فئودور داستایوسکی

ترجمه: اصغر رستگار

بیگانگی مضمون اصلی رمان جنایت و مکافات است. در ابتدا، غرور راسکولنیکوف او را از جامعه جدا می‌کند. او خود را برتر از همه افراد دیگر می‌داند و بنابراین نمی‌تواند با کسی ارتباط برقرار کند. در فلسفه شخصی خود، دیگران را به عنوان ابزار می‌بیند و از آنها برای اهداف خود استفاده می‌کند.

داستایوفسکی طرح داستان جنایی را از زندگی واقعی گرفته است. یک پیرمرد معتقد (راسکولنیک به زبان روسی) دو زن را با تبر کشت - و محاکمه او در روزنامه‌ها پوشش داده شد. می‌توانست یک داستان کارآگاهی جذاب باشد، اما در واقع، جنایت در ابتدای رمان اتفاق می‌افتد، در حالی که مجازات نقش بزرگ‌تری ایفا می‌کند. راسکولنیکوف خود را مجازات می‌کند و به طرز عجیبی، زندان به تسکینی برای رنج روانی او تبدیل می‌شود.

داستایوفسکی به وضوح پس‌مانده‌های جامعه سن پترزبورگ و مردم فقیری را که برای زنده ماندن مجبور به انجام کارهای وحشتناک هستند، به تصویر می‌کشد. انسان بسیار پاک و معصوم رمان، سونیا است که مجبور می‌شود فاحشه شود، زیرا خانواده بزرگش به شدت نیازمند هستند، در حالی که پدر خانواده فقط مشروب می‌خورد.

اما، مسائل فلسفی و اخلاقی در رمان از طرح جنایی یا مسائل اجتماعی مهم‌تر هستند. مهم‌ترین چیز در رمان، ایده‌ی معمولی/خارق‌العاده‌ی راسکولنیکوف است. این واقعیت که برخی افراد فکر می‌کنند می‌توانند از دیگران بزرگتر باشند. داستایوفسکی احساس می‌کند که این افراد خدا را از دست داده‌اند...

کل رمان، پاسخ داستایوفسکی به ایده‌های پوچ‌گرایی است که در دهه‌ی ۱۸۶۰ در میان جوانان رادیکال رواج یافت. نویسنده می‌خواست نشان دهد که از دست دادن ایمان به خدا و کنار گذاشتن مبانی اخلاقی می‌تواند به چه چیزی منجر شود. با این حال، او موفق شد رمانی جاودانه خلق کند که الهام‌بخش بسیاری از خالقان با جوهره‌ی آن بوده است.

نظریه توطئه‌آمیز پشت این رمان این است که نام شخصیت اصلی - راسکولنیکوف رودیون رومانوویچ - پیامی پنهان از داستایوفسکی است که می‌گوید: «راسکولولاس رودینا رومانوویچ» («سرزمین مادری رومانوف‌ها ویران شده است»). و این به دلیل بدبختی و فقرایی که ارزش‌های مسیحی خود را از دست دادند، اتفاق افتاد. و این کتاب مقدس و ایمان است که به راسکولنیکوف کمک می‌کند تا احیا شود (و شاید ممکن است به احیای روسیه نیز کمک کند).

فئودور داستایوسکی

ترجمه علی اصغر خبره زاده

همیشه شوهر، داستانی ست (به طور غیر مستقیم) پیرو ِ مردی که "همیشه شوهر" است! و به نظر نمی آید شخصیت اصلی ِ داستان باشد . به جای او ٬‌شخص ِ اصلی مردی ست به نام ولچانینف ٬‌مجرد ٬ ثروتمند کمی عیاش و البته مبادی ِ ادب در بیشتر مواقع ٬ که این روزهای کتابی٬ اوضاعش ـــ همچون خود ِ داستایوسکی وقتی که این کتاب را می نوشته ـــ بسیار آشفته و درهم است! وقتی همه چیز از درون و بیرون بهم گره خورده و گیجی بسیاری به بار آورده و شخص را دچار مرض مالیخولیا کرده! او این روزها به طرز غریبی خاطراتی از گذشته به یاد می آورد که به طور شگفت موجب شرمش میشود و از خود بیزاری. در همین اثنی یکی از رفقایش پس از نُه سال با وضعی آشفته به دیدنش می آید و ماجراهای تازه ای آغاز میشود. .  

سبک داستایوسکی، نه سلیس است نه روان و نه زیبا. اما قوی است و محکم و رسا و کاماً مختص به خود اوست. قیودی که در زبان روسی زیاد استعمال می شود در این اثر مخصوصاً زیادتر هستند. این عیوب مخصوصاً در اولین فصل خودنمایی می کنند. مانند چند اثر از کارهای اولیه اش، ابتدای آن دشوار و ست است. هر شخصیت، و مخصوصاً پاول پاولوویچ تروسوتسکی با طرز سخن مخصوص به خودش حرف می زند، تعبیرات مخصوص به کار می برد. لحن کلام و سیاق جمله ها مختص بین سال های 1860-1880 می باشد. لحنی که مخصوصاً در برخی محافل نیمه اشرافی، کارمندان عالی ادارات و ملاکان ولایتی آن زمان به کار می رفته است.