سقوط آزاد

ویلیام گلدینگ

ترجمه: سهیل سمی

«ایستاده بودم و پشتم را به دیوار چسبانده بودم و سعی می‌کردم نفس نکشم. با همان یک حرکتی که بدنم از خود نشان داد، خودم را به آنجا رساندم. بدنم روی پاها، شکم، سینه و سرم موهای بسیاری داشت و هر مو زندگی مستقل خودش را داشت؛ هر یک میراث‌دار صد هزار سال نفرت و هراس از چیزهایی بود که این‌سو و آن‌سو می‌لولند، می‌لغزند یا روی زمین می‌خزند.»

— از رمان سقوط آزاد

سمی مانتجوی، هنرمندی که از دل فقر و تولدی گمنام برخاسته است، سرانجام به جایی می‌رسد که تابلوهای نقاشی‌اش در نگارخانهٔ تیت به نمایش درمی‌آیند. با آغاز جنگ جهانی دوم، او نیز به گرداب جنگ کشیده می‌شود، به اسارت درمی‌آید، با تهدید شکنجه روبه‌رو می‌شود و سپس در سلولی غرق در تاریکی مطلق زندانی‌اش می‌کنند تا در انتظار بماند.

او سرانجام از سلول خود بیرون می‌آید؛ همچون ایلعازر که از دل گور برخاسته باشد، در دانه‌ای شن بی‌کرانگی را می‌بیند و در ساعتی، ابدیت را. این رنج و محنت، او را از درون دگرگون می‌کند و به‌تدریج به درکی تازه از ظرفیت‌های وجود انسان می‌رساند؛ از آنچه انسان می‌تواند باشد و از آنچه در گذر زمان، به‌واسطهٔ انتخاب‌های خودش، از خویشتن ساخته است. او مصمم می‌شود نقطهٔ دقیق آن لحظه‌ای را بیابد که در آن، سنگینی انباشتهٔ انتخاب‌های گذشته، اختیار آزادانهٔ او را سلب کرده است؛ همان مرزی که انسان از آن به بعد دیگر نمی‌تواند آزادانه انتخاب کند و سرنوشتش، گویی پیشاپیش، به دست تصمیم‌های پیشین خودش رقم خورده است.