استنطاق (محاکمه فاشیسم)
پتر وایس
ترجمه: فرامرز بهزاد
پتر وایس را شاخص‌ترین چهره نمایش مستند در دنیا می‌دانند، با نگارش نمایشنامه‌های مستند «ژنرال سالازار»، «مارا- ساد» و «استنطاق» طبعا ادعای عجیبی هم نیست.
نمایشنامه استنطاق را پتر وایس بر اساس پرونده های دادگاه آشویتس که در سالهای ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۵ در فرانکفورت جریان داشت نوشته است، از اظهارات بسیار زیاد و گوناگون حاضران در دادگاه چنانکه خود می گوید تنها عصاره آنها را به دست داده و کوشیده است تا حد امکان چیزی به آنها نیافزاید. بنابراین، سعی‌اش در این نیست که فضای دادگاه و کشاکش‌های روانی و ذهنی آن را بر روی صحنه نشان دهد: دادگاه او زمینه ایست برای شرح رویدادهای درون اردوگاه مرگ.
عظمت دهشتناک اردوگاه مرگ در اصل چیزی نیست که بر روی صحنه به روال متعارف تئاتر نمایش پذیر باشد، و اینکه نمایشنامه مستند تاریخی پتر وایس در مقایسه با آثار دیگر نویسندگانی که سعی در بازسازی فضا و رویدادهای اردوگاه داشتند موفق تر از کار درآمده است، درست حاصل همین روش است که می خواهد واقعیت اردوگاه را نه نمایش، بلکه از زبان بازمانده گان این " جهنم روی زمین" و از زاویه دید آنان گزارش بدهد.
نامه به پدر
فرانتس کافکا
ترجمه: فرامرز بهزاد
«نامه به پدر»، كه كافكا آن را در نوامبر 1919 یعنی در سی و شش سالگی نوشته است، با آن‌كه طولش به مراتب از حد یك «نامه» می‌گذرد، در اصل براستی قرار بوده كه به پدر تسلیم شود، آن هم از طریق مادر. ولی مادر كافكا، از آن‌جا كه اطمینان داشته است این كار در واقع نتیجه‌ای سر به سر معكوس به دست خواهد داد و مقصود اصلی نامه، یعنی این‌كه كافكا بتواند مشكلات روحی خود را به پدر بشناساند به هیچ روی حاصل نخواهد شد، نامه را به او باز می‌گرداند.