فردوس (در تاریخ شوشتر و مشاهیر آن)

تالیف: علاالملک حسینی شوشتری

تصحیح: میرجلال الدین حسینی ارموی

«فردوس»، کتابى است به زبان فارسى که به موضوع تاریخ و جغرافیاى شوشتر و نیز معرفى برخى از مشاهیر آن مى‏پردازد.
این کتاب از چند نظر حائز اهمیت است:  ١ -مولف خود، مردى چنان داراى علم و صلاحیت بوده که شاه جهان( ١٠٣٧ - ١٠۶٨ ق.) او را به تعلیم فرزندش شاهزاده محمد شجاع تعیین کرده است.  ٢ -همچنین مولف درباره پدر خود، قاضى شهید نورالله شوشترى، خانواده او و احوال برخى از استادان وى مطالبى را آورده است که آن اطلاعات را هرگز نمى ‏توان از سایر کتاب‏ ها به دست آورد.  ٣ - گروهى از فضلاى شوشتر را معرفى کرده که شرح حال ایشان را در منابع دیگر نمى ‏توان یافت.
کتاب؛ مشتمل بر پیش‏گفتار انجمن، مقدمه مصحح، مقدمه مولف و پنج محفل و بخش تعلیقات است.
پس از فاتحه، محافل پنجگانه کتاب به شرح ذیل آغاز مى‏گردد:
محفل اول، درباره پدر مولف، قاضى نورالله شوشترى و برخى دیگر از مشاهیر شوشتر؛ نظیر: شمس‏ الدین اسدالله حسینى، ملقب به صدرالعلماء، زین‏ الدین على بن سید اسدلله حسینى.
محفل دوم، به معرفى برخى از قدماى این شهر؛ چون: شیخ عارف محمد سوار، سهل بن عبدالله تسترى، کمال الدین على، معروف به صوفى و…اختصاص یافته است. در محفل سوم، به معرفى برخى از مشاهیر متاخر این شهر پرداخته شده و از کسانى؛ چون: عبدالواحد بن على، عبدالله بن محمود، عبدالله بن على، خواجه افضل و…نام برده شده است.
محفل چهارم، به معرفى شعراى این شهر؛ نظیر: ملا سعدالدین محمد متخلص به «بیکسى»، ابوالوفا، میرعالمى، مولانا قوسى، و…اختصاص یافته است.
محفل پنجم، به یادکرد برخى نکات علمى و حکمى که به ذهن مولف خطور کرده و نیز برخى منشئات و اشعار وى اختصاص یافته است. مولف دراین محفل اشعارى از خود در قالب قصیده، غزل، رباعى و مثنوى آورده است.