در ستایش مرگ

ژوزه ساراماگو

ترجمه: شهریار وقفی پور

برنده‌ی جایزه نوبل، ژوزه ساراماگو، در رمان درخشان خود این پرسش را مطرح می‌کند:
چه می‌شود اگر فرشته‌ی مرگ تصمیم بگیرد که دیگر هیچ‌کس نمیرد؟

در نخستین روز سال نو، هیچ‌کس نمی‌میرد.
این موضوع، البته، باعث سردرگمی و نگرانی سیاستمداران، رهبران مذهبی، کفن‌ودفنی‌ها و پزشکان می‌شود.
در میان مردم عادی، اما، در ابتدا جشن و پایکوبی برپاست — پرچم‌ها بر بالکن‌ها آویخته می‌شود، مردم در خیابان‌ها می‌رقصند. آن‌ها به بزرگ‌ترین آرزوی بشر دست یافته‌اند: زندگی جاویدان.

اما خیلی زود واقعیت چهره نشان می‌دهد — خانواده‌ها مجبور می‌شوند از بیمارانی که دیگر نمی‌میرند ولی در حالت احتضار دائمی‌اند مراقبت کنند، بیمه‌های عمر بی‌معنا می‌شود، و مراسم‌خانه‌های کفن‌ودفن به برگزاری تشییع جنازه برای سگ‌ها، گربه‌ها، همسترها و طوطی‌ها محدود می‌شوند.

مرگ، در آپارتمان سرد خود می‌نشیند — جایی که تنها با داس و قفسه‌های پرونده‌هایش زندگی می‌کند — و به آزمایش خود می‌اندیشد: چه می‌شود اگر هیچ‌کس دیگر هرگز نمیرد؟ چه می‌شود اگر او، «مرگ» با «م» کوچک، انسان شود و عاشق گردد؟