نکته های ویرایش

علی صلح جو

در توضیحات پشت جلد کتاب به قلم نویسنده آمده است: «در طول چند دهه کار و تدریس ویرایش، به مسائلی برخورده‌ام که در همان حین کار یادداشت برداشته و بعدا آن‌ها را پرداخت کرده‌ام. بسیاری از نکته‌های مطرح شده در این یادداشت‌ها در کتاب‌های رسمی ویرایش یافت نمی‌شوند. گاه، پس از طرح مسئله یا نکته، پیشنهادهایی نیز برای رفع مشکل داده‌ام. طیف گسترده یادداشت‌ها در برگیرنده مسائلی در زمینه رسم الخط، نشانه‌گذاری، پانوشت، نمونه‌خوانی، ماخذگذاری، فرهنگ‌نویسی، علائم اختصاری و موارد دیگری است که شاید نتوان عنوانی برای آن‌ها پیدا کرد.» در قسمتی از کتاب می‌خوانیم: «لطیفه‌سازی کاری است که به کمک آن می­توان عقده­‌گشایی کرد و به بیمار احساسی از رضایت داد. این جمله در اصل طور دیگری بوده و پس از ویرایش به این صورت درآمده است. درباره خادم یا خائن بودن مترجمان زیاد بحث شده است، اما درباره خدمت و خیانت ویراستاران سخنی به میان نمی­اید. در واقع، هیچ‌کس در خدمت آنان تردید ندارد. این طور نیست. ویراستاران نیز، گاه از سر دلسوزی برای متن، به اصطلاح آن را روان‌تر می‌کنند! به راستی، چگونه می‌توانیم بفهمیم که دانشمان تا کجا قد می‌دهد؟ جملة فوق، قبل از ویرایش، چنین بوده است: “لطیفه سازوکاری است که به کمک آن می­‌توان عقده­‌گشایی کرد و به بیمار احساسی از رضایت داد.»