تاریخ منتظم ناصری (۳ جلدی)

نوشته اعتماد السلطنه

به تصحیح دکتر محمد اسماعیل رضوانی

این کتاب که میان سال‌های ۱۲۹۸ و ۱۳۰۰ نوشته و به شاه تقدیم شد، تاریخ عمومی جهان را از هجرت پیامبر تا آغاز فرمان روایی قاجاریان (دولت قاجاریه) در بر دارد
به گفته نویسنده، «در ممالک اسلامیه، از صدر اسلام تا کنون دو قسم فرمانروایی در کار بوده؛ یکی حکم رانی مذهبی به عنوان خلافت، دیگری حکومت اسلامیه به اسم سلطنت». از این رو، بخش نخست جلد یکم این اثر از هجرت پیامبر ؛ یعنی ۶۲۲ م آغاز و تا زوال خلافت عباسیان (۶۵۶ ق) دنبال می‌شود و بخش دوم آن، نخست به ماجرای چیرگی هلاکو خان و مغولان می‌پردازد و ماجراها را تا روزگار نویسنده پی می‌گیرد.نویسنده جلد دوم را با رویدادهای ۱۱۹۳ (سال درگذشت کریم خان زند) به پایان می‌برد لذا از استیلای هلاکوخان و طایفه مغول تا زمان مؤلف را شامل شده است.