یو. اس. ای. (۳ جلدی) 💯
جان دوس پاسوس
ترجمه: علی کهربائی
اگر پارهای از ذهنیترین و تاریکترین جریانهای ادبی قرن بیستم نسب خود را به جویس میرسانند، در عین حال پارهای از زندهترین و روشنترین جریانها نیز ــــ به ویژه در آمریکا ــــ باز از جویس سرچشمه میگیرند. فاکنر و همینگوی ودوس پاسوس و تورنتون وایلدر همه شاگرد جویس محسوب میشوند؛ و پیروان آنها نیز به سنت جویس تعلق دارند. اما از این میان دوس پاسوس از لحاظ گرفتن و منتقل کردن شیوههای جویس، و به ویژه از لحاظ دنبال کردن روحیهٔ آزمایشگری او، بیش از دیگران شایان توجه است.
دوس پاسوس در دوران مترقی خود، یعنی پیش از جنگ داخلی اسپانیا (زیرا پس از این جنگ مرتجع شد)، آزمایشگرترین نویسندهٔ آمریکا بود. در رمانهای بزرگ او، یو. اس. ای. و منطقهٔ کلمبیا و منهتن ترنسفر، قهرمان داستان فرد معینی نیست، بلکه خود جامعهٔ آمریکاست. نویسنده در توصیف و زنده ساختن صحنهای اجتماعی همانقدر تلاش میکند که رماننویسان دیگر به پروراندن سیرت قهرمانان خود میپردازند. آدمها، در برابر جامعه، در مرتبهٔ دوم قرار میگیرند. نویسنده میخواهد تأثیر محیط اجتماعی، و به ویژه محیط اقتصادی، را بر افراد نشان دهد. بنابراین باید محیط را زنده و در حال حرکت ترسیم کند. تکههایی از ترانههای روز، نطقهای سیاسی، تیترهای روزنامهها، بیوگرافی اشخاص واقعی و «تاریخی» ــــ که زندگیشان با زندگی آدمهای داستان درآمیخته استــــ لای داستان بُر میخورد. دید «دوربینی» و «امپرسیونیستی»، و حتی «فیلم خبری»، همه مواد کار دوس پاسوس را تشکیل میدهند. این وارستگی از قیدوبندهای متداول رماننویسی، این خطر کردن، این آمادگی یا دستکم این داوطلب شدن برای طبعآزمایی در انواع شیوهها، در یک کلام این «مدرنیسم»، درسی است که دوس پاسوس از جویس آموخته است. و جوهر این درس عبارت است از پاسخ دادن به مقتضیات موضوع کار.»
برگرفته از مقدمهٔ زندهیاد نجف دریابندری بر رگتایم اثر ای.ال. دکتروف
یودو، دختری از نیجریه
کریس کلیو
ترجمه: الهه شمس نژاد
این کتاب، داستان زندگی دو زن است که در یک روز سرنوشت ساز زندگی شان به هم گره می خورد. یکی از ان ها مجبور به انتخابی سخت می شود، انتخابی که ای کاش کسی مجبور به آن نباشد. دوسال بعد، دوباره یکدیگر را ملاقات می کنند و داستان از همان جا شروع می شود.
اگر بعد از خواندن این داستان آن را به دوستان تان توصیه کردید برایشان نگویید که چه رخ داده، تمام اعجاز داستان در هویدا نشدن آن است.
یوغ جنگ: اعترافات انسان حقیر از روزهای شکوهمند
نویسنده: لئانید نیکلا یویچ آندری یف
مترجم : آیدا اسحاقیان
کتاب «یوغ جنگ (خندهٔ سرخ)» اثر لئونید آندریِف یکی از تیرهترین و تکاندهندهترین متون ضدجنگ در ادبیات مدرن است؛ اثری که نه با روایت رویدادهای نظامی، بلکه با فروپاشی تدریجی ذهن انسان، ماهیت واقعی جنگ را آشکار میکند. آندریِف در این نوولا، جنگ را نه عرصهٔ قهرمانی یا تعارض سیاسی، بلکه نیرویی ویرانگر مینمایاند که عقل، اخلاق و معنا را از درون میپوساند.
راوی اصلی داستان پزشکی نظامی است که در خط مقدم جنگی بینام حضور دارد. انتخاب این زاویهٔ دید اهمیت فراوانی دارد، زیرا پزشک نماد عقلانیت، درمان و حفظ جان است؛ اما درست همین شخصیت، نخستین قربانی جنون جنگ میشود. روایت بهتدریج از گزارشگونه و نسبتاً واقعگرایانه، به زبانی گسسته، هذیانی و کابوسوار میرسد. این تغییر سبک، بازتاب مستقیم فروپاشی روانی راوی است و نشان میدهد که جنگ حتی توان روایت منسجم را نیز از انسان میگیرد.
مفهوم محوری کتاب، «خندهٔ سرخ»، نمادی چندلایه است. این خنده نه شادی است و نه طنز، بلکه تجسمی از جنون جمعی، بیمعنایی رنج و تمسخر هستی توسط مرگ است. «سرخی» آن به خون، خشونت و بدنهای تکهتکهشده اشاره دارد و خندهاش بیانگر لحظهای است که انسان دیگر قادر به فهم یا تحمل واقعیت نیست. خندهٔ سرخ در حقیقت صدای جهانی است که ارزشهای اخلاقیاش فرو ریخته و مرز میان عقل و دیوانگی در آن محو شده است.
از نظر فکری، «خندهٔ سرخ» فراتر از یک اثر ضدجنگ است و به بحران انسان مدرن میپردازد. آندریِف نشان میدهد که جنگ تنها محصول تصمیمهای سیاسی نیست، بلکه نشانهای از گسیختگی عمیقتر در روح بشر است. در این اثر، خدا غایب است، معنا فرو میریزد و انسان در برابر خشونتی بیچهره و بیمنطق تنها میماند. همین ویژگی است که کتاب را به متنی پیشدرآمدی برای ادبیات اگزیستانسیالیستی و حتی کافکایی تبدیل میکند.
از نظر سبک، «خندهٔ سرخ» به اکسپرسیونیسم نزدیک است. اغراق، تصاویر کابوسگونه، فضای خفقانآور و تمرکز بر تجربهٔ درونی، همگی در خدمت نمایش حقیقت روانی جنگاند، نه واقعیت عینی آن. آندریِف عمداً از جزئیات تاریخی یا جغرافیایی پرهیز میکند تا جنگ را به پدیدهای جهانشمول و فراتاریخی بدل سازد.
در مجموع، «خندهٔ سرخ» اثری است که خواننده را آزار میدهد، اما دقیقاً به همین دلیل ارزشمند است. این کتاب نه آرامش میدهد و نه پاسخ روشن، بلکه مخاطب را وادار میکند با این پرسش بنیادین روبهرو شود که وقتی خشونت افسارگسیخته میشود، چه چیزی از انسان باقی میماند. آندریِف در این نوولا، جنگ را به آینهای بدل میکند که چهرهٔ تاریک تمدن و شکنندگی عقل انسانی را بیرحمانه بازمیتاباند.
یوگنی آنه گین 💯
آلکساندر پوشکین
ترجمه: منوچهر وثوقی نیا
شعر بینظیر پوشکین در مرکز خود، یک جوان شیکپوش روس را دارد که از نظر نگرشها و عاداتش بسیار شبیه پوشکین است. یوجین اونگین، که از ابتذال زندگی روزمره خسته شده است، سفری به حومه شهر میکند و در آنجا با تاتیانا جوان و پرشور روبرو میشود. تاتیانا عاشق او میشود اما بیرحمانه طرد میشود. سالها بعد، یوجین اونگین متوجه اشتباه خود میشود، اما سرنوشت با او یار نیست. این داستان زیبا که داستانی غمانگیز درباره عشق، معصومیت و دوستی است، گنجینهای برای هر طرفدار ادبیات روسیه است.
یوگنی انه گین 💯
آلکساندر پوشکین
مترجم: ایرج کابلی
این داستان منظوم شاهکار پوشکین است و او به مدّت هشت سال روی آن کار کرد. در موسیقی و ادبیات و فیلم تأثیر زیادی گذاشته و مردم عادی نیز به موضوع آن توجه داشتهاند.
رُمان هفت هزار خطی یوگنی آنگین که شخصیت خود پوشکین را هم در ورای چهره قهرمانش نمایان میسازد، مانند جنایت و مکافات داستایفسکی «دانشنامه زندگی روسی» است و تأثیرات زیادی در موسیقی و ادبّیات و فیلم گذاشتهاست. چایکوفسکی از روی آن، اپرای «اوژن اونگین» را ساختهاست.
ییلاق انگلیسی
- نویسنده: مارک دوگن
- مترجم: پرویز شهدی
این رمان با دیگر آثار مارک دوگن تفاوتی بارز دارد. ییلاق انگلیسی را خيلي ساده میتوان رماني عاشقانه نامید، ولي نه يک رمان عاشقانهي سبک و بيمحتوا. نویسنده در اين کتاب، فرازونشيبهاي زندگي آدمي را بيان کرده که دچار سرگرداني است. او در عین اينکه همهگونه توقعي از زندگي و لذتهايش دارد، بهدرستي نميداند دنبال چه ميگردد، و اين سرگشتگي، دودلي و ترديدهاي هملتوار – که در جايي که بايد تصميم بگيرد و عمل کند، وا ميماند و موقعی که بايد خويشتنداري بهخرج دهد، دست به عمل ميزند – به پریشانی و سرگردانی میرسد.
این رمان برنده جایزه گنکور و جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شده است.