نام نویسنده : اونوره دو بالزاک

نام مترجم : مهدی سحابی

از نظر هنری جیمز در مقاله‌ی خود با عنوان «درس بالزاک»، نویسنده‌ی فرانسوی استادِ نمایش دادن «شرایط» شخصیت‌هایش است؛ او به خواننده نشان می‌دهد که «ما چگونه هستیم و چگونه برای چنین بودن، در جایگاه خود قرار گرفته و ساخته شده‌ایم. آنچه بر سر ما می‌آید، چیزی جز نام دیگری برای شیوه‌ای نیست که شرایط و موقعیت‌های ما بر ما فشار می‌آورند؛ بنابراین، شرح آنچه بر ما می‌گذرد، در واقع شرح شرایط و موقعیت‌های ماست.»

بالزاک یکی از نخستین رمان‌نویسانی بود که تأثیرات محیط بر فرد را به‌دقت کالبدشکافی کرد؛ او در عین حال، رمان را به سوی گسترشی بی‌سابقه و بازتابی گسترده از آن شرایط سوق داد و برای نخستین بار در تاریخ رمان، نوعی نقد عظیم از زندگی را پدید آورد.

در میان رمان‌های بالزاک، از نظر جیمز، «بابا گوریو» (Le Père Goriot) نمونه‌ی برترِ هنر ترکیب و ساختار اوست؛ «نمونه‌ای از آن فضیلت والایی که ما آن را اقتصاد در تأثیرگذاری، اقتصاد در خط و پرداخت می‌نامیم.»

بابا گوریو اثر بنیادی در بنای عظیم داستانی بالزاک است؛ بنایی که او در دهه‌ی ۱۸۳۰ طرح آن را در ذهن پروراند. او در سال ۱۸۳۳ در نامه‌ای به خواهرش نوشت: «من در آستانه‌ی تبدیل شدن به یک نابغه هستم»، و توضیح داد که قصد دارد مجموعه‌ای از رمان‌ها خلق کند که در آن‌ها «تاریخ یک جامعه‌ی کامل» را به وجود آورد؛ جامعه‌ای که در آن:

«هیچ موقعیتی از زندگی، هیچ چهره‌ای، هیچ شخصیتِ مرد یا زنی، هیچ شیوه‌ی زندگی، هیچ حرفه‌ای، هیچ گروه اجتماعی‌ای حذف نخواهد شد. هیچ جنبه‌ای از کودکی، بلوغ، پیری، سیاست، عدالت و جنگ نادیده گرفته نخواهد شد. بر این اساس، من هر رشته‌ای از قلب انسان، هر عامل اجتماعی را بررسی خواهم کرد و همه‌چیز واقعی خواهد بود.»

تقریباً تمام داستان‌هایی که بالزاک پس از آغاز انتشار آثارش با نام واقعی خود در سال ۱۸۲۹ نوشت ــ مجموعه‌ای شامل نزدیک به صد رمان ــ در خدمت پروژه‌ای بودند که او در سال ۱۸۴۰ آن را «کمدی انسانی» (La Comédie humaine) نامید؛ عنوانی که در تقابل دنیوی و زمینی با «کمدی الهی» دانته انتخاب شده بود.

هرگز پیش از آن در ادبیات داستانی، اثری چنین گسترده و عمیق، چنین هم‌زمان دورنگر و ذره‌بین‌وار ــ یعنی تلاشی برای بازآفرینی یک جامعه‌ی کامل با تمام پیچیدگی‌هایش ــ تجربه نشده بود.

با نوشتن بابا گوریو، که چهل‌ویکمین رمان از میان ۹۴ رمانی بود که بالزاک با نام خود منتشر کرد، او طرح خود را به‌طور اساسی دگرگون کرد: از مجموعه‌ای نسبتاً آزاد از آثار مرتبط از نظر موضوع، به شبکه‌ای پیچیده از ارتباطات و پیوندهای متقابل تبدیل شد.

در دست‌نوشته‌ی اولیه‌ی رمان، دانشجوی جوان حقوقی که قرار بود در این داستان با راه و رسم جهان آشنا شود، در ابتدا «ماسیَک» (Massiac) نام داشت؛ اما بالزاک این نام را تغییر داد و آن را به «راستینیاک» (Rastignac) تبدیل کرد؛ نام یکی از شخصیت‌های فرعی رمان پیشین خود، «پوست اهریمنی» (The Wild Ass’s Skin) (۱۸۳۱).

این تغییر نام نشان‌دهنده‌ی تصمیم بالزاک بود که در عمل، رمان‌هایش را به فصل‌هایی از یک روایت بزرگ و جامع تبدیل کند؛ جهانی داستانی که پیوسته گسترش می‌یابد و از طریق تحلیل‌های او درباره‌ی تجربه‌ی انسانی و جامعه، و نیز به واسطه‌ی شخصیت‌های تکرارشونده، به یکدیگر پیوند می‌خورند.

افراد در مراحل مختلف زندگی و مسیر حرفه‌ای‌شان مورد مطالعه قرار می‌گرفتند؛ برای مثال، راستینیاکِ بالغ که در «پوست اهریمنی» حضور داشت، در این مجموعه دارای پیشینه و تاریخچه‌ای می‌شد. شخصیت‌های فرعی، یا کسانی که تنها گذرا در یک کتاب ظاهر می‌شدند، در کتابی دیگر به شخصیت‌های اصلی و محرک داستان تبدیل می‌شدند.

نتیجه، تصویری اجتماعی بود که هم گسترده و هم عمیق بود.

بنابراین، بابا گوریو مهم‌ترین اثر در میان مجموعه‌ی کمدی انسانی به شمار می‌آید، زیرا در آن طرح عظیم بالزاک به کمال و پالایش می‌رسد.

این رمان همچنین نوعی نمونه‌ی کوچک (میکروکاسم) از کل پروژه‌ی اوست؛ اثری که نشان می‌دهد بالزاک قصد داشت از دل آشفتگی ظاهری تجربه‌های انسانی، اصول بنیادی و جهان‌شمول زندگی را کشف و آشکار کند.

نام نویسنده : استاندال

نام مترجم : مهدی سحابی

استاندال رمان را به آینه ای تشبیه کرده که در جاده ای در حرکت است. گاهی آبی آسمان ها را منعکس می کند و گاهی گل و لای و چاله های جاده را... سرخ و سیاه، شاهکار او، به بهترین وجه نشان دهنده ی این نقش رمان است. آنچه در این اثر زیربنایی ادبیات غرب ترسیم می شود فقط سرگذشت جوانی از آغاز قرن نوزدهم فرانسه در گرماگرم توفان هایی سیاسی و اجتماعی نیست، بلکه انسانی غوطه ور در تاریخ است. سرخ و سیاه شاید اولین کتابی است که شخصیتی از توده ی مردم را در یک چشم انداز پهناور تاریخی، همراه با کاووش عمیق روانی مطرح می کند. از همین روست که ژولین سورل، قهرمان کتاب، از یک نوجوان جاه طلب روستازاده به یک شخصیت نمونه ادبیات جهانی بدل شده است. همچنان که اسلوب و خواست استاندال است. سرگذشت این جوان بر زمینه ای تاریخی ترسیم می شود که دقت و موشکافی نویسنده، و پایبندی اش به کمال واقعگرایی، آن را به وقایع نگاری نیمه مستند تاریخی شبیه می سازد.

استاندال نویسنده‌ای است رئالیست و توانا که سبکی بسیار خشک و عاری از تکلف دارد. رومانتیک‌های هم عصر او به هیچ وجه پی به زندگی پر احساسی که در بین آثار او موج می‌زد نمی‌بردند و او را نویسنده‌ای بی ارج می‌دانستند، ولی او علی‌رغم قضاوت احمقانه و ناشی از تعصب آنان همچنان به نوشتن ادامه می‌داد. خودش می‌گفت: «من برای مُشتی خواص می‌نویسم، حرف‌های مرا در سال ۱۸۸۰ خواهند فهمید.» اتفاقاً همین‌طور هم شد زیرا در آن ایام (تقریباً سال ۱۸۸۰) پی بردند که این نویسنده توانا چه حساسیت و روشن بینی عجیبی داشته و چگونه از دنیا و مافی‌ها - یعنی از عالم خارج - بریده و به سیر و سیاحت درون انسان پرداخته و در تجزیه و تحلیل روان آدمی حتی از جزئیات نیز غافل نبوده و در این راه وظیفه‌ای خطیر را به نحوی احسن انجام داده و به حق لقب «کاونده قلب آدمی» برازنده اوست. استاندال یکی از نظریه پردازان ادبی و هنری قرن ۱۸ و ۱۹ اروپا نیز می‌باشد. علت جاودانی شدن رمان‌های محدود او را صداقت خاص ادبی و هنری اش می‌دانند. او خود می‌گوید: «نویسنده بزرگ باید از صفر شروع کند و خوانندگان خاص خود را بیابد.»