تاریخ غرر السیر (غرر اخبار ملوک الفرس و سیرهم)(به زبان عربی و فرانسه)

تاریخ غرر السير المعروف بكتاب غرر اخبار ملوک الفرس و سيرهم) تألیف ابومنصور عبدالملک بن محمد بن اسماعيل ثعالبى، از تواريخ كهن است كه به درخواست ابو المظفر نصر بن سبكتگين(متوفى 412 ق)، برادر سلطان محمود غزنوى، احتمالا بين سالهاى 408-412، همزمان با شاهنامۀ فردوسى تأليف شده است.

اين كتاب كه جلد نخست از دو جلد باقيماندۀ اصل كتاب است، مشتمل است بر تاريخ سلاطين ايران پيش از اسلام (از كيومرث تا يزدگرد سوم) و افستى است از طبع پاريس كه در سال 1900 ميلادى توسط زوتنبرگ تصحيح و به فرانسه ترجمه و به همراه متن عربى چاپ شده بود (متن عربى در بالا و ترجمه در پايين صفحه قرار دارد).

جلد دوم نيز كه ظاهرا هنوز به چاپ نرسيده مشتمل است بر تاريخ پيامبراسلام(ص). البته بنابر فهرستى كه مؤلف در كتاب گنجانيده، كتاب مشتمل بوده است بر تاريخ انبياء و فراعنۀ مصر، ملوک حمير و عرب و روم و هند و ترك و چين، خلفاى راشدين و امويان و عباسيان و برامكه و طاهريان و سجزّيه(صفاريان) و سامانيان و آل حمدان و آل بويه و نيز تاريخ ناصر الدين سبكتگين و پسرانش محمود و نصر.ظاهرابرخى مآخذ مورد استفادۀ مؤلف، همانها بوده كه فردوسى در سرودن شاهنامه از آنهااستفاده كرده و امروز هيچيک از آنها باقى نمانده است.

ترجمۀ فارسى كتاب با نام ترجمه شاهنامۀ ثعالبى در شرح احوال سلاطين ايران در سال 1328 ش در تهران به چاپ رسيده است.