دن کیشوت (به زبان انگلیسی) Don Quixote (Penguin Classics Edition, ۱۹۶۴)

سروانتس

مزایا و نقاط قوت ترجمه جی. ام. کوهن:

هرچند ترجمه کوهن با انتقاداتی نیز همراه بوده، اما چند برتری آشکار آن را در میان دیگر ترجمه‌های دن کیشوت متمایز می‌سازد:

نخست، دقت و امانت‌داری علمی در برابر متن اصلی:

بزرگ‌ترین امتیاز کوهن، وسواس او در انتقال دقیق معنای متن اسپانیایی است؛ ترجمه‌ای که همواره به دقت و صناعت علمی شهره بوده است. این ویژگی آن را برای خوانندگانی که صحت و امانت متن را بر روانی صرف نثر انگلیسی ترجیح می‌دهند، گزینه‌ای دلپذیر می‌سازد. کسی که در پی نزدیک‌ترین بازتاب ممکن از ساختار و مضمون جمله‌های سروانتس است، این وفاداری را در کار کوهن بازمی‌یابد.

دوم، اعتبار و ماندگاری تاریخی:

این ترجمه برای نیم‌قرن تمام، متن رسمی و استاندارد انتشارات پنگوئن بود؛ اثری که به دلیل دقت و صناعتش بسیار مورد ستایش قرار گرفت و از سال ۱۹۵۰ تا آستانه هزاره جدید بی‌وقفه تجدید چاپ شد. چنین دوامی در بازار پرتلاطم نشر، به‌خودی‌خود گواهی است بر استحکام و اعتبار این ترجمه در نگاه منتقدان و نسل‌های متوالی خوانندگان.

سوم، برتری در صحنه‌های پرتحرک و طنازانه:

برخلاف شهرت رایج به خشکی و بی‌روحی، منتقد برجسته انگلیسی، وی. اس. پریچت، در تحلیلی موشکافانه نشان داد که کوهن در پاره‌ای صحنه‌ها به‌راستی می‌درخشد؛ به‌ویژه در صحنه مسافرخانه با حضور ماریتورنس و قاطرچی و فصل پس از آن، جایی که به گفته او موتو، جرویس و کوهن از حیث توان و طراوت نثر بر دیگران پیشی می‌گیرند. این بدان معناست که در بزنگاه‌های کمدی فیزیکی و شلوغی روایی، قلم کوهن می‌تواند حتی از برخی ترجمه‌های متأخرتر جان‌دارتر و پرتپش‌تر جلوه کند.

چهارم، پیشینه‌ای ادبی و تعهدی تمام‌وقت:

کوهن مترجمی آماتور نبود، بلکه چهره‌ای صاحب‌نام در عرصه ترجمه ادبی به شمار می‌رفت؛ ترجمه او از پاسترناک حتی ستایش شاعر آمریکایی جان اشبری را در کتاب «سنت‌های دیگر» برانگیخت. او به پاس همین سفارش بزرگ از سوی پنگوئن برای ترجمه دن کیشوت، شغل تدریس خویش را یکسره رها کرد تا خود را تمام‌وقت وقف این کار سترگ سازد. چنین فداکاری و پیشینه‌ای در ترجمه ادبیات اروپایی و روسی، ژرفایی به کارش می‌بخشد که کمتر در ترجمه‌های شتاب‌زده می‌توان یافت.

پنجم، لطافت نثری کلاسیک و باوقار:

برای خوانندگانی که ذوقشان به نثر انگلیسیِ میانه سده بیستم — و نه لزوماً به زبان مدرن و محاوره‌ای امروز — گرایش دارد، لحن کوهن فضایی هم‌سو با روح قرن هفدهمیِ اثر می‌آفریند. از همین‌روست که بسیاری از خوانندگان قدیمی هنوز آن را با دلبستگی و حسرتی خاطره‌انگیز به یاد می‌آورند.

جمع‌بندی:

اگر آنچه برایتان اولویت دارد، دقت هرچه بیشتر نسبت به متن اصلی، اعتباری آزموده و شناخته‌شده در محافل آکادمیک، و تجربه‌ای نثری با طنین کلاسیک باشد — نه لزوماً روان‌ترین یا امروزی‌ترین بیان انگلیسی — ترجمه کوهن همچنان انتخابی معتبر و قابل دفاع است. با این‌همه، امروزه این ترجمه بیشتر مایه دلبستگی علاقه‌مندان به تاریخ ترجمه یا خوانندگانی با سلیقه‌ای کلاسیک‌تر است، تا خواننده معمولی که می‌خواهد ساده‌ترین و بی‌واسطه‌ترین راه را برای ورود به این رمان بزرگ بیابد.