نویسنده: لطف الله مفخم پایان

لطف الله مفخم پایان سال ۱۲۹۴ در تهران متولد شد. نام دیگر او یزدان مهر بود،وی نوازنده ویلن و استاد دانشگاه در رشته جغرافیا بود. مفخم همچنین در رشته‏ جغرافیا از دانشگاه سوربن پاریس به اخذ دکترى نایل مى‏‌شود. از سال 1329 ابتدا در دانشگاه تبریز  و سپس در دانشگاه مشهد به تدریس جغرافیاى ریاضى، نقشه‏‌کشى و تصاویر جغرافیایى، اقلیم‏‌شناسى، اقیانوس‏‌شناسى، فیزیوگرافى، جغرافیاى زیستى، کلیات جغرافیاى ایران و جغرافیاى ناحیه‏‌اى مشغول بود.

 از کارهاى لطف‏الله مفخم‏‌پایان، تنظیم و تدوین و نوشتن سرودهاى مدارس ایران بود. مفخم‏‌ پایان کنسرت‏‌هایى را در انجمن دانش‏‌آموزان دارالفنون و دانشسراى عالى به نفع دانش‏‌آموزان و دانشجویان ترتیب داد و چند برنامه سلونوازى در پاریس هنگامى که در آن دیار تحصیل مى‏‌کرد، براى شناساندن ردیف‏‌ها و گوشه‏‌هاى موسیقى اصیل ایرانى اجرا کرد.

وى  از جمله موسیقیدانانی بود که چهل و پنج جلد تنها درباره‏‌ى آب و رودهاى ایران نوشت و تا آخر عمر در سازمان جغرافیایى ارتش به خدمت مشغول بود. از جمله آثار وى مى‏‌توان به این چند عنوان کتاب اشاره کرد: دریاى مازندران (متن فرانسه، 1347)؛ مرداب انزلى (متن فرانسه، 1347)؛ رودهاى عمده‏ گیلان (متن فرانسه، 1347)؛ فرهنگ آبادى‏‌هاى ایران (1339)؛ فرهنگ کوه‏‌هاى ایران (1352)؛ فرهنگ رودهاى ایران (1353). مقالات او در چهار شماره‏ مجله‏ «جهان‏شناسى» دانشگاه مشهد در سال 1340 چاپ شده است. دکتر مفخم پایان ، در کلاس خصوصی که دایر کرده بود شاگردان بسیاری تربیت کرد که هر کدامشان در شاخه‌ای به شهرت و اعتبار هنری رسیدند که از جمله آنها می‌توان به: حبیب الله بدیعی ، محمود تاجبخش ، اصغر ساسان و ... اشاره کرد.