شام زیر درختان بلوط و داستان های دیگر از نویسندگان فرانسه (دو جلدی) (مجموعه هفتاد و دو ملت ۵)
گزینش و ترجمه: قاسم صنعوی
آندره موروا، اونوره دو بالزاک، امیل زولا و …
دربارۀ تاریخچۀ داستان کوتاه در فرانسه نظر واحدی وجود ندارد. به عقیدۀ برخی اواخر قرون وسطا از پیدایش این نوع نشان دارد و در این زمان است که داستان کوتاه جایگزین انواع حکایت های کوتاه که هر نوع نام خاص خود را دارد می شود. ولی جهش واقعی آن به قرن شانزدهم و زمانی مربوط می شود که ملکۀ ناوارِ مجموعه داستان – قصه ای می آفریند که در آن، در کنار سرگذشت های بی رویۀ میراثِ قرون گذشته، داستان های جدی و پر وقاری جای می گیرند که در آن ها «لطیفه»های بی پرده جای خود را به تحلیل های روانی می دهند. ترجمۀ داستان های نمونۀ سروانتس به زبان فرانسوی که دو سال بعد از آن صورت می گیرد بر داستان نویسی فرانسه تأثیر به سزا می گذارد. هر چند داستان کوتاه آن زمان از لحاظ موضوع و ترکیب به میزان قابل توجهی با رمان دارای پیوند است… دوران شکوفایی داستان کوتاه فرانسوی در قرن نوزدهم فرا می رسد. از رمان نویسان بزرگ این قرن کمتر کسی به داستان کوتاه روی نمی آورد و برخی چون استاندال، بالزاک، زولا، ساند، گوتیه… و حتی شاعر و نمایشنامه نویس بزرگی چون موسه که رمان نویسی اش در مقایسه با شعر و آثار نمایشی اش در درجۀ دوم قرار می گیرد از این وسوسه به دور نمی مانند. نویسندگانی چون مریمه و به خصوص موپاسان که هجده مجموعه داستان کوتاه به چاپ می رساند به مثابه متخصصان «نوول»نویسی روی می نمایند.
داستان کوتاه فرانسوی در قرن نوزدهم که دوران شکوفایی است، به خصوص از دو رگۀ آشکارا متضادِ «رآلیسم» و «فانتاستیک» بهره برداری می کند و چندان موضوعی هم نیست که موردِ استفاده اش قرار نگیرد، و هر لحنی هم در خلقِ آن به کار گرفته می شود. در همین قرن است که مدون ترین نظریه های مربوط به داستان کوتاه پدید می آید و داستان کوتاه به مثابه یک «ژانر» ادبی روی می نماید. اقبال به این نوع ادبی به حدی است که حتی بودلر، شاعر و از بنیان گذاران سمبولیسم نیز در زمینۀ داستان نویسی هم طبع آزمایی می کند. تأکید بر تمرکز ماجرا، محدودیت شخصیت ها و پایانِ غالباً پیش بینی نشدۀ ماجرا از ویژگی های داستان نویسی در این قرن است.
در قرن بیستم، قرن رونمایی مکتب های جدید هنری، آن چه در عالم ادب روی می دهد بر داستان نویسی نیز اثر می گذارد. شمارِ آن دسته از نویسندگان که به نوشتن داستان کوتاه نیز رغبت نشان می دهند از حد به در است و برخی از آنان هم هستند که چیزی جز داستان کوتاه نمی نویسند. موروآ، آرلان، امه، بولانژه، آرنو، لانو، و بالاخره نامدارانی چون سارتر، کامو، ورکور، از طبع آزمایی در این عرصه فارغ نمی مانند.
در مجموعۀ حاضر سعی بر آن بوده که نمونه های گوناگونی از نویسندگانی با سلیقه های متفاوت ارایه شود و چنین امری لزوماً آثاری با ارزش های متفاوت و نه همه در یک سطح را در کنار هم قرار می دهد. باید افزود که حجم در نظر گرفته شده برای این مجموعه اجازه نمی دهد که از تمام داستان نویسان اثری ارایه شود.
طراده مرداب (پیکان سیاه)
رابرت لویی استیونسن
ترجمه: قاسم صنعوی
انگلستان در آتش جنگ داخلی می سوزد . در آشوب جنگ اشراف زاده آزمند و ستمکاری به ام سردانیل براکلی از ناامنی کشور سوء استفاده کرده و دست به تاراج و کشتار مردم می زند .
گروهی مردم کینه خواه که از بیداد او به ستوه آمده اند در کوه و بیابان و جنگل با او به مبارزه بر می خیزند ...
عظمت نبوغ: زندگی پرشور بالزاک
لئون تورن
ترجمه: قاسم صنعوی
آنوره دو بالزاک (زاده 20 مه 1799 - درگذشته 18 اوت 1850) رمان نویس فرانسوی بود که به عنوان یکی از بنیانگذاران رئالیسم در ادبیات داستانی اروپا شناخته می شود. بالزاک، نویسندهای بسیار سازنده، و البته ناهموار، قصد داشت مجموعه عظیم (و در نهایت ناقص) رمانها و داستانهای خود، که مجموعاً با عنوان کمدی انسانی (La Comédie Humaine) نامیده میشود، نمای وسیعی از جامعه فرانسه در دوره بازسازی (1815-1830) و سلطنت جولای (1830-1848) ارائه دهد.
بالزاک به دقت زندگی طبقه کارگر شهری و استانی فرانسه را بازسازی کرد، با این حال در دیدگاه خود به طور منحصر به فردی بی احساس بود. این قابل توجه است زیرا بالزاک در دوران رمانتیک نوشت، دوره ای که در آن احساسات و ملودرام گوتیک - به ویژه رمان های والتر اسکات، الکساندر دوما، و ویکتور هوگو، و نقاشی های اوژن دلاکروا - از محبوبیت بسیار زیادی برخوردار بود. در مقابل، آثار بالزاک و دیگر رئالیستهای فرانسوی، گوستاو فلوبر و استاندال، بهعنوان مبتذل و بدبینانه مورد انتقاد قرار گرفتند، اگرچه اکنون توسط محققان بهعنوان مهمترین و تأثیرگذارترین آثار ادبیات فرانسه در قرن نوزدهم تلقی میشوند.
بالزاک یک مشروعیت گرا بود. از بسیاری جهات، دیدگاههای او در تضاد با جمهوریخواهی دموکراتیک ویکتور هوگو است. او در مقاله خود "جامعه و فرد" نوشت:
تنها حجت مطلقی که قوه خیال توانسته است تصور کند، حجت خداست که بر اساس قوانینی عمل می کند که او بر خود وضع کرده است. او میتواند همه جهانهایش را نابود کند و به استراحت خود بازگردد، اما در حالی که به آنها اجازه وجود میدهد، همچنان تحت حاکمیت قوانینی هستند که با هم نظم ایجاد میکنند.
با این وجود، بینش دقیق او در مورد شرایط طبقه کارگر باعث شد تا او مورد احترام بسیاری از سوسیالیست ها از جمله مارکسیست ها قرار گیرد. انگلس اعلام کرد که بالزاک نویسنده مورد علاقه اوست. کتاب سرمایه مارکس نیز به آثار بالزاک اشاره می کند و تروتسکی در میانه جلسات کمیته مرکزی بالزاک را معروف می خواند که باعث تعجب همکاران و رفقای او شد.
فراری ها و داستان های دیگر از نویسندگان امریکای لاتین (مجموعه هفتاد و دو ملت ۳)
گزینش و ترجمه: قاسم صنعوی
نویسندگان: سالبادور کهبهدو، انریکه رودریگث لارهتا، اوراسیو کیروگا، لوییس رودریگث امبیل، ادواردو باریوس، آلفونسو رییس اوچوا، میگل آنخل آستوریاس، مارتا برونت، آلهخو کارپانتیه، فرانسیسکو روخاس گونثالث، مائویسیو ماگدالهئو، فلسبرتو ارناندث، بیرخیلیو پینیهرا، خولیو کورتاثار، آدونیاس فیلهو، آئو گوستو روا باستوس، خوان رولفو، الیسهئو دیهگو، اوسمان لینس، آلوییس آلبارث ماثا، کارلوس فوئنتس
روی آوردن گسترده ی اروپاییان به ادبیات آمریکای لاتین در نیمه ی دوم قرن بیستم دلیل بر بی اهمیت بودن این ادبیات تا پیش از آن زمان نیست. ادبیات این نیم قاره و در بطن آن داستان کوتاه، از قرن نوزدهم و تکمیل و تحکیم استقلال سیاسی کشورهای این منطقه رنگ و روی تازه به خود می گیرد. اگر برخی داستان نویسان بر پیروی از رمانتیسم و ناتورالیسم پای می فشارند، بسیاری هم به مدرنیسم روی می آورند. نویسندگانی چون اوراسیو کیروگا، ماریو ده آندراده، در عین مدرنیست بودن، معرفان فرهنگ و سنت سرزمین های خود می شوند. توجه به ایسم های گوناگون، روان کاوی و انقلاب سورآلیستی سبب نشده که داستان نویسان امریکاری لاتین لحظه ای هم از واقعیت خطه چشم بردارند. آنان از فرهنگ اروپایی هرچه را مناسب خواسته های شان بوده گرفته اند و غیر از آن را پس زده اند و این چنین است که داستان کوتاه امریکای لاتین در عین غنی شدن در حفظ استقلال خود نیز کوشیده، تأثیر داستان عامیانه هم بر داستان کوتاه نویسندگان امروزی انکار ناپذیر است و نمونه هایی از این تأثیر را در لابلای برخی داستان های گرد آورده شده در این دفتر می توان بازیافت. ادبیات امریکای لاتین اسپانیایی زبان که تقریباً همیشه مبارزه جو است در داستان کوتاه این خطه نیز این ویژگی را حفظ می کند.
مارینا
کارلوس روئیث ثافون
ترجمه: قاسم صنعوی
… دهه هشتاد است و بارسلون محبوب ومطلوب نویسنده برای آن که ماجراهایش را در آن قرار دهد. شهری با رستنی های رام نشدنی، مجسمه هایی که زنده به نظر می رسند و گورستان هایی متروک و یادآور آب دریا، که احساسی سرد و شوم می آفرینند. در چنین فضایی است که نوجوان پانزده ساله ای، شاگرد مدرسه ای شبانه روزی، به محض یافتن امکان فرار، شهررا زیرپا می گذارد تا رازهای آن را کشف کند. به این ترتیب است که روزی باغی که ظاهرش نوید می دهد یک سلسله راز در اختیارش قرار دهد او را به سوی خود می کشد. و یک دیداربرای او و دختری مرموز که اودر باغ می یابد سلسله ماجراهای پر راز و رمزی پیش می آورد که خواننده مسحور را تا پایان اثر رها نمی کنند. زافون در این اثر یک بار دیگر سحر تخیل و قلم خود را عرضه می کند…
کارلوس روئیث ثافون (۱۹۶۴) نویسنده ی اسپانیایی، نوشتن را از چهارده سالگی آغاز کرد و هنوز سی سالش نشده بود که با سهگانهی “مه” به رماننویسی موفق و معروف بدل شد. مجموعه آثار او نه تنها نظر منتقدان را جلب میکنند و برندهی جوایز ادبی میشوند، بلکه فروش بالای بیست میلیون نسخه در جهان داشتهاند. مارینا یکی از همین آثار است که وقتی به آلمانی ترجمه شد، سیصدهزار نسخه از آن فقط در شش هفتهی نخست به فروش رسید.
ثافون از سال ۱۹۹۳ در کالیفرنیا زندگی می کند و علاوه بر رمان،فیلمنامه هم می نویسد.
مرد نامریی
هربرت جورج ولز
ترجمه: قاسم صنعوی
هِربرت جورج وِلز (به انگلیسی: Herbert George Wells) (زاده ۲۱ سپتامبر ۱۸۶۶ – درگذشته ۱۳ اوت ۱۹۴۶) روزنامهنگار، جامعهشناس، تاریخنگار سوسیالیست اهل انگلستان و نویسندهٔ رمان و داستان کوتاه است. او به خاطر خلق رمانهای علمی–تخیلی شناخته شدهاست و اغلب از او با عنوان «پدر علمی-تخیلی» یاد میشود. از آثار علمی تخیلی او میتوان به مرد نامرئی، ماشین زمان، جزیره دکتر موریو و جنگ دنیاها اشاره کرد.
کتاب مرد نامریی در سال ۱۸۹۷ منتشر شده است. این داستان که به صورت سوم شخص روایت میشود مورد اقبال زیادی قرار گرفته و تا کنون فیلمها و سریالهای متعددی با اقتباس از آن ساخته شده است.
دانشمندی به نام گریفین مادهای شیمیایی را کشف میکند که باعث نامرئی شدن موجودات میشود. وی این روش را با موفقیت بر روی خودش آزمایش میکند، ولی نمیتواند دوباره به حالت اول بازگردد. مرد نامرئی با مشکلات زیادی دست به گریبان میشود، از جمله اینکه بر خلاف بدنش لباسها و غذایی که میخورد نامرئی نمیشوند و او مجبور است برای اینکه لو نرود تمام بدن خود از جمله سر و صورت و چشمهایش را از دیدگان همه پنهان کند یا اینکه بدون لباس راه برود.
هنرمند دیوانه و داستانهای دیگر از نویسندگان روس (دو جلدی) (مجموعه هفتاد و دو ملت ۷)
گزینش و ترجمه: قاسم صنعوی
ادبیات داستانی روسیه، نسبت به دیگر کشورهای اروپایی دیرتر و با تأخیر بسیار از مههای قرون وسطا بهدرآمد. اما از قرن هجدهم و بهخصوص از اوایل قرن نوزدهم، آثار برخاسته از تخیل عرضه شده از نویسندگان این دیار به خوبی در حد رقابت با اثرهای ادبی کشورهای اروپایی بودند. در دهه پایانی قرن هجدهم و سه دهه نخست قرن نوزدهم، کارامازین که نوعی مرحله گذر را فراهم میآورد، خود را میقبولاند.
اما پوشکین، که به نوبت از ولتر، بایر ون و میتسکیهویچ پیروی میکرد و در عین حال از ادبیات عامیانه دیارش اشباع شده بود، در زمینه ادبیات داستانی نیز مانند شعر، اثری در خور رقابت با اثرهای برجسته اروپایی میآفریند. لرمونتوف که اگر بیشتر میزیست احتمالاً میتوانست بر او پیشی بجوید در حد خالق بوریس گودونوف جلوه میکرد. در دوران این دو، ادبیات داستانی روسیه، ترسیم کننده وضعی اجتماعی میشد که در آن تمدن و توحش با هم در تقابل بودند. تورگنیف که فرانسویترین نویسنده روس لقب گرفته، بهگونهای جذاب زندگی روستاییان و نیز نجیبزادگان را توصیف میکرد.
تولستوی، پیر دیر و استاد ادبیات روس در آستانه انقلاب، تمام جنبههای زندگی روسی، حتی زندگی انسانی را دربرمیگرفت. و بالاخره باید از داستایفسکی یاد کرد که در درجه اول چون نقاش بینوایان و کسانی که خودش آنان را تحقیرشدگان میخواند، در نظر گرفته میشود. نویسندگانی چون گوگول، نکراسوف، چخوف، گورکی و … نیز کسانی نیستند که از یاد برده شوند. در مجموع، در آستانه انقلاب، ادبیات روسیه از وضع بسیار خوبی برخوردار بود.
انقلاب اکتبر، در ادبیات داستانی روسیه نیز دگرگونیهایی پدید آورد. نویسندگانی که از پیش به ایدئولوژی نو دلبستگی یافته بودند حرفی متفاوت برای گفتن داشتند. شمار درخور توجهی از نویسندگان دوران نظام پیشین راه تبعید خودخواسته را پیش گرفتند و در مجلههای روسیزبان متعدد بهخصوص چاپ پاریس و برلین، گرد آمدند.
از این شمار، برخی چون شوکلوفسکی، بیهلی، گورکی، بهدنبال آزادی نسبی اعطاشده بازگشتند. برخی از نویسندگان دوران پیش، خاموشی پیشه کردند، برخی به اجبار قلم را کنار گذاشتند و کسی چون نیکولای گومیلف، شوهر اخماتووا تیرباران شد. اغماضهای مقطعی به گروههایی چون برادران سن-سراپیون میدان داد که برای نو کردن استتیک در ادبیات داستانی نیز بکوشند، یا بروز اندکی نقد اجتماعی در رمانهایی چون حسد نوشته اولهشا مجاز بود. ولی از سال ۱۹۳۰ که استالین قادر مطلق شد، همان مختصر آزادی نسبی اعطایی در ادبیات از بین رفت و زندگی ادبی از طریق اتحادیه نویسندگان که مستقیماً از ژدانوف، کمیسر سیاسی، دستور میگرفت هدایت میشد.
کنگرههای متعددی که ترتیب یافتند هربار بر قیدها افزودند. اما پس از مرگ استالین و گزارش خروشچف به کنگره بیستم حزب کمونیست، زیروبمهایی در زمینه ادبیات داستان پدید آمد، از سویی مجله ارگان اتحادیه نویسندگان، از سولژنیتسین و بولگاکوف مغضوب پیشین داستانهایی به چاپ میرسید، و از سویی برودسکی که عضو اتحادیه نویسندگان نبود ولی ذوب شدن یخها، پیداشدن ادبیات زیراکسی (سامیزدات) و خلق آثاری بود که در ارزش جهانی آنها نمیتوان شک کرد. لطیفهای که در دهه هفتاد، دوران نیمه استالینی برژنف، در محفلهای ادبی مسکو دهان به دهان میگشت، اشاره به این ادبیات ممنوع داشت: نویسندهای که مهمان خانوادهای بود، مادربزرگ را سرگرم تایپ از روی جنگ و صلح یافت، وقتی دلیل بازنویسی اثری را که میلیونها نسخه چاپی آن موجود بود جویا شد، مادربزرگ اظهار داشت: این روزها جوانها به هیچ چیز چاپ شده اعتماد ندارند و فقط سامیزداتها را میخوانند…
یونانیان و بربرها (دوره ۱۵ جلدی)
نویسنده: امیرمهدی بدیع
مترجمان: مرتضی ثاقبفر، ع. روحبخشان، قاسم صنعوی
درباره یونان باستان چه میدانیم؟ یونانی که از ابتدای تاریخ تا صدر اسلام روابط و برخوردهای گوناگون با ایران داشته است، گاه جزئی از شاهنشاهی هخامنشی و گاه همسایه و هممرز آن در شمال غربی قلمرو ایرانزمین بوده است و مهد فیلسوفان، سیاستمدران و خطیبان شناخته شده است.
درباره هرودوت که اروپاییها به غلط و عمداً او را «پدر تاریخ» کردهاند و درباره غرضورزیهای او در نقل تاریخ و مخصوصاً روابط آتن با ایران چه مقدار اطلاع داریم. این به اصطلاح «پدر تاریخ» نه فقط نسبت به ایران کینه میورزیده که حتی در مورد یونانیان غیر آتنی نیز دست به تحریف تاریخ و سرهمبندی جعلیات زدهاست چندان که مورخ یونانی دیگری به نام پلوتارک در همان عصرِ باستان کتابی در افشای جعلیات و تحریفات او با عنوان در خباثت هرودوت تألیف کرده بودهاست…
این تحریفات و جعلیات در طی بیست و چهار قرن همواره به عنوان تاریخ واقعی رویت شدهاند و مورد قبول قرار گرفتهاند تا سی و چند سال پیش که یک محقق و مورخ ایرانی با مطالعه دقیق کتاب هرودوت و همه کتابهای یونان پرده از آنها برداشت و با تألیف مجموعه پانزده جلدی یونانیان و بربرها «روی دیگر تاریخ» را نشان داد.
ارزش تألیف امیرمهدی بدیع که در اصل به زبان فرانسوی است در این است که او با تسلط کامل بر زبانهای اروپایی و منحصراً تمسک به منابع غربی حقیقت تاریخ را نشان داده است.
این مجموعه بهوسیله گروهی از مترجمان مبرز و باسابقه به فارسی درآمده و با دقت وسواسآمیز ویرایش شدهاست.
عنوان مجلدات منتشرشده:
جلد اول: خطا در تاریخ، ترجمه مرتضی ثاقبفر
یونانیان و بربرها، که جلد اول آن با عنوان خطا در تاریخ انتشار مییابد مجموعهای است در زمینه بررسی روابط ایران با یونان از سرآغاز تاریخ تا روزگار اسکندر، در جلد اول که به بررسی اشتباهی که در تاریخ روی داد اختصاص یافتهاست تصویر نادرست یونانیان نسبت به اقوام دیگر شناسایی و تجزیه و تحلیل شدهاست و به دنبال آن زندگی اسکندر و رفتار خود کامانه او و سرانجام گزارشها و آرای مورخان یونانی و پس از آنان تا به امروز مورد بررسی و نقد قرار گرفته است.
جلد دوم: دو جهان مکمل یکدیگر، ترجمه ع. روحبخشان
امیر مهدی بدیع، مؤلف میهن دوست و دانشمند مجموعه یونانیان و بربرها، جلد دوم این اثر گرانقدر را با عنوان دو جهان مکمل یکدیگر به بررسی روابط دو کشور و دو تمدن درجه اول دنیای باستان اختصاص داده است و فارغ از تعصبات قومی و نژادی نشان میدهد که این دو جهان به ظاهر متفاوت، در واقع مکمل همدیگر بودهاند، اما مورخان ناأگاه یا مغرض ضمن نادیده گرفتن حقایق، در جهت تحریف تاریخ گام برداشتهاند، بدیهی است که همین تحریفها که از قدیمترین روزگار شایع شده بودهاند غالباً دو ملت و دو تمدن را رویاروی هم قرار داده به کشمکش و جنگ وا میداشتند ، که حمله مقدونیان به ایران نمونه کامل آن است.
جلد سوم: شوش در برابر آتن، ترجمه قاسم صنعوی
برخورد میان ملتها و اقوام سابقه کهن دارد، علی الخصوص هرگاه که سرداری گردنکش یا پادشاهی خودکامه در رأس قدرت بوده است. رونقی شهر دیگری در یونان و مخصوصاً در شهرهای عمده آتن و اسپارت از یک سو و ایران هخامنشی از دیگر سو به برخورد منافع اقتصادی، نفوذ فرهنگی و در نتیجه جنگ و پیکار دو طرف انجامید. در جلد سوم یونانیان و بربرها، که برای نشان دادن “روی دیگر تاریخ” یعنی – چهره واقعی تاریخ ایران، با عنوان شوش در برابر آتن نگاشته شده است، چگونگی رویارویی اجتناب ناپذیر دو ابرقدرت آن رزورگار، از زبان مورخان آن روزگار یونان شرح داده شدهاست و صورت دقیق لشکر کشی خشایارشا به یونان و عوارض آن و دروغپردازیهای هرودوت در این زمینه ترسیم شده است.
جلد چهارم: کتاب اول ـ ناکامی در سالامیس ـ ترجمه مرتضی ثاقبفر
در جنگهایی که در روزگار هخامنشیان میان ایرانیان و یونانیان روی دادند دو واقعه بیشتر از وقایع دیگر اهمیت دارند: جنگهای دریایی در دو نقطه در منطقهای از دریای اژه که امروزه تنگه بسفور نام دارد و باریکترین نقطه این تنگه است. این دو نقطه ”ناکامی در سالامیس“ و ”پلاته“ نام دارند و در جنگهایی که در آن جاها میان نیروهای دریایی ایران و یونان روی داد، به سبب ازدحام کشتیهای ایرانی، نیروی دریایی ایران از کار بازایستاد و شکست خورد. مورخان یونانی آن زمان، و به تَبَع آنان مورخان بعد، این دو واقعه محلی و دو شکست کوچک را همچون شکست بزرگ و نهایی ایران در رویارویی با یونان قلمدادکردهاند. مولف با بررسی همان منابع یونانی نشان می دهد که این دو واقعه کم اهمیت تر از آن بودند که بر سیاست دولت هخامنشی، نظم اجتماعی و قلمرو فرهنگی ایران اثری بگذارند.
جلد چهارم: کتاب دوم ـ افسانه پیروزی ـ ترجمه مرتضی ثاقبفر
افسانه پیروزی که کتاب دوم از جلد چهارم مجموعه یونانیان و بربرها است، گزارش کامل حمله خشایارشا به یونان براساس منابع یونانی است که بعدها مورد استناد و استفاده مورخان اروپایی واقع شده است و اینان بدون ورود به کُنه قضایا و تشخیص خطا از صواب آنچه را که مورخان غرضمند یونان قدیم درباره روابط ایران با یونان نوشته بودهاند گرفته با آب و تاب نقل کردهاند و شکست بزرگ یونانیان را در جنگ با ایرانیان وارونه جلوه داده و از آن «افسانه پیروزی» خود را ساختهاند. مؤلف، با بهرهگیری از همان منابع به دقت نشان میدهد که چگونه «افسانه به تاریخ تبدیل شدهاست».
اسامی مجلدات دیگر به این شرح است:
۶- جلد پنجم: صلح شاه < کتاب اول: ضمن خواندن توسیدید >
۷- جلد پنجم: صلح شاه < کتاب دوم: پیروزیهای دیپلماتیک شوش پس از جنگهای مادی >
۸- جلد پنجم: صلح شاه < کتاب سوم: از صلح کالیاس تا پیمان کالسدوان >
۹- جلد پنجم: صلح شاه < کتاب چهارم: از پیمان کالسدوان تا صلح آنتالکیداس >
۱۰- جلد ششم: از اسکندر تا مهرداد < کتاب اول: از تهاجم مقدونی تا مرگ اسکندر >
۱۱- جلد ششم: از اسکندر تا مهرداد < کتاب دوم: جانشینان >
۱۲- جلد ششم: از اسکندر تا مهرداد < کتاب سوم: سلوکوس وارث فتح های اسکندر در ایران >
۱۳- جلد ششم: از اسکندر تا مهرداد < کتاب چهارم: رخنه رم در آسیا و نتیجه های آن >
۱۴- جلد ششم: از اسکندر تا مهرداد < کتاب پنجم: مهرداد اوپاتور یا طغیان آسیا >
۱۵- شرح حال نویسنده و فهرست اعلام توصیفی و …