خرنامه

نویسنده: محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه

«خرنامه» تنها یک کتاب طنز به نقل از یک خر نیست، بلکه کتابی‌است حاوی مطالب انتقادی، اجتماعی، اخلاقی و حتی سیاسی باتوجه به زمان چاپ آن، یعنی دوران ناصری عهد قاجار. ضمن اینکه از نثری فرهیخته و روان برخوردار است.

«شما متولید شدید در کذب، نمو کردید در کذب، زندگی می‌کنید در کذب – چگونه ترک عادت می‌توانید؟… «کذب» طبیعت ثانوی برای شما شده است… اگر در میان شما کسی به راستی حرکت کند و مخالف طبیعت ثانوی رفتار نماید، به‌خطا رفته است… غافل از این معنی که شما به خلاف ما (خران)، محتاج ابنای نوع خودید و تا پا به عالم تمدن و تعاون نگذاشته‌اید، ذلیل‌تر و بدبخت‌ترین جانورانید…»