نه بهترین اثر نویسنده ، زیرا چه بسا نویسنده آن چه نوشته همه در سطح عادیات و پائین تر از عادیات بوده و انتخاب هر یک از آثارش به منزله شاهکار و معرفی آن زیر عنوان شاهکار ، کاری است ناروا و دور از تدبیر و دانش و تمیز .
شاهکار باید یک کار بی بدیل و گران و ممتاز باشد ، مانند منظومه دانته با عنوان کمدی الهی یا نمایشنامه هملت اثر شکسپیر یا منظومه حماسی شاهنامه محصول فکر حکیم فردوسی ؛ اما اگر قرار باشد که داستانسرایی پرکار ، دهها کتاب بنویسد که هیچیک از آنان ممتاز نباشد ، انتخاب یکی از آثار او و معرفی آن زیر واژه شاهکار خطاست زیرا این اثر ممکنست برگزیده ترین کار نویسنده باشد اما چون با ضوابط و معیارهای هنری و ادبی یک کار برجسته و عالی و درخشان شناخته نمی شود نمی توان آن را شاهکار نامید و در شمار برترین و والاترین کتب عالم شناخت …