خفاش بودن چگونه است؟
تومان 220,000
تامس نیگل
ترجمه: جواد حیدری
نسخه‌ی پنجاهمین سالگرد یکی از تأثیرگذارترین مقالات فلسفی قرن بیستم
«آگاهی همان چیزی است که مسئله‌ی ذهن و بدن را واقعاً حل‌ناشدنی می‌کند.»
این‌گونه آغاز می‌شود مقاله‌ی کلاسیک توماس نیگل در سال ۱۹۷۴ با عنوان «خفاش بودن چه حسی دارد؟».
مقاله‌ی نیگل نقطه‌ی شروع توجه گسترده‌ی فلسفه، روانشناسی و علوم اعصاب به مسئله‌ی آگاهی به‌عنوان یکی از مسائل مرکزی اندیشه‌ی معاصر بود؛ همچنین در شناسایی آگاهی موجودات غیرانسانی به‌عنوان موضوعی مهم برای مطالعه نقشی تعیین‌کننده داشت.
نیگل استدلال کرد که ذاتی بودنِ جنبه‌ی درونی و ذهنیِ تجربه‌ی آگاهانه — یعنی این‌که برای موجودِ تجربه‌کننده، آن تجربه چه‌گونه است — نشان می‌دهد که نظریه‌های تقلیل‌گرایانه‌ی ذهن، که می‌کوشند آگاهی را صرفاً بر حسب مفاهیم فیزیکی توضیح دهند، هرگز نمی‌توانند موفق شوند.
نتیجه این است که علوم فیزیکی نمی‌توانند توصیفی کامل از واقعیت ارائه دهند، و بنابراین درک فیزیکیِ ما از واقعیتِ عینی باید فراتر رود تا علم بتواند ذهن را بفهمد.
این نسخه‌ی یادبود، مقاله‌ی کلاسیک و بسیار تأثیرگذار نیگل را در پنجاهمین سال انتشارش بازنشر می‌کند، همراه با پیش‌گفتاری تازه که درباره‌ی خاستگاه‌ها و تأثیرات این مقاله سخن می‌گوید. همچنین شامل مقاله‌ی مکملی با عنوان «اندیشه‌های بیشتر: پیوند روان‌فیزیکی» است که دیدگاه‌های بعدی نیگل را درباره‌ی چگونگی مواجهه با مسئله‌ای که در «خفاش بودن چه حسی دارد؟» مطرح کرده بود، شرح می‌دهد.
در این مقاله‌ی دوم، نیگل پیشنهاد می‌کند که اگر بپذیریم آگاهی دارای ذهنیتِ تقلیل‌ناپذیر است، امیدبخش‌ترین مسیر برای پیشرفت در مسئله‌ی ذهن و بدن آن است که میان حالت‌های ذهنی و حالت‌های عصب‌فیزیولوژیکی، یک پیوند ضروری جست‌وجو کنیم — پیوندی از نوع بنیادی‌تر که نه ذهنی است و نه فیزیکی، بلکه هر دو را به‌عنوان جنبه‌های ضروری در خود دارد.
به بیان دیگر، حالتی که از بیرون فیزیکی و از درون ذهنی است — درست همان‌گونه که ما هستیم.
این دیدگاه گونه‌ای از یگانگی‌انگاری (Monism) را می‌طلبد که مستلزم آفرینش مفاهیم جدید است، زیرا مفاهیم کنونی ما از ذهنی و فیزیکی، چنین پیوند ضروری‌ای را دربرنمی‌گیرند.
در پایان، نیگل توضیح می‌دهد که چرا ممکن است رابطه‌ی میان ذهنی و فیزیکی ضروری باشد، حتی اگر مفاهیم کنونی ما آن را صرفاً تصادفی و اتفاقی نشان دهند.
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.