استفان هاگارد

ترجمه: داود نجفی

یک بررسی دقیق و جامع از گذارهای دموکراتیک اخیر در سراسر جهان

از دههٔ ۱۹۸۰ تا دههٔ اول قرن بیست و یکم، گسترش دموکراسی در کشورهای در حال توسعه و جهان پساکمونیستی، چشم‌انداز سیاسی جهانی را به‌شدت تغییر داد. چه عواملی این تغییرات را به حرکت درآورد و چه عواملی تعیین‌کننده بودند که دموکراسی‌های نوپا پایدار بمانند یا به حکومت‌های استبدادی بازگردند؟ کتاب دیکتاتورها و دموکرات‌ها نگاه جامعی به گذارهای به دموکراسی و بازگشت به آن در دهه‌های اخیر ارائه می‌دهد. استفان هگارد و رابرت کافمن با بهره‌گیری از تحلیل‌های آماری و کیفی، نظریه‌های تغییر دموکراتیک را بررسی کرده و رویکردهایی را پیشنهاد می‌کنند که بر عوامل سیاسی و نهادی تأکید دارند. در حالی که نابرابری یکی از توضیحات برجسته برای گذارهای دموکراتیک بوده است، نویسندگان معتقدند نقش آن محدود است و هم نخبگان و هم توده‌ها می‌توانند محرک تغییر رژیم باشند.

هاگارد و کافمن با بررسی ۷۸ مورد گذار به دموکراسی و ۲۵ مورد بازگشت به استبداد از سال ۱۹۸۰، نشان می‌دهند که تفاوت در رژیم‌های استبدادی و ظرفیت‌های سازمانی چگونه اعتراضات مردمی و ابتکارات نخبگان را در گذار به دموکراسی شکل می‌دهد و ضعف‌های نهادی چگونه باعث شکست برخی دموکراسی‌ها می‌شود. عوامل تعیین‌کنندهٔ دموکراسی در قدرت نهادهای موجود و توانایی مردم در مشارکت جمعی نهفته است. مسیرهای متعددی برای رسیدن به دموکراسی وجود دارد، اما دموکراسی‌هایی که از تحرکات گستردهٔ مردمی رشد می‌کنند، ممکن است کنترل‌های بیشتری بر مسئولان نسبت به دموکراسی‌های حاصل از توافقات درون‌نخبگانی داشته باشند.

فراتر از باورهای رایج دربارهٔ تغییر رژیم‌ها، دیکتاتورها و دموکرات‌ها شرایطی را بررسی می‌کند که در آن‌ها گذار به دموکراسی احتمال بیشتری دارد.