آوریل شکسته
اسماعيل كاداره
ترجمه: قاسم صنعوی
از همان لحظهای که برادر گیورگ به دست یکی از همسایگان کشته میشود، زندگی خود او نیز از دسترفته و محکوم به نابودی است؛ زیرا قانون سنتی کانون از او میخواهد که قاتل برادرش را بکشد و سپس به نوبه خود هدف انتقام قرار گیرد.
پس از آنکه گیورگِ جوان قاتل برادرش را با گلوله از پا درمیآورد، طبق قانون تنها سی روز مهلت و مصونیت موقت به او تعلق میگیرد؛ فرصتی که حتی برای زنده ماندن تا پایان ماه آوریل نیز کافی نیست.
در همین هنگام، زوجی تازهازدواجکرده که برای ماهعسل به آن منطقه آمدهاند، در مسیر این جوان تحت تعقیب قرار میگیرند. دل عروس به حال گیورگ میسوزد و حتی این غریبههای به ظاهر «متمدن» که از شهر آمدهاند نیز در معرض آن قرار میگیرند که در سازوکار مرگبار و گریزناپذیر خونخواهی و انتقام خانوادگی گرفتار شوند.
انجیل های من
اریک امانوئل اشمیت
قاسم صنعوی
"انجیل های من" داستان پیامبری و رستاخیز عیسی است، و شروع دین مسیحیت. داستان در دو فصل تنظیم شده؛ فصل اول با نام "شب باغ زیتون" که به پیامبری ی عیسی می پردازد و فصل دوم به نام "انجیل به روایت پیلاطس" که درباره ی رستاخیز این پیامبر است.
شک و ایمان، مسئولیت و لاقیدی، اساس مفهوم این رمان است. چه در فصل اول که عیسی نمی تواند بپذیرد که ناجی و برگزیده ی خداست و به پیامبری ی خود شک می کند. و چه فصل دوم که پیلاطس، سردار رومی به رستاخیز او شک می کند و زنده شدن دوباره ی او را باور نمی کند. و به آخر هم نه عیسی کاملا با اعتقاد و نه پیلاطس به تمامی معتقد است. هر دو شک هایی دارند. عیسی، مسیح بودن خود را باور ندارد و به کسانی که به او می گویند تو مسیح هستی، جواب می دهد که من این را نگفتم، تو بودی که این را گفتی. و در نامه های پیلاطس به برادرش نیز غوطه خوردن او را بین شک و ایمان می بینیم.
اما چه به پیامبری و رستاخیز عیسی ایمان داشته باشیم و چه نداشته باشیم یک چیز مسلم است آن این که هم عیسی و هم پیلاطس انسان های لاقیدی نیستند و هر دو به دنبال حقیقت می گردند. و اشمیت به چه زیبایی این نکته را در داستان بیان می کند. هنگامی که پیلاطس از شک داشتن می نالد و از این که دیگر رومی ای که می داند، نیست غمگین است، کلودیا همسرش به او می گوید: " – پیلاطس، شک کردن و اعتقاد داشتن، هردو یکی است. فقط بی قید بودن کفر است."
در مقابل شک عیسی و پیلاطس اما افراد با اعتقادی نیز حضور دارند. یهودا و کلودیا. یهودا حتی ذره ای هم به بازگشت دوباره ی عیسی شک نمی کند و به خود او هم می گوید که اطمینان داشته باشد که پس از سه روز از مردنش، زنده خواهد شد. و کلودیا همسر پیلاطس هم در مقابل شک این سردار رومی نمادی از ایمان کامل است.
رمان "انجیل های من" گر چه داستانی با درونمایه ی مذهبی ست، اما خواندن آن برای کسانی که اعتقادات مذهبی ندارند هم جذاب است. دیدن شک عیسی و ایمان یهودا (کسی که محل اختفای عیسی را به رومیان لو می دهد). خواندن تئوری های منطقی ی پیلاطس در رد رستاخیز عیسی، که به درستی پرداخت شده اند.
تمام شب در کنار هم و داستان های دیگر از نویسندگان یونانی (مجموعه هفتاد و دو ملت ۴)
گزینش و ترجمه: قاسم صنعوی
نویسندگان: ژاک پولیلاس، دمتریوس بیکلاس، ماریا توسالتزی، زاکای فیتیلیس، پ. پالهاولوگ، ز. پاپانتونیو، گئورگیوس ویزیهنوس، آرژیریس افنالیوتیس، آلکساندر پاپادیماندیس، کوسیتیس پالاماس، گئورگس دروسینیس، ژان کندیلاکیس، پل نیرواناس، کوستاس هاتزوپولوس، کنسانتین تئوتوکیس، زاکاریاس پاپاندونیو، دموستن ووتیراس، گالاته کازانتزاکیس، گئورگس آتاناسیادیس-نوواس، هللی آلکسیو-داسکالاکیس، ژان.م.پانائیوتوپووس، آندره آس امبیریکوس، تاناسیس پتسالیس-دیومیدیس، دیمیتری هادزیس، ژولی یاتیریدو (بوستیدندویی)، اسپیروس پلاسکوویتیسس، آندره کدروس، رودیس روفوس، گئورگس ایو آنو، تاناسیس والتینوس، فرانگوپولوس، واسیلیس واسیلیکوس، دیمیتری کولاتوس، فیلیپ دراکودائیدیس، کوستولا میتروپولاس
نیکوس کازانتزاکیس نقل می کند که پدربزرگش هر شب فانوس به دست به میدان روستایش می رفته و اگر بیگانه ای می یافته او را به خانه اش می برده، می خورانده و می نوشانده، سپس چپق به دست می نشسته و به بیگانه می گفته نقل کن. برای او راست و دروغ بودن نقل های مهمان بیگانه اهمیت نداشته، فقط میخواسته که برایش نقل کنند…
در دیاری که اسطوره هایش سراسر داستان هستند، در خطه ای که دو حماسه ی جاودانش از زبان هومر داستان ها سر می کنند، و از شش سده ی پیش از میلاد قصهه ی ازوپ محبوبیت عام یافته اند، باید انتظار داشت که اقبال به قصه نویسی ادامه پیدا کرده باشد و در سده های نو نیز توجه به این نوع ادبی از یاد نرفته باشد.
ادبیات داستانی و از جمله داستان کوتاه یونان نو از برخی رویدادهای تاریخی نظیر جنگ های استقلال، فاجعه ی آسیای صغیر، مقاومت های مردمی در برابر اشغالگر خارجی، تهاجم ایتالیا و آلمان، جنگ های داخلی و … تأثیر پذیرفته اند؛ ولی در این میان توجه به مسائل فردی و زندگی های شخصی نیز از یاد نرفته است.
در آنچه در این جُنگ گرد آورده شده، خواننده ی دوستدار داستان کوتاه می تواند نمونه هایی از این گرایش ها بیابد.
جلاد و داستانهای دیگر از نویسندگان سوئد (مجموعهی هفتاد و دو ملت ۲)
گزینش و ترجمه: قاسم صنعوی
نویسندگان: سلما لاگرلوف، پرلاگر کویست، اولا هانسون، تور هدبرگ، پر هالستروم، هنینگ برگر، پرنس گیوم، دوکسودرمانی، پرالوف سوندمن، کارلیوناس لوو آلمکویست، وتربرگ، ز. ب گوستافسون، فلیگار کارلن، دانیل فالستروم
ادبیات سوئد در سیر تاریخی خود از مرحلههای مختلف گذر کرده: قرون وسطا از گرایش به عرفان، سپس خلق آثاری به زبان عامیانه، تبلیغهای سیاسی، پیدایش ادبیاتی واقعی به زبان سوئدی نشان دارد. «اومانیسم» برای نخستین بار روی مینماید. در قرن هفدهم که جنگهای سیساله عظمت کشور را سبب میشوند ادبیات «ناسیونالیست» و شعر ناشی از موقعیتها و ترانهی عامیانه رواج مییابد. در قرن هجدهم، قرن آزادی، عرفانگرایی عمیق، کنجکاوی روشنفکرانه، کشف پرشور علمی، رودروی «اپیکوریسم» بیخیالی قرار میگیرد. تاثیر ادبیات کشورهای دیگر، به خصوص فرانسه و آلمان آشکار میشود. رمانتیسم، روشنفکران را به لیبرالیسم می کشاند و آنگاه آمیختهای از رمانتیسم، لیبرالیسم و رئالیسم پدید میآید.
دوران جدید از پیشرفت اقتصادی و تحولهای اجتماعی، پیدایش نوعی پرولتاریا و متعاقب آن ادبیات کارگری همراه است. طغیان بر محافظهکاری ، دفاع از حقوق اکثریتی ستمدیده، تجلیل از فردگرایی که نمونهی بارز آن در استریندبرگ و رئالیسم سوئدی یافت میشود، روی مینماید. در عصر حاضر که سوئد از شکوفایی و پیشرفت همهجانبهی اقتصادی و اجتماعی برخوردار است و در در دو بلیهی جنگهای جهانی ناظری بیطرف مانده، وجدان صاحبقلمان احساس راحتی نمیکند و آنان را که خود از رفاه همهجانبه برخوردارند برمیانگیزد که به دردهای جهانی بپردازند و یاسی را که از خودشان نیست ابراز نمایند…
چشمهای سنگی و داستانهای دیگر از نویسندگان اروپای شرقی (۲ جلدی) (مجموعه هفتاد و دو ملت ۷)
گزینش و ترجمه: قاسم صنعوی
بلغارستان و چک-اسلواکی، دو کشور اروپای شرقی که داستانهای کوتاهی از نویسندگانشان در نخستین بخش مجموعه حاضر آمده، دارای خاستگاههای متفاوتاند؛ یکی خطهای یکپارچه و بالنده به گذشته خود، گاه دارای چنان قدرتی که فرمانروایش عنوان تزار میگیرد و صربستان جنگاور را مطیع و منقاد میکند، و گاه دستنشانده همین هماورد شکست خورده میشود، و دیگری، یادگار دولت در خور توجه بوهم، سرنوشتهای مشابه مییابند: برای سدهها گرفتار بندهای همسایههایی مقتدر و حریص میشوند و مدتی بعد دو ایدئولوژی بسیار متضاد گرفتارشان میکند.
نویسندگانشان از این شرایط تأثیر میپذیرند و گاه با بیانی غمبار و زمانی با طنز، به توصیف روحیه و واکنش مردمان دیارشان میپردازند: زنی که برای خنککردن مسلسلها سطل سطل از جایی دور آب میآورد، و پیرزنی که نوه بیمادرش را با خطر نابودی روبهرو میکند تا پارتیزانی را برهاند، و دانشآموزانی که به سبب ابراز شادی در نابودی بیگانه اشغالگر، در برابر جوخه اعدام قرار میگیرند، و معلمی تا آن زمان نه چندان مطرح، که با تجلیل از اینان، احترام دیگر شاگردانش را جلب میکند و سرانجام، نویسندهای که دو جناح مخالف هم، در یک زمان او را به حلقآویزشدن تهدید میکنند و …
دومین دفتر این مجموعه به آثاری از نویسندگان کشورهای رومانی، لهستان، مجارستان و یوگسلاوی، دارای مردمانی از نژادهای متفاوت و روحیههای گوناگون، ولی سرنوشتهای کموبیش یکسان و همانند دیگر کشورهای اروپای شرقی ، اختصاص یافته است. همه گرفتار قیدهای همسایگان مقتدر، (اتریش-مجار، روسیه، عثمانی) کمتر زمانی از آرامش برخوردار بودهاند.
رومانی پیوسته تحت سلطه همسایهای قرار میگیرد. تقسیمهای چندگانه لهستان بر همه شناخته شده است. مجارستان دیرزمانی جزء جدایی ناپذیر اتریش مقتدر است. یوگسلاوی پس از جنگ جهانی اول از ترکیب اجباری پارههایی نامتجانس پدید میآید و سرانجام به همان پاره تقسیم میشود. داستانهای نویسندگان این خطهها نیز با شرایط اجتماعی-سیاسی دیار خود بیگانه نیستند و چه از دورانهای گذشته و چه از دوران معاصر حکایتها دارند…
چهار سوار مکاشفه
بلاسکوایبانیث
قاسم صنعوی
ویسنته بلاسکوایبانیث (به اسپانیایی: Vicente Blasco Ibáñez) یکی از بزرگترین نویسندگان قرن بیستم اسپانیا و شاید بزرگترین این نویسندگان است.
وی به سال ۱۸۶۷ متولد شد و دوران جوانی را در مادرید گذرانید. پیش از آنکه تحصیلات خود را تمام کند به جرم افکار انقلابی از دانشگاه مادرید اخراج شد و در سال ۱۸۸۹ بر اثر شرکت در نهضت شورشطلبی اسپانیا به فرانسه پناه برد. چند سال بعد به کشورش بازگشت و مجله مهم «ملت» را که ارگان نهضت جمهوریخواهان بود تأسیس کرد و نخستین رمانهای خود را به نام «گل بهار» و «آرزوی تارتانا» برای همین مجله نوشت. اندکی بعد دوباره ناچار به فرار از اسپانیا شد و با لباس ملاحی به ایتالیا رفت. در بازگشت به اسپانیا خود را به ستاد ارتش معرفی کرد و بازداشت شد و در نتیجه محاکمه به چهار سال زندان محکوم گردید. نه ماه بعد بخشیده شد و به نمایندگی مجلس انتخاب گشت در همین سال بود که کتاب معروف «سرزمینهای نفرین شده» را که بهترین اثر ادبی نیمه دوم قرن نوزدهم اسپانیا دانستهاند، انتشار داد. بلاسکوایبانیث تا سال ۱۹۰۹ در عالم سیاست بود. اما از آن پس از سیاست کناره گرفت و به جهانگردی و فعالیت ادبی پرداخت و محصول این فعالیت ادبی او، یکی از عالیترین گنجینههای ادبی زبان اسپانیا را تشکیل داد. وی در آغاز کار رماننویس ملی بزرگی محسوب میشد، اما اندکاندک پا از دایره «ملی» بیرون گذاشت و رماننویس «بشری» شد.
یکی از آثار او «میدانهای خونین» که در ایران به نام «خون و شن» معروف است، به قدری شهرت یافته که تقریباً به تمام زبانها ترجمه شده است.
مهمترین آثار ادبی او بدین قرارند: سونیکا هرجایی (۱۹۰۱)،چهار سوار مکاشفه (۱۹۰۲)، گل و نی، کلیسا (۱۹۰۳)، مشرق و زمین و خون و شن (۱۹۰۸).
چهار سوار مکاشفه (اسپانیایی: Los cuatro jinetes del Apocalipsis) رمانی از نویسنده اسپانیایی، ویسنته بلاسکوایبانیث است که برای اولین بار در سال ۱۹۱۶ منتشر شد.
این رمان، در مورد دو داماد (باجناق) فرانسوی و آلمانیِ یک خانواده زمیندار آرژانتینی است که در جنگ جهانی اول خود را در دو سوی کارزار مییابند و باید در مقابل هم قرار بگیرند.
این رمان در ۱۹۱۸۸ به دست شارلوت بروستر اردن به انگلیسی ترجمه شد و بر اساس گزارش ناشران هفتگی، پرفروشترین رمان سال ۱۹۱۹۹ در آمریکا شناخته شد. در این گزارش، این رمان «داستانی زیاده انسانی که به دست یک نابغه نوشته شده» توصیف شده است. این رمان در فهرست ۱۰۰ رمان برگزیده سده بیستم روزنامه ال موندو قرار دارد.
از روی این رمان، دو اقتباس سینمایی به همین نام در سالهای ۱۹۲۱ و ۱۹۶۲ ساخته شده است.
خاطرات سیمون دو بووار (۴ جلدی در ۶ مجلد)
سیمون دو بووار
مترجم: قاسم صنعوی
کتاب خاطرات، اثری نوشته ی سیمون دو بووار است که نخستین بار در سال 1958 به انتشار رسید. این اثر که خودزندگی نامه ای درخشان از یکی از برجسته ترین چهره های ادبی قرن بیستم به شمار می آید، تصویری پرجزئیات از بانویی اندیشمند را ترسیم می کند که در خانواده ای بورژوا و فرانسوی بزرگ شد، در دوران نوجوانی علیه قواعد و انتظارات مرسوم دست به شورش زد، و در جوانی با بلندپروازی تمام به ادبیات و فلسفه روی آورد؛ کارهایی که در دهه ی 1920 برای یک زن جوان بسیار عجیب و غیرمعمول به نظر می رسید. دو بووار در کتاب خاطرات از روابط دوستانه، روابط عاشقانه و استادهایش سخن می گوید و علاوه بر آن، به روزهای آغازین مهم ترین رابطه ی خود در زندگی می پردازد؛ رابطه ای جاودان با دوستی جوان به نام ژان پل سارتر در زمانه ای آکنده از هیاهوهای سیاسی و اجتماعی.
درخت زیبای من
ژوزه مارو د واسكونسلوس
ترجمه: قاسم صنعوی
درخت زيباي من داستان پسربچهاي است به نام زه زه كه همواره دچار خيالپردازي است و با شيطنتهاي خاصي كه دارد خواننده را به خودش دلبسته ميكند و همواره در پي ماجراجوييهاي خارقالعاده است.اين كتاب يكي از زيباترين آثاري است كه درباره كودكي و دنياي آن نوشته شدهاست.داستان زندگي نويسنده نيز تا حدودي برگرفته از همين كتاب است.
رازها
کنوت هامسون
ترجمه: قاسم صنعوی
رازها (Mysteries) داستان یوهان نیلسن ناگل است، غریبهای مرموز که ناگهان در یکی از شهرهای کوچک نروژ در تابستانی از راه میرسد — و به همان سرعت ناپدید میشود. ناگل کاملاً یک بیگانه است؛ شخصیتی شبیه به مسیح مدرن که با نگاهی نزدیک به طنز تلخ با او برخورد میشود. او سیاست و اندیشهی دوران خود را محکوم میکند، به «تحقیرشدگان و آسیبدیدگان» آرامش میبخشد، و دل دو زن را به دست میآورد؛ زنانی که یادآور مریم و مارتا در کتاب مقدس هستند.
اما چهرهای تاریکتر نیز در او نهفته است: در جلیقهاش شیشهای از اسید پروسیک (سیانور) را حمل میکند...
این رمان، با نثری نیرومند، جریان سیال ذهن ناگل را به تصویر میکشد؛ ذهنی که هرچه بیشتر در شکنجهگاه ناخودآگاه خویش فرو میرود.
سقوط و داستانهای دیگر از نویسندگان اسپانیا (مجموعهی هفتاد و دو ملت ۱)
گزینش و ترجمه: قاسم صنعوی
نویسندگان: میگل د سروانتس، آرماندو لوپث سالیناس، خسوس لوپث پاچهکو ، خوان بنانسیو ده آراکیستیائین، خوسه اچه گارایی، آلارکون، گوستابو آدلفو بکر، امیلیا پاردو باثان، لئو پولدو آلاس، فیلیپه پهرثای گونثالث، خوسه نو گالس، سانتیاگو روسینول، بایهاینکلان، بلاسکو ایبانیث، آئورین، پدرو ده رپیده، آلفونسو ماسهرا، آلبرتو اینسوا، آنتونیو اسپینا، خوسه دیاث فرناندث، خوآن آنتونیو ده ثونئونگی، آرماندو لوپث سالیناس، خوسه ماریا ده کینتو، کارلوس لاررا، خسوس لوپث پاچه کو، ماریاسون لاندا، خوان کروث ایخرابیده، فرانسسک سهرس، آلونسو لرما
داستانهای کوتاهی که در این دفتر گنجانده شدهاند آثاری از نویسندگانی با روحیهها و سلیقههای متفاوت هستند: اگر آلاکون قصهای نه بیگانه با مطایبه مینویسد، گوستابو آدولفو بکر، اثری بین واقعیت و غیر واقعیت در نوسان است و فضایی از موسیقی پریوار شگرف می آفریند عرضه میکند. اگر امیلیا پارادو باثان و کلارین به ناتورالیسم توجه دارند، گونثالث از طنز دوری نمیگزیند. اگر روسینیول رنالیست با مهارت نقاشان به توصیف تلخی زندگیهای فردی میپردازد، آنتونیو اسپینا، بلاسکو ایبانیث، خوسه ماریا ده کینتو،کارلوس لاررا و آلونسو لرما پروایی ندارند که مستقیما به معضل های اجتماعی روی بیاورند …