رستم التواریخ
محمد هاشم آصف (رستم الحکما)
به اهتمام محمد مشیری
رستمالتواریخ اثری از محمدهاشم آصف از مورخین دوره زندیه و اوایل قاجار است که تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران در دوره سلطنت شاه حسین صفوی و استیلای افاغنه و افشاریه و زندیه تا آغاز دوره قاجار را روایت میکند. کتاب رستمالتواریخ در سال ۱۳۴۸ به تصحیح محمد مشیری توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شده و دومین بار در سال ۱۳۸۱ توسط عزیزالله علیزاده تصحیح و در انتشارات فردوس در تهران منتشر شدهاست.
نویسنده کتاب با دو لقب «رستم الحکما» که پدرش به او داده و «صمصام الدوله» که از فتحعلی شاه قاجار دریافت داشته، خود را معرفی کردهاست. تاریخ تولد وی ۱۱۷۹/۱۱۸۰ هجری قمری (۱۷۶۶/۱۷۶۷ میلادی) است.
شرح مأموریت آجودانباشی
حسین خان نظام الدوله
تألیف: محمد مشیری
کتاب «شرح مأموریت آجودانباشی» به بررسی زندگی و مأموریتهای شخصیتی به نام آجودانباشی، به ویژه در دوران قاجار، میپردازد. در واقع، آجودانباشی عنوانی بود که به مقاماتی با وظایف نظامی و اداری در ایران داده میشد.
در این کتاب، دکتر هادی هدایتی با توجه به اسناد تاریخی و تجربیات شخصی، به تحلیل وضعیت اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران در آن زمان میپردازد و به بررسی چالشها و فعالیتهای آجودانباشیها میپردازد. کتاب به نوعی روایتگر زندگی افرادی است که در این مقام فعالیت داشتند و نقش آنها در تاریخ ایران را بررسی میکند.
بهطور خاص، شخصیتهای تاریخی مانند حسین خان نظام الدوله و دیگر رجال سیاسی آن زمان در این کتاب مورد توجه قرار میگیرند و تأثیرات آنها بر تحولات سیاسی و اجتماعی مورد تحلیل قرار میگیرد.
بنابراین، کتاب نه تنها درباره یک فرد خاص، بلکه درباره گروهی از شخصیتهای مهم تاریخی است که در شرایط خاص اجتماعی و سیاسی ایران فعالیت کردهاند.
صدرالتواریخ: شرح حال یازده نفر از صدر اعظم های پادشاهان قاجار
محمد حسن اعتماد السلطنه
به کوشش: محمد مشیری
اين كتاب شرح حال يازده نفر از صدراعظمهاى دودمان قاجار است كه مؤلف براى ميرزا علىاصغر خان امينالسلطان تدوين و تألیف نموده است.
برخى گفتهاند كه اين اثر از تأليفات ميرزا محمدحسين فروغى با دستيارى غلامحسين خان اديبالملك است؛ چنانكه در حاشيه صفحه يكى از نسخههاى خطى آن محمدعلى فروغى طى يادداشتى اين اثر را از پدر خود دانسته است؛ اما مصحح نسخه حاضر در برنامه انتساب آن را به خود اعتمادالسلطنه صحيحتر مىداند.
اسامى وزرايى كه شرح حال ايشان در اين كتاب آمده بدين شرح است:
حاج ابراهيم شيرازى، ميرزا شفيع مازندرانى، حاج محمدحسين صدر اصفهانى، ميرزا ابوالقاسم قائم مقام، حاج ميرزا آقاسى، ميرزا تقىخان امیرکبیر، ميرزا آقاخان نورى، ميرزا محمدخان سپهسالار اعظم، ميرزا حسينخان مشيرالدوله، ميرزا يوسف مستوفىالممالك، ميرزا علىاصغر خان امينالسلطان.