آنتونی ری هینتون

ترجمه: فاطمه سه سلطانی

نويسنده : سيچو ماتسوموتو

مترجم : دومان بهرامی

در دنیای داستان‌های جنایی، «جنایت کامل» همچنان آرمانی دست‌نیافتنی باقی مانده است. چه به‌سبب یک لغزش کوچک افشا شود و چه به‌دست هوش پیگیر یک کارآگاه زبده، مجرمان ناگزیر با این حقیقت روبه‌رو می‌شوند که جنایت سرانجام سودی ندارد. این مضمون در شش داستان از برجسته‌ترین نویسندهٔ داستان‌های پلیسی ژاپن، سیچو ماتسوموتو، تکرار می‌شود؛ جایی که او نگاه‌هایی تازه به سازوکار ذهن جنایتکار ارائه می‌دهد. آنچه ماتسوموتو را مجذوب می‌کند، تنها انگیزه‌های ارتکاب جرم نیست، بلکه عوامل روان‌شناختی‌ای است که به آن می‌انجامد. اگر به این‌ها عنصری از سرنوشت را نیز بیفزاییم ــ سرنوشتی که می‌تواند دقیق‌ترین نقشه‌ها را نقش بر آب کند ــ با داستان‌هایی روبه‌رو می‌شویم که از نظر تعلیق، قدرتی چشمگیر دارند. طنز ماجرا آن‌جاست که اغلب خودِ جنایتکار، درست به‌واسطهٔ وسواس و احتیاط بیش‌ازحدش، طناب دار را به گردن خویش می‌اندازد.

این داستان‌ها ــ «همدست»، «چهره»، «سریالی»، «فراتر از هر سوء‌ظن»، «صدا» و «زنی که هایکو می‌ سرود» ــ شاهکارهایی از نظر فضاسازی دراماتیک و تعلیق موقعیتی‌اند. جذابیت آن‌ها دوچندان است، زیرا دربارهٔ انسان‌های معمولی با زندگی‌هایی یکنواخت‌اند: یک اپراتور تلفن، یک کارمند بانک، یک میزبانِ بار. با این‌همه، هر یک به‌دست سرنوشت به برخوردی تصادفی با جنایت و مرگ خشونت‌بار کشانده می‌شود. هنگامی که شخصیت‌ها در گردابی که خود ساخته‌اند دست‌وپا می‌زنند، خواننده نیز ناخواسته به درون این گرداب کشیده می‌شود و تنها در آخرین سطر رها می‌گردد.

نويسنده : واتسلاو هاول

مترجم : صالح واحدی

کتاب «زیستن در حقیقت» مجموعه‌ای از جستارها، سخنرانی‌ها و نامه‌های واتسلاو هاول، نمایشنامه‌نویس و متفکر اهل چکسلواکی و بعدها رئیس‌جمهور این کشور است که در بستر زندگی تحت یک نظام تمامیت‌خواه نوشته شده و بیش از آن‌که اثری صرفاً سیاسی باشد، تاملی عمیق دربارهٔ اخلاق، مسئولیت فردی و امکان مقاومت انسانی در برابر دروغ نهادمند است. هستهٔ مرکزی کتاب بر این ایده استوار است که قدرت رژیم‌های سرکوبگر نه فقط از زور، بلکه از مشارکت روزمرهٔ مردم در بازتولید دروغ‌های رسمی تغذیه می‌کند و شکستن این چرخه از نقطه‌ای بسیار ساده اما پرهزینه آغاز می‌شود: امتناع از دروغ گفتن و زیستن مطابق حقیقت تجربه‌شدهٔ فردی.

هاول در مشهورترین جستار این مجموعه، با مثال مغازه‌داری که شعار ایدئولوژیک را در ویترین خود نصب می‌کند، نشان می‌دهد چگونه افراد عادی با اطاعت‌های کوچک و ظاهراً بی‌اهمیت، در ساختن نمایشی جمعی از وفاداری مشارکت می‌کنند. این رفتار نه از ایمان واقعی به ایدئولوژی، بلکه از ترس، عادت و تمایل به آسودگی ناشی می‌شود. «زیستن در حقیقت» در برابر این وضعیت به معنای قهرمان‌بازی یا شورش مسلحانه نیست، بلکه تصمیمی روزمره برای هماهنگ‌کردن گفتار و کردار با آن چیزی است که فرد واقعاً درست می‌داند؛ تصمیمی که نظم نمادین قدرت را از درون فرسوده می‌کند.

تحلیل هاول از قدرت، به‌طور قابل توجهی از مدل‌های کلاسیک سرکوب فراتر می‌رود و به نوعی همدستی ناخواستهٔ اجتماعی اشاره می‌کند. در این نگاه، نظام تمامیت‌خواه تنها زمانی دوام می‌آورد که شهروندان نقش‌های ازپیش‌تعیین‌شده را بازی کنند و وانمود کنند همه‌چیز طبیعی و پذیرفتنی است. به همین دلیل، عمل ساده‌ای مانند نگفتن شعاری که به آن باور ندارید، یا خودداری از مشارکت در مراسم نمایشی، می‌تواند به کنشی سیاسی بدل شود، زیرا پیوستگی ظاهری نظام را خدشه‌دار می‌کند و امکان همبستگی پنهان میان افراد ناراضی را فراهم می‌آورد.

از منظر اخلاقی، کتاب بر مسئولیت فرد در برابر حقیقت تأکید می‌کند، حتی زمانی که پیامدهای این مسئولیت‌پذیری سنگین است. هاول برخلاف رویکردهای فایده‌گرایانه که موفقیت سیاسی یا پیروزی نهایی را معیار عمل می‌دانند، بر شأن اخلاقی کنش در لحظهٔ حال تمرکز دارد. عمل درست الزاماً به پیروزی فوری منجر نمی‌شود، اما به حفظ کرامت انسانی و امکان شکل‌گیری جامعه‌ای صادق کمک می‌کند. در این چارچوب، حقیقت نه فقط یک امر معرفتی، بلکه شیوه‌ای از بودن در جهان است.

از نظر سبکی و فکری، «زیستن در حقیقت» آمیزه‌ای از تجربهٔ زیسته، تحلیل سیاسی و تأملات فلسفی است که به سنت اگزیستانسیالیستی نزدیک می‌شود، به‌ویژه در تأکید بر انتخاب، مسئولیت و اصالت فردی. هاول قدرت را نه صرفاً ساختاری بیرونی، بلکه وضعیتی می‌بیند که در روان و عادت‌های روزمرهٔ مردم رسوخ کرده است. به همین دلیل، تغییر سیاسی نیز بدون دگرگونی در خودآگاهی و رفتار فردی ممکن نیست. این نگاه، سیاست را به قلمرو اخلاق و زندگی روزمره پیوند می‌زند، نه فقط به نهادها و انتخابات.

در بررسی انتقادی، برخی ممکن است رویکرد هاول را بیش از حد اخلاق‌گرایانه یا خوش‌بینانه بدانند، زیرا بر کنش فردی در برابر ساختارهای عظیم قدرت تأکید می‌کند و نقش سازمان‌یابی سیاسی، اقتصاد و فشارهای بین‌المللی را کمتر برجسته می‌سازد. با این حال، تجربهٔ تاریخی اروپای شرقی نشان داد که همین شبکه‌های غیررسمی از اعتماد، صداقت و همبستگی اخلاقی بستر فروپاشی تدریجی نظام‌های تمامیت‌خواه را فراهم کردند. از این رو، کتاب نه جایگزین تحلیل‌های ساختاری، بلکه مکملی حیاتی برای آن‌هاست که بر بُعد انسانی سیاست نور می‌تاباند.

اهمیت معاصر «زیستن در حقیقت» فراتر از زمینهٔ کمونیسم اروپای شرقی است. در جهان امروز که اشکال نرم‌تری از دستکاری حقیقت، تبلیغات، فشار اجتماعی و خودسانسوری رواج دارد، پرسش‌های هاول همچنان زنده‌اند: تا چه حد در بازتولید روایت‌های نادرست مشارکت می‌کنیم؟ کجا سکوت ما به تثبیت وضع موجود کمک می‌کند؟ و چگونه می‌توان بدون تبدیل‌شدن به قهرمان یا شهید، صادقانه‌تر زندگی کرد؟ کتاب یادآوری می‌کند که سیاست از لحظه‌ای آغاز می‌شود که فرد تصمیم می‌گیرد خودش نباشد که دیگران از او انتظار دارند، بلکه آن‌گونه باشد که وجدانش حکم می‌کند.

در مجموع، «زیستن در حقیقت» اثری است که مرز میان فلسفه، اخلاق و کنش سیاسی را درهم می‌شکند و نشان می‌دهد که مقاومت لزوماً از خیابان‌ها و تریبون‌ها آغاز نمی‌شود، بلکه از انتخاب‌های کوچک اما پیگیر در زندگی روزمره شکل می‌گیرد. قدرت اصلی کتاب در این است که مسئولیت تغییر را نه به رهبران و جنبش‌ها، بلکه به تک‌تک افراد بازمی‌گرداند و در عین حال، امکان شکل‌گیری تغییری جمعی را از دل همین انتخاب‌های فردی قابل تصور می‌کند.

نويسنده: ادوارد موريكه

مترجم: ابوذر آهنگر

در سفری به همراه همسرش به سمت پراگ برای حضور در شب افتتاحیه اجرای «دون جوانی»، موتزارت در حال چیدن یک پرتقال از باغ یک عمارت اشرافی دستگیر می‌شود. اما وقتی خانواده صاحب‌خانه متوجه می‌شوند با چه کسی طرف هستند، از حضور این آهنگساز مشهور خوشحال شده و او را به عروسی دخترشان دعوت می‌کنند. تصویرسازی زنده و پرتخیل موریکه از یک روز از زندگی موتزارت، هم جنبه طنزآمیز و هم وجه شکننده و اندیشناک این نابغه اتریشی را به تصویر می‌کشد.

نویسنده: اریک واینر

مترجم: سینا بحیرایی

نویسنده: زینب سلبی

مترجم: مهدیه مومنی

رولف دوبلي

اميد كريم‌پور - علي‌اكبر نصرالهي

مردم همواره از خود پرسيده‌اند كه مفهوم خوب زيستن چيست، چگونه بايد زندگي كنيم؟ اجزاي يك زندگي خوب چه چيزهايي هستند؟ نقش تقدير در اين ميان چيست؟ نقش پول چطور؟ آيا پرسش در مورد خوب زيستن بيشتر پرسشي در مورد ذهنيت ماست يا به دستيابي به اهداف‌مان در زندگي معطوف مي‌شود؟ آيا بايد فعالانه به جستجوي شادي برويم يا در عوض، صرفا از غم و ناراحتي اجتناب كنيم؟ هر نسلي به شكلي متفاوت با اين پرسش‌ها مواجه مي‌شود، اما پاسخ‌ها تقريبا هميشه عميقا مايوس‌كننده بوده‌اند. چرا؟ چون ما دائما در تلاش براي رسيدن به يك اصل واحد، يك باور واحد و يك قانون واحد هستيم. در حالي كه چنين راه سهل و آساني به سوي شادكامي وجود خارجي ندارد. هنر خوب زيستن مجموعه‌اي از ابزارهاي كاربردي براي يك زندگي خوب است. پنجاه و دو ترفند براي رسيدن به شادكامي - از دوري گزيدن بدون احساس گناه از فناوري‌هاي روز گرفته تا پرداخت سرخوشانه جريمه‌هاي پارك ممنوع - كه هدفشان ياري به شما در رسيدن به خشنودي و شادكامي است. اين نكته‌ها شايد نتوانند تضمين‌كننده يك زندگي خوب باشند، اما دست كم شانس بيشتري براي رسيدن به آن در اختيارتان مي‌گذارند «چيزي كه همه ما خواهانش هستيم».

نویسنده: الچین صفرلی

مترجم: فهیمه دهقان‌زاده