هاروکی موراکامی

ترجمه: مهدی غبرایی

این رمان فشرده برخلاف رمان نسبتا پرحجم کافکا در کرانه که ساختار پیچیده تری با دو خط روایی دارد، رمان کوتاه و ساده ای است و طبعا بسیار روان و
خوشخوان. اما همان خرق عادت و علایق خاص موراکامی، البته کمرنگ تر، در آن دیده می شود.
داستان از نیمه شب تا صبح در خیابان های توکیو و بخش کوچکی از آن در خانه می گذرد. ماری که از خواب طولانی (حدود دو ماه ) خواهر زیبایش،
اِری، به ستوه آمده، راهی خیابان ها و کافه های توکیو می شود و طی ماجرایی خود را و او را باز می یابد ...
نقش تلویزیون و آهنگ ها و ترانه ها در اینجا نیز برجسته است. مترجم رمان کافکا در کرانه رانیز به خوانندگان فارسی زبان تقدیم کرده است.

میا کوتو

ترجمه: مهدی غبرایی

"چشم انداز فوق العاده ... نثر او مملو از تصاویر چشمگیر است." - واشنگتن پست

"خواندن میا کوتو به معنای مواجهه با یک حساسیت خاص آفریقایی است، نویسنده ای با روایت های روان و تکه تکه... قابل توجه." - The New Statesman.

میا کوتو با رئالیسم جادویی که مرزهای بین زندگی و زندگی پس از مرگ را در موزامبیک محو می کند، آفریقای امروزی را به تصویر می کشد - ناهماهنگی درخشان از صداهای قدیمی و جدید.

در موزامبیک، پدرسالار خانواده دیتو ماریانو در آستانه مرگ است. خانواده او قبلاً تقسیم شده و در سراسر کشور آسیب دیده از جنگ داخلی پراکنده شده است، زیرا او تنها کسی بود که آنها را کنار هم نگه می داشت. با این حال، همه آنها برای ادای احترام به دیتو که برای دفن او و گذشته منسوخ شده ای که او نمایندگی می کند، زیارت می کنند.

نوه او ماریانو از جمله کسانی است که برای مراسم خاکسپاری به Nyumba-Kaye، خانه پدربزرگش که به دو زبان نامگذاری شده است، آمده است. اگرچه او در مدرسه بوده است، اما سنت های خانوادگی را درک می کند و امیدوار است که به احترام جد خود، طرف شمالی و جنوبی خانواده را آشتی دهد. با این حال، عمو Ultimio او قصد دارد Nyumba-Kaye را به یک هتل مجلل تبدیل کند، اگرچه می داند که پدرش از این ایده که او آن را به عنوان توسعه در اختیار خانواده قرار می دهد متنفر است، اما زمزمه های گذشته از جمله پدربزرگش به ماریانو کوچکتر می گوید که او را نجات دهد. میراث خانواده از ویرانی نفرین به نام پیشرفت.

این یک درام خانوادگی بسیار پیچیده است که موزامبیک را از طریق اعضای زنده و از قضا مرده نسل ماریانو زنده می کند. هیچ ترتیب زمانی خطی آسانی برای خط داستانی عمیق وجود ندارد زیرا پدربزرگ و نوه‌اش اتفاقات گذشته و حال را در قلمرویی روایت می‌کنند که در آن اجداد و ارواح زندگی می‌کنند که هرگز زنده از رحم بیرون نیامده‌اند. هر یک داستانی برای گفتن از طریق دیتو دارد که یک پا با آنها و یک پا با خانواده جنگجوی خود دارد که شبیه جنگ داخلی است که کشور جزیره را ویران کرده است. رودخانه ای به نام زمان یک نگاه فوق العاده پیچیده و به درستی پیچیده به فرهنگ متفاوت است.

نویسنده: هاروکی موراکامی

مترجم: مهدی غبرایی

رمان «سرزمین عجایب بی‌رحم و ته دنیا» اثر هاروکی موراکامی یکی از پیچیده‌ترین و فلسفی‌ترین آثار اوست؛ رمانی دوپاره و چندلایه که در مرز میان علمی‌–تخیلی، فانتزی، اگزیستانسیالیسم و سوررئالیسم حرکت می‌کند و مسئلهٔ هویت، آگاهی و گسست انسان مدرن از خویشتن را در قالبی استعاری و روایی منحصربه‌فرد بررسی می‌کند. این رمان را می‌توان نقطهٔ عطفی در کارنامهٔ موراکامی دانست، زیرا بسیاری از مضامین محوری آثار بعدی او نخستین‌بار به شکلی منسجم در اینجا ظاهر می‌شوند.

ساختار رمان بر دو روایت موازی بنا شده است که به‌صورت فصل‌های یکی‌درمیان پیش می‌روند. «سرزمین عجایب بی‌رحم» جهانی شبه‌واقعی و تکنولوژیک است که در آن راوی به‌عنوان نوعی رمزنگار ذهنی فعالیت می‌کند و درگیر سازمان‌ها، دانشمندان دیوانه و نیروهای پنهان می‌شود. در مقابل، «ته دنیا» فضایی بسته، اسطوره‌ای و آرام دارد؛ شهری محصور که ساکنانش سایه‌های خود را از دست می‌دهند و زندگی بدون میل، خاطره و فردیت ادامه می‌یابد. این دو جهان در ظاهر مستقل‌اند، اما به‌تدریج روشن می‌شود که رابطه‌ای عمیق و وجودی میان آن‌ها برقرار است.

در سطح تماتیک، رمان تأملی جدی بر مسئلهٔ هویت است. موراکامی ذهن انسان را به قلمرویی قابل تفکیک و دست‌کاری‌شده تصویر می‌کند؛ جایی که آگاهی می‌تواند دوپاره شود و فردیت به شکلی مصنوعی بازسازی گردد. «سرزمین عجایب بی‌رحم» نمایندهٔ ذهن خودآگاه، پرسرعت و آشفتهٔ انسان مدرن است؛ جهانی که در آن معنا در میان اطلاعات، قدرت و خشونت گم می‌شود. در مقابل، «ته دنیا» تصویر ناخودآگاه یا شاید آرزوی پنهان انسان برای آرامش مطلق است، اما آرامشی که به بهای از دست رفتن حافظه، میل و آزادی به دست می‌آید.

یکی از مفاهیم کلیدی رمان، رابطهٔ میان حافظه و هویت است. موراکامی نشان می‌دهد که خاطره نه صرفاً ذخیره‌ای از گذشته، بلکه عنصر سازندهٔ «من» است. حذف خاطره، هرچند رنج را کاهش می‌دهد، اما انسان را به موجودی بی‌تفاوت و بی‌ریشه تبدیل می‌کند. تصمیم نهایی راوی در برابر ماندن یا رفتن از «انتهای جهان»، در حقیقت انتخابی اخلاقی و وجودی میان امنیتِ بی‌احساس و رنجِ آگاهانه است.

فضای سوررئال رمان نه برای گریز از واقعیت، بلکه برای نقد آن به کار می‌رود. موراکامی از عناصر فانتزی، موجودات عجیب و معماری‌های نامعمول استفاده می‌کند تا وضعیت روانی انسان معاصر را بازنمایی کند؛ انسانی که در دل نظام‌های پیچیدهٔ تکنولوژیک، احساس تنهایی، گسست و بی‌معنایی می‌کند. طنز سرد و لحن خونسرد راوی نیز به این احساس بیگانگی دامن می‌زند.

از نظر سبکی، رمان ترکیبی است از روایت دقیق و علمی در یک بخش و نثری شاعرانه و مینیمال در بخش دیگر. این دوگانگی زبانی با دوگانگی جهان‌ها هم‌خوان است و تجربهٔ خواندن را به سفری ذهنی بدل می‌کند. موراکامی عامدانه از توضیح‌های نهایی و قطعی پرهیز می‌کند و خواننده را در موقعیت تفسیر و تأمل قرار می‌دهد.

در نهایت، «سرزمین عجایب بی‌رحم و ته دنیا» رمانی است دربارهٔ انتخاب انسان میان دو نوع فقدان: فقدان معنا در جهانی پرهیاهو یا فقدان خود در جهانی آرام. موراکامی با طرح این دوگانه، پرسشی بنیادین را پیش می‌کشد: آیا انسان بدون رنج، خاطره و میل، هنوز انسان است؟ این رمان پاسخی صریح نمی‌دهد، اما با قدرت تخیل و عمق فلسفی خود، خواننده را وادار می‌کند تا مرزهای آگاهی و هویت خویش را دوباره بیازماید.

جویس کارول اوتس

ترجمه: مهدی غبرایی

رومن گاری

مترجم: مهدی غبرایی