یاشار کمال

مترجم: ثمین باغچه بان

اینجه ممد ؛اولین جلد از دوره رمان چهار جلدی یاشار کمال ، نویسنده ترک، که نخستین بار در ۱۹۵۵ به صورت پاورقی در روزنامه جمهوریت، چاپ استانبول، منتشر شد. این اثر جایزه اول رمان را دریافت کرد و در میان مردم نیز شهرت و موفقیت فراوان پیدا کرد. و این توجه مردم بعدها با انتشار مجلدات بعدی بیشتر شد. در جلگه­ای در دامنه ­های کوه توروس، در دهکده­ای که همه زمینهای آن متعلق به آقا (ارباب) محلی است، نوجوانی ممد نام زندگی می­کند که او را اینجه (قلمی) می­نامند.

در جلگه ­ای در دامنه­ های کوه توروس، در دهکده ­ای که همه زمینهای آن متعلق به آقا (ارباب) محلی است، نوجوانی ممد نام زندگی می­ کند که او را اینجه (قلمی) می­نامند. ارباب هرساله اجاره سنگینی از زمینها می گیرد و روستاییان را رها می­ کند که در فقر فجیعی زندگی کنند . نظام اجتماعی کهن با تسلط سرکوب و وحشت ادامه دارد.

ممد چندین بار فرار می­ کند و خدیجه را هم که عاشقش است اما ارباب برای برادرزاده خود درنظر گرفته است ، همراه می­ برد. وقتی دستگیرش می­ کنند، برادرزاده ارباب را می­ کشد و خود او را هم زخمی می­ کند. او که شهره خاص و عام شده است دیگر هیچ راهی ندارد جز اینکه بزند به کوه و یاغی شود ، ولی چون در برابر زورگویی و استبداد سردسته راهزانی که به آنها پیوسته عاصی شده است ، به زودی دسته خاص خود را تشکیل می­ دهد و طولی نمی­ کشد که ممد به راهزنی تبدیل می­ شود که مایه وحشت پول­داران و محبوب بینوایان و محرومان است.

زمینه سیاسی آشفته انتشار اینجه ممد قسمتی از علل و اسباب آن را تشکیل می­ دهد. دموکراتها ، که از پنج سال پیش روی کار آمده­ اند ، دهکده­ های عقب­ مانده آناتولی را تسلیم سلطه خشونت­ آمیز طبقه سرمایه­ دار می­ کنند . روستائیان ، که سابقاً تحت استثمار خوانین بودند ، باز هم تحت تسلط تازه­ ای درمی­ آیند که همان قدر غیرانسانی است.

یاشار کمال

ترجمه: ثمین باغچه بان

اینجه ممد داستان شورش دهقان‌زاده‌ای است که در برابر زمینداران بزرگ به‌پا می‌خیزد. یاشار کمال، که خود سال‌ها از نزدیک شاهد استثمار و سرکوب دهقان‌ها بود، می‌گفت که فکر نوشتن این رمان زمانی به ذهنش رسید که شاهد کشته شدن یک یاغی توسط ژاندارم‌ها بود. «ممد» برگرفته از خاطرات یاشار کمال از دایی‌اش بود که در آن زمان از یاغی‌های معروف در شرق آناتولی، منطقهٔ قفقاز و ایران به‌شمار می‌رفت.

این «رمان چهارگانه» به‌ترتیب در سال‌های ۱۹۵۵، ۱۹۶۹، ۱۹۸۴، و ۱۹۸۷ منتشر شده‌اند. اینجه ممد به بیش از ۴۰ زبان ترجمه شده و فیلمی هم بر اساس آن ساخته شده‌است.