اضطراب منزلت
آلن دو باتن
ترجمه: زهرا باختری
هرکسی که به خاطر تلفنی که پاسخی به آن داده نشده یا ماشین مدلبالای همسایهاش بیخواب شده بهتر است سریعاً کتاب اضطراب منزلت آلن دو باتن را مطالعه کند. دو باتن در این کتاب تلاش فراوان برای دستیابی به منزلت اجتماعی را بررسی میکند، جستوجویی که بیش از آسایش مادی با عشق سروکار دارد.
نویسندۀ سیر عشق برای اثبات نظریهاش از تاریخ غرب و اندیشههای سنت آگوستین تا ماکیاولی و آنتونی رابینز بهره میگیرد. دو باتن هنگامی که از فضایل مردمگریزی هوشمندانه، ارزش هنر، یا چرخاندن لابستر کنار ساحل صحبت میکند نهتنها اوقات سرگرمکنندهای را فراهم میآورد، بلکه بسیار مفید و ضروری است. نشر چترنگ از همین نویسنده رمان سیر عشق را نیز به چاپ رسانده است.
دین شناسی انسان مدرن
آلن دو باتن
ترجمه: کامبیز توانا
کتاب «دین برای بیخدایان: راهنمایی برای استفادهٔ غیرمؤمنان از دین» اثر آلین دوباتن، اثری تفکربرانگیز است که میکوشد نشان دهد دین فراتر از باور به خدا، میتواند آموزنده و الهامبخش زندگی انسانهای غیرمذهبی باشد. دوباتن در این کتاب به جای پرداختن به اثبات یا رد وجود خدا، روی کارکردهای اجتماعی، اخلاقی و روانشناختی دین تمرکز میکند و پیشنهاد میکند که حتی کسانی که به خدا اعتقادی ندارند، میتوانند از روشها و ساختارهای دینی برای بهبود زندگی فردی و جمعی خود بهره ببرند.
کتاب با محوریت تحلیل کارکردهای عملی دین در جامعه و زندگی فردی نوشته شده است. دوباتن معتقد است دین به انسانها چارچوبی برای نظم دادن به زندگی، مواجهه با تنهایی، غم و فقدان و ایجاد حس تعلق و جامعهپذیری ارائه میدهد. او مثالهایی از معماری مذهبی، مراسم و سنتهای دینی، موسیقی مذهبی و نحوهٔ آموزش اخلاق در دینها را بررسی میکند و نشان میدهد که چگونه این ابزارها میتوانند به شکل غیرمذهبی نیز مورد استفاده قرار گیرند.
از منظر روانشناختی، کتاب بر نیاز انسان به معنا، نظم و حمایت اجتماعی تأکید میکند. دوباتن توضیح میدهد که بسیاری از افراد حتی در جوامع سکولار نیز به دنبال مراسم، نمادها و فعالیتهایی هستند که حس امنیت، تعلق و آرامش فراهم میکند، درست همانگونه که دین سنتی این نقش را ایفا میکند.
در سطح فلسفی و اجتماعی، دوباتن به نقد کلیشههای دوگانهٔ «مذهبی/بیخدا» میپردازد و استدلال میکند که فایدهٔ دین لزوماً در باور به خدا نیست، بلکه در ساختارها، رفتارها و ارزشهایی است که به زندگی اجتماعی و فردی معنا میبخشد. او پیشنهاد میدهد که سکولارها میتوانند مراسم، مکانها و آئینهای مذهبی را اقتباس کنند تا احساس هماهنگی، تأمل و همدلی ایجاد شود.
از نظر ادبی و سبک نوشتاری، دوباتن همان سبک شناختهشدهٔ خود را به کار میگیرد: ساده، شفاف، عینی و با مثالهای ملموس از زندگی روزمره و تاریخ هنر و فرهنگ. این ویژگی باعث شده که کتاب برای طیف گستردهای از خوانندگان جذاب باشد؛ از علاقهمندان فلسفه و روانشناسی تا کسانی که به دنبال راهکارهای عملی برای زندگی بهتر هستند.
در جمعبندی، «دین برای بیخدایان» کتابی است که به جای تمرکز بر باور مذهبی، بر کارکردها و ارزشهای اجتماعی، اخلاقی و روانشناختی دین تأکید میکند و مسیر جدیدی برای بهرهگیری از آموزهها و سنتهای دینی حتی در زندگی سکولار ارائه میدهد. این اثر ترکیبی از فلسفه، روانشناسی و جامعهشناسی دین است و به خواننده امکان میدهد تا به شکلی آگاهانه و غیرمذهبی از جنبههای مثبت دین بهره ببرد، بدون آنکه به باور دینی متعهد باشد.