خاطرات من یا تاریخ صد ساله ایران (۲ جلدی)

خاطرات آقای حسن اعظام قدسی (اعظام الوزاره) نگاه ویژه ی دولت مردی است به تاریخ معاصر، که به زمان پنج سلطان زیسته و به سه سلطان خدمت کرده است. در این یادداشت ها، رگه هایی از مردم خواهی نویسنده دویده است، که نشان از رسوخ اندیشه های نو در آن لایه ی اجتماع می دهد که به بی اعتنایی مطلق به رعیت عادت داشته اند. این لایه، بی این که بتواند راه حلی مشخص ارائه دهد، سراسر آرزومندی و امید به تغییر است. تغییری که هیچ زیربنای جامعه شناسانه ندارد و شبیه به تخیلات اومانیستی است.

اثر دو جلدی حاضر، سرگذشت و خاطرات حسن اعظام قدسی(اعظام الوزاره) است که طی آن تاریخ معاصر ایران از انقلاب مشروطه تا نهضت ملی کردن صنعت نفت بازگو شده است .کتاب به لحاظ محتوا و دوره زمانی از دو بخش تشکیل شده است .بخش نخست :حرکت‌های آزادی‌خواهی یا جنبش مشروطه‌طلبی در دوران سلطنت چهار تن از پادشاهان سلسله قاجار(اواخر سلطنت ناصرالدین شاه)، مظفرالدین شاه، محمدعلی شاه و احمدشاه تا پیروزی مشروطه خواهان که خود در جریان انقلاب قرار گرفته است .بخش دوم دوران سلطنت احمدشاه، کودتای سردار سپه و سلطنت دو پادشاه پهلوی را شامل می‌شود که در این دوره مشاغل مهم اداری و سیاسی را عهده‌دار بوده است .حسن اعظام قدسی فرزند ملاعلی مدرس فرزند علیرضا 1308ه‌.ق/ 1268 ه‌.ش در تهران به دنیا آمد .در 1336ه‌.ق به اعظام الوزاره ملقب شد و در پی آن به مشاغل و مناصب متعددی گمارده شد که از آن جمله عبارت‌اند از :حکومت نطنز، ریاست شعبه کنترل انبار غله دولتی، حکومت ایوانکی و خوار، حکومت دماوند و فیروزکوه، بازرس وزارت کشور، رئیس اسکان ایلات فارس، فرمانداری شیراز، ریاست کارگزینی وزارت کشور و بالاخره کاندیدای نمایندگی مجلس شورای ملی از قزوین در سال 1322ه‌.ش .مطالب جلد اول این کتاب در هشت فصل سامان یافته است :((تولد و دوران تحصیل))، ((ادامه تحصیل و آشنایی با اجتماعات))، ((اولین قیام ایرانیان در زمان ناصرالدین شاه))، ((دومین انقلاب یا قیام ملی به نام مشروطه و صدور فرمان و تشکیل مجلس در اتاق نظام و فوت مظفرالدین شاه))، ((انتخابات دوره اول و تشکیل مجلس شورای ملی و خطابه اعلی‌حضرت مظفرالدین شاه در افتتاح مجلس شورای ملی))، ((قیام ملی بر ضد محمدعلی شاه و خلع شدن از سلطنت و نصب احمد میرزا ولیعهد به سلطنت))، ((جنگ بین‌المللی اول و مهاجرت)) و ((مطالعات در بدو ورود به تهران نسبت به اوضاع اجتماعات و تصمیم در اقدام و ورود به خدمت دولت)) .مطالب کتاب با عکس‌هایی از رجال سیاسی نامبرده در متن همراه است .