قیام آذربایجان در انقلاب مشروطیت ایران

کریم طاهرزاده بهزاد

در آن سالها که ظلم و جور و از هم گسیختگی جامعه ایرانی را فرا گرفته بود ، مردم تبریز براساس رسالت ملی و مذهبی خود ضد استبداد مبارزهای را آغاز کرد که در آن مفاهیم ملی و حتی فراملی چون آزادی خواهی ، عدالت طلبی ، ستم سوزی ، دیکتاتور ستیزی حرف اول و آخر مبارزان بود. علما و مبارزان تبریز و علمای نجف به شاه تلگرام زدند و سرانجام اقدامات آنان موثر افتاد و شاه که از هر طرف خطر را احساس می کرد در پاسخ ، اطمینان به معاودت علمای بست نشین داد و طولی نکشید که روز 14 مرداد 1285شمسی فرمان مشروطه را صادر کرد.

به این ترتیب پس از یک سال و نیم تلاش ، مبارزه و تحمل سختی های فراوان ، جنبش و نهضت ملی مشروطه خواهی ایران به ثمر رسید و ایران مشروطه شد. تبریز در طول تاریخ همواره مهد تجدد و نوخواهی بوده و گنجینه ای از حماسه ها را در خود دارد و به ویژه در تاریخ معاصر ایران این شهر در صف نخست مبارزات ملت ایران قرار داشته و همیشه مقابل ستمگران و متجاوزان با چنگ و دندان ایستاده است.
در جنبش مشروطیت نیز به واقع تبریز منجی انقلابی شد که در آستانه شکست قرار گرفته بود. انقلاب مشروطه با دوراندیشی رهبران و هوشیاری و از جان گذشتگی مردمان خطه آذربایجان و تبریز نه تنها به سر منزل مقصود رسید بلکه حکومت قاجار را از تخت سلطنت پایین کشید.