شیطان در شهر سپید 💯

اریک لارسن

ترجمه: سوگند رجبی نسب

نویسنده، اریک لارسون، رویدادهای شگفت‌انگیز پیرامون نمایشگاه جهانی شیکاگو در سال ۱۸۹۳ را با چنان قدرتی در روایت و فضاسازی بازآفرینی می‌کند که خوانندگان ممکن است ناچار شوند دوباره به مشخصات کتاب نگاه کنند تا مطمئن شوند «شیطان در شهر سفید» واقعاً یک کتاب غیرداستانی است و نه یک رمان تخیلی با نیروی تخیل خارق‌العاده.

لارسون داستان دو مرد را روایت می‌کند: دنیل اچ. برنهام، معمار و مدیر اصلی مسئول ساخت نمایشگاه، و اچ. اچ. هولمز، قاتل زنجیره‌ای‌ای که در ظاهر، پزشکی خوش‌برخورد و جذاب به نظر می‌رسید.

چالشی که برنهام با آن روبه‌رو بود، بسیار عظیم و طاقت‌فرسا بود. او در مدت‌زمانی کوتاه، ناچار شد بر مرگ شریک کاری خود و همچنین موانع و مشکلات بی‌شمار دیگری غلبه کند تا «شهر سفید» مشهور را، که نمایشگاه پیرامون آن شکل گرفته بود، بنا کند. تلاش‌های او برای به پایان رساندن این پروژه و موفقیت خیره‌کنندهٔ نمایشگاه، با مهارتی چشمگیر روایت شده است. در کنار این روایت، حضور شخصیت‌های نامدار تاریخی همچون بوفالو بیل کودی، سوزان بی. آنتونی و توماس ادیسون نیز بر جذابیت داستان می‌افزاید.

فعالیت‌های هولناک دکتر هولمز، که گمان می‌رود در همان دوران نمایشگاه مسئول ده‌ها قتل بوده باشد، به همان اندازه شگفت‌آور و تکان‌دهنده است. او هتلی موسوم به «هتل نمایشگاه جهانی» را در نزدیکی محل برگزاری نمایشگاه طراحی و بنا کرد؛ ساختمانی که به کورهٔ آدم‌سوزی و اتاق گاز مجهز بود. هولمز از شور و هیجان ناشی از برگزاری نمایشگاه جهانی، همراه با شخصیت کاریزماتیک و فریبندهٔ خود، برای به دام انداختن قربانیانش بهره می‌برد.

در نگاه نخست، کنار هم قرار دادن داستان یک معمار و یک قاتل زنجیره‌ای در یک کتاب، آن هم با فصل‌هایی که بیشتر به‌صورت یکی در میان میان این دو روایت جابه‌جا می‌شوند، انتخابی عجیب به نظر می‌رسد؛ اما این شیوه به شکلی شگفت‌انگیز موفق از کار درآمده است.

لارسون با قلمی توانمند، هم جذابیت رؤیایی و افسونگر شیکاگوی قرن نوزدهم و هم چهرهٔ تاریک، هولناک و کابوس‌وار آن را آشکار می‌کند و تصویری فراموش‌نشدنی از شهری ارائه می‌دهد که در آن، شکوه پیشرفت و تمدن در کنار شرارت و جنایت به‌طور هم‌زمان حضور دارند.

— جان مو