خنوخ و قانون

توماس مان

ترجمه: محمود حدادی

آنجا که تاریخ و سطرهای سنگینش با افسانه‌ها و قصه‌ها درهم می‌آمیزد، فرمی خیال‌انگیز و خاص از ادبیات زاده می‌شود. انسان که بیشتر وقت‌ها خیال می‌کند فرصتی برای بازگشت به گذشته دارد، به نوشته‌ها و داستان‌های قدیمی پناه می‌برد و آن‌همه کلمه‌های محلول در زمان را می‌کاود. اما آیا واقعاً تمام آن نوشته‌ها، پاره‌‌هایی جداجدا از حقیقت‌اند، یا یکپارچه؟
آیا در جهان پرتنش و پررنج امروز، گذر از پلی که تاریخ می‌نامیم، می‌تواند دریچۀ روشنی را نشان بدهد؟
«توماس مان» نویسنده و منتقد اجتماعی آلمانی، با نگرشی رئالیستی،‌ گاه در رمان‌ها و داستان‌هایش دست بر اهمیت تاریخ در زندگی می‌گذارد و تاروپود فلسفی رخدادها و چرایی افکار و احساسات را موشکافی می‌کند. این نویسنده گاه به اسناد و روایت‌های تاریخی تکیه می‌کند و خواننده را با پاراگراف‌هایی، که ریشه در تفکرات فلسفی دارند، تنها می‌گذارد. توماس مان گاه تعادل میان جهان واقع و جهان ذهنی شخصیت‌های داستانش را برهم‌می‌زند و روایت داستان به مرز فروپاشی باورها و عقیده‌ها می‌رسد. این فروپاشی اما نقطۀ آغازی دیگر برای تفکر می‌شود. میل به اندیشیدن شعله‌ور می‌شود و جهان پیشین ذهنی را پس می‌راند. آیا آنچه که گفت‌وگوهای درون انسان و دنیای آشفتۀ بیرون را می‌سازد، بر پایۀ واقعیت بوده، یا باورهایی قدیمی، یا خیال و افسانه؟
توماس مان به‎‌خوبی از پس نوشتن داستان‌هایی که ذات آدمی را به چالش بکشاند برمی‌آ‌‌ید. او بسیار هدفمند به مفاهیمی اشاره می‌کند که در عین ریشه‌ دواندن در ذات انسان، با عبور زمان و لحظه دستخوش تغییر و حتی دگرگونی کامل می‌شوند. او زندگی را جست‌وجویی برای کنده شدن از آنچه آدم به آن تعلق‌خاطر دارد و یافتن معناهایی جدید، می‌داند؛ پس، شخصیت‌های داستانی مان پیوسته خود را کشف می‌کنند.

 «خنوخ و قانون» دو داستان بلند اثر توماس مان است، با نثری اغلب فلسفی و شاعرانه، که روایت‌هایی باستانی را کندوکاو می‌کند. در سطرهای ابتدایی هر دو نوولا خواننده تصمیم ‌می‌گیرد ذهن خود را از هر آنچه تاکنون در باب این داستان‌ها خوانده، دور کند و قدم در سرزمین قصه‌‌پردازی توماس مان بگذارد.