پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی
نویسنده: علی قلی پور
فصل نخست این کتاب، به موضوع مدنظر در دوران پهلوی اول می پردازد و با معرفی انجمن آثار ملی، مشارکت عموم در کشف و بازپروری ذوق، تربیت اندیشه، روح و احساسات و مفاهیم ذوق و پرورش ملت در دیدگاه افرادی نظیر غلامرضا رشید یاسمی و محمدعلی فروغی را مورد بررسی قرار می دهد. در فصل دوم مسائل مختلفی در باب هنر و بازار آن بررسی می شود و فصل سوم به بوروکراسی فرهنگی که بعد از انقلاب سفید رواج یافت و در جهت "پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی" بود، می پردازد.
فصل چهارم به هزینه ای که باید برای این پرورش ذوق پرداخت می شد و محل تامین این هزینه که از درآمدهای نفتی بود، اشاره می کند و بودجه های فرهنگی در برنامه های اول تا پنجم عمرانی را که از اواخر دهه ی بیست تا قبل از انقلاب سال پنج و هفت در جریان بود، مورد بررسی قرار می دهد. در این فصل همچنین به نقش تلویزیون به عنوان رسانه ی "پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی" و تجسمی که این ذوق در رویدادهای مختلف کشور داشت نیز پرداخته شده است. در فصل پنج زیباشناختی در مخاطب عمومی و تربیت آن مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد و یکی از مهم ترین مسائل بررسی شده در این بخش، تعریف نقد و ابتذال و مصادیق آن هاست. نهایتا فصل ششم این اثر به قلم "علی قلی پور" سیاست گذاری های تلویزیون و امور عامه پسند در تئاتر کشور را بررسی می کند که با تاکید ویژه بر تئاتر لاله زاری به آن پرداخته شده است.
پزشک، در ردای نخست وزیر
یادداشتهای دکتر ماهاتیر محمد
نخستوزیر مالزی طی 22 سال
ترجمه محمد مقدس
دکتر ماهاتیر محمد معمار مالزی نوین و فردی پرآوازه و اثرگذار در جهان سیاست و شخصیتی پرتلاش در حلوفصل مشکلات کشورش در دورانی که سکاندار مدیریت اجرایی آن (1981 ـ 2003) بود و موفق شد مالزی را در شمار کشورهای توسعهیافته و موقعیت برجسته در جهان، درآورد. او پس از 22 سال نخستوزیری و پانزده سال کنارهگیری از فعالیتهای حزبی، بار دیگر در 93 سالگی به نخستوزیری این کشور انتخاب شد. یادداشتهای ماهاتیر محمد از یکسو خواننده را با تاریخچۀ پرفراز و نشیب زندگی و فعالیتهای سیاسی و حزبی این سیاستمدار موفق آشنا میسازد و از سوی دیگر راه و رسم حکمرانی و توجه به ریز و درشت سیاستمداری و مردمداری را در دنیای جدید نشان میدهد.
او دربارة این کتاب میگوید: «این داستان مالزی از دیدگاه من و داستان زندگی من است. از حکمت و خردمندی پدران بنیانگذاری سخن گفتهام که چنان نظامی را در کشور پی ریختهاند که امکان حل مشکلات و رویارویی با چالشهای نفسگیر در جامعهای پیچیده را به شیوهای دمکراتیک و مسالمتآمیز فراهم آورد. با عطف توجه به سیاستهای عملگرایانهای که مالزی در پیش گرفت، این کشور موفق به گذار آرام و روان از اقتصاد کشاورزی به اقتصاد صنعتی گردید... امروزه مالزی در ردیف پیشرفتهترین کشورهای رو به رشد جهان است؛ زیرا نقش بهسزایی در امور بینالمللی ایفا میکند و آشکارتر از دیگر کشورهای اسلامی، دیدگاههای خود را مطرح میسازد.»
این کتاب افزون بر دو پیشگفتار مؤلف و مترجم، در شصت و دو فصل تنظیم شده است.
پس از سرکوب
نويسنده : اليزابت آر.نوجنت
مترجم : داود نجفی
چگونه اشکال متفاوت سرکوب، سرنوشت گذارهای دموکراتیک را شکل میدهند
در پی بهار عربی، جناحهای تازهقدرتیافته در تونس و مصر وعده دادند که برای برپایی دموکراسی با یکدیگر همکاری کنند. در تونس، نخبگان سیاسی قانون اساسی جدیدی تصویب کردند، انتخابات پارلمانی برگزار نمودند، و با انتقال مسالمتآمیز قدرت، استحکام دموکراسی خود را به نمایش گذاشتند. اما در مصر، وحدت بهسرعت فروپاشید و قطببندی (پولاریزاسیون) میان نخبگان، کشور را دچار بحران کرد.
کتاب «پس از سرکوب» (After Repression) با ارائهی نظریهای تازه دربارهی قطببندی در نظامهای استبدادی، نشان میدهد چگونه قطببندی و میراث سرکوب به نتایج سیاسی بسیار متفاوتی در این دو کشور انجامید.
الیزابت نوجنت (Elizabeth Nugent) با تکیه بر مصاحبههای میدانی و دادههای تاریخی فراوان و تازه، به بررسی قطببندی در میان نیروهای مخالف در تونس و مصر پیش از بهار عربی میپردازد و ردّ پای تأثیر اشکال گوناگون سرکوب بر پیوندهای میان گروههای اپوزیسیون را دنبال میکند.
او نشان میدهد که سرکوب گسترده و فراگیر (مانند آنچه در تونس رخ داد) موجب شد گروههای مخالف هویتهای سیاسی مشترک پیدا کنند و از شدت قطببندی کاسته شود؛ در حالیکه سرکوب هدفمند و گزینشی (مانند آنچه علیه اخوانالمسلمین در مصر اعمال شد) باعث شد گروههای مخالف هویتهای متمایز و متضاد بسازند، و همین امر قطببندی میان آنها را افزایش داد.
این فرایند توضیح میدهد که چرا نخبگان تونسی توانستند مصالحه کنند، همکاری نمایند و مسیر تحکیم دموکراسی را ادامه دهند، در حالی که نخبگان بهشدت قطببندیشدهی مصری به بازگشت سریع استبداد یاری رساندند.
کتاب پس از سرکوب با ارائهی بینشهای اساسی دربارهی اینکه چگونه سرکوب سیاسی موجب شکلگیری یا تشدید قطببندی میشود، کمک میکند تا بهتر درک کنیم چه بر سر کشورهای عربی پس از بهار عربی آمد و چه موانعی در مسیر گذار به دموکراسی در سراسر جهان وجود دارد.
پنجاه سال برنامه ریزی
گردآورنده: هدی صابر
کتاب حاضر مجموعه مقالات و مصاحبههای انجام شده با متخصصان، کارگزاران و دستاندرکاران برنامهریزی در ایران است که سال ۱۳۷۷ به همت زندهیاد هدی صابر در مجله «ایران فردا» منتشر شد.
محسن رنانی استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصادی، در مقدمه این کتاب نوشته است: بیش از یک قرن از پرتاب ایران به دنیای مدرن و پیدایش «دولت-ملت» مدرن در ایران میگــذرد. همچنین بیش از هفتاد ســال از برنامهریزی جدی و پیگیری برنامهریزیشدۀ نوســازی و مدرن کردن ایران میگذرد. بهواقع بیش از صد سال اســت که ما و نخبگان ما و سیاســتگذاران ما برای دســتیابی جامعه ایران به قدرتی در شأن خود و موقعیتی متناســب با امكانات خود، در دنیای مدرن تلاش کردهایم.
اما هرچه کوشیدیم، کمتر رســیدیم؛ به گونهای که اکنون بخش اعظم منابع زیرزمینی تجدیدناپذیر خود را مصرف کردهایم ولی همچنان در احســاس توســعهنیافتگی و واقعیت عقبماندگی دستوپا میزنیم. ما را چه شده است که اینهمه منابع را به تاراج دادیم، اما حرکتی در مسیر توسعه نداشتهایم، و پیشرفتی در خود نكردهایم؟ البته که ما «رشــد» کردهایم، البته که ما «پیشرفت» کردهایم، اما البته همچنان «توســعه» نیافتهایم. واز چشم بسیاری، این تداوم توسعهنیافتگی خودش ناشی از شكست برنامهریزیهای دولتی بوده است، شاید هم اصولا بهدلیل خطاهای برنامهریزی و سیاستگذاری دولتها بوده است؛ دولتهایی که پیش از آنكه خودشان مقدمات توسعه در خویش را فراهم کرده و خود به بلوغ لازم برای هدایت جامعه به سمت توسعه رسیده باشند، رسالت «توسعهیافته کردن جامعه» را بر دوش خود گذاشتند و این همان آغاز آسیب بوده است.
درواقع تمام دولتهای بعد از انقلاب مشــروطیت، نه به دنبال توسعه، بلكه در بهترین حالت به دنبال «پیشــرفت» ایران، و اگر بخواهم دقیقتر بگویم، آنها به دنبال تحقق آرزوهایی که مقامات ارشــد کشور برای پیشرفت ایران داشتهاند، رفتهاند.
پوپولیسم ایرانی (تحلیل کیفیت حکمرانی محمود احمدی نژاد از منظر اقتصاد و ارتباطات سیاسی)
علی سرزعیم و محسن رنانی
کتاب «پوپولیسم ایرانی» تلاش میکند تا دوره حکمرانی محمود احمدی نژد را در پرتو پاسخ گویی به چهار سوال زیر تحلیل کند:
1- چرا برخی سیاستها اتخاذ شد؟
2- آقای احمدی نژاد اتخاذ و اجرای این سیاستها را چگونه برای مردم و حاکمیت توجیه می کرد و پشتیبانی لازم را به دست میآورد؟
3- پیامدهای سیاستهای اقتصادی وی چه بوده است؟
4- چه درسهایی از این دوره و تجربه سیاست گذاریهای مذکور می توان به دست آورد؟
رویکرد مورد استفاده برای پاسخگویی به این چهار سوال، اقتصاد سیاسی و ارتباطات سیاسی بوده است و چارچوب نظری مورد استفاده پوپولیسم یا همان عوامگرایی است. در این کتاب نگرشی منسجم برای ارزیابی سیاست های اقتصادی و عمومی عرضه شده و تلاش شده در این تحلیل تا جای ممکن از پیش داوریها، سوگیریها و ارزش داوریها پرهیز گردد. حجم بالایی از سخنرانیهای رسمی آقای احمدی نژاد در مقام ریاست جمهوری مورد مطالعه قرار گرفته و فرازهایی از آن به عنوان شاهد مدعاهای مطرح شده در متن کتاب به صورت پی نوشت آورده شده است. این کتاب بیش از آنکه یک تاریخ نگاری رسمی از یک دوره مهم در تاریخ ایران باشد یک تاریخ نگاری تحلیلی از زاویه اقتصاد است.
پیچیدگی و اقتصاد (انتشارات دانشگاه آکسفورد)
محمدابراهیم محجوب
از عصر ویکتوریا تاکنون این نخستینبار است که علم اقتصاد دچار تغییرات بنیادین میشود. علم کلاسیک، اقتصاد را نظامی عقلانی، ماشینواره، و اساساً در حال تعادل میانگارد. این نگرش اینک در حال دگرگونی است. همگام با دورهی پسامدرن، و بهموازات تحولات حوزههایی مانند اطلاعات، فناوری، نظریهی شبکهها، نظریهی آشوب، و زیستشناسی، امروزه اقتصاد نیز به چشم یک سامانهی پیچیده، ناکامل، دور از تعادل، و در حال تکامل دائمی نگریسته میشود. کتاب حاضر میکوشد با چنین نگرشی، به پرسشهای مهمی ازجمله چگونگی شکلگرفتن حبابها و فروپاشی بازارهای مالی پاسخ بدهد.
برایان آرتور، استاد دانشگاه استنفورد و پژوهشگر برجستهی انستیتو سانتافه، متفکر پیشگام علم اقتصاد و نظریهی پیچیدگی، برندهی جایزهی شامپتر در علم اقتصاد و جایزهی لاگرانژ در علم پیچیدگی است. به عقیدهی جان هالند خالق الگوریتمهای ژنتیک، مسئلهی ال فارول که برایان آرتور در این کتاب مطرح کرده است، با معمای زندانی در نظریهی بازی برابری میکند. از این نویسنده پیش از این کتاب سرشت فناوری در ایران به چاپ رسیده است.
پیش بینی های سیاسی
بروس بوئنو د مسکیتا
ترجمه: محسن عسکری جهقی
رهبران اقتدار گرا در عمل و کمابیش برای حفظ قدرت خود تنها به بخش کوچکی از جامعه نظیر جمعی از ژنرال های ارتش ، مدیران عالیرتبه و همین طور فامیل و وابستگان خود متکی اند تا از حضور آن ها در قدرت حمایت کنند . از آن جا که رهبران اقتدار گرا برای ماندن در قدرت تنها به حمایت جمع کوچکی از افراد جامعه محتاجند به راحتی و گشاده دستی می توانند به آن ها باج دهند و در مقابل نیز آن جمع کوچک به واسطه مزایا و ثروتی که از این طریق به دست می آورند هیچ گاه حاضر نمی شوند رهبر اقتدارگرای آن ها از حکومت خلع شود چون در آن صورت آن ها نیز از مزایا محروم می شوند . آن ها هر کار از دستشان برآید انجام می دهند تا رئیس همچنان در قدرت بماند . به همین جهت شهروندان را به شدیدترین وجه ممکن سرکوب ، مطبوعات آزاد را ساکت و معترضان را بشدت تنبیه می کنند. آن ها با انواع شکنجه ، قتل و آزار و اذیت تلاش می کنند رئیس همواره در جایگاه ریاست باقی بماند و این روند مادام که حق حساب آن ها برسد وسبیلشان چرب شود ادامه خواهد داشت.
پیکان سرنوشت ما (با بهرهگیری از نوشتهها و خاطرات احمد خیامی)
گردآوری و نگارش: مهدی خیامی
کتاب پیکان سرنوشت ما که براساس نوشتهها و خاطرات احمد خیامی، از بنیانگذاران شرکت کارخانجات ایرانناسیونال و فروشگاههای زنجیرهای کوروش، نوشته شده، از جهات بسیاری خواندنی و باارزش است. از جمله، نخست اینکه بسیاری از روایتهای این کتاب بهطور کلی دربردارندهی دروس و آموزههای فراوانی برای علاقهمندان به کارآفرینی بومی است. دوم اینکه روایتکننده برخی اصول مهم اخلاق تجاری و رفتار صنعتی و همچنین چگونگی رعایت آنها را توضیح داده است.
روایتهای احمد خیامی گوشههای ثبتنشده در تاریخ توسعهی صنعتی ایران را روشن میکند؛ نتیجهی تحقیقات زیادی را به زیر سؤال برده و به چالش میکشد؛ و سؤالات و موضوعات متعددی را مطرح میکند. اما بیشک روایتهای این کتاب زمینهی مطالعات بیشتری را بهویژه در مورد صنعت خودروسازی در دههی ۱۳۴۰ شمسی، که دورهی طلایی اقتصاد ایران در آن رقم خورده است، فراهم میکند.
خاطرات احمد خیامی، روایتهای کارآفرینی است که به همراه برادرش یکی از بزرگترین واحدهای صنعتی بخش خصوصی را با تمام فراز و نشیبهای موجود در زمینهی اقتصادی و سیاسی توسعه دادهاند. این خاطرات دربردارندهی نکاتی ارزنده برای محققان است. این کتاب موضوعات زیادی را که در مورد شرکت کارخانجات ایرانناسیونال مبهم باقی مانده بود روشن میکند و بحثهای جدید را که در صنعت خودروسازی و تاریخ اقتصادی و اجتماعی ایران به میان خواهد آورد.
پیوندهای پنهان
نام نویسنده : فریتیوف کاپرا
نام مترجم : محمد حریری اکبری
اصول طراحی مؤسسههای اجتماعی آیندهٔ ما باید همخوان و همساز با اصول سازمانیای باشد که طبیعت برای پایدارسازی شبکهٔ حیات فراهم آورده است. برای نیل به این مقصود، چارچوب مفهومی یکپارچهای به منظور فهم ساختارهای مادی و اجتماعی ضروری خواهد بود. نیّت مؤلف این کتاب تهیه و تدوین طرح اولیهٔ چنین چارچوبی است.
نویسندهٔ کتاب، فریتیوف کاپرا، فیزیکدان شناختهشده در سطح جهانی، مؤلف تائوی فیزیک، نقطةٔ عطف، عقل نامتعارف، شبکهٔ حیات و تعلق داشتن به کیهان است. وی جایزهٔ کتاب امریکا را از آن خود کرده است. در زمان حاضر مدیریت مرکزی وابسته به دانشگاه برکلی در کالیفرنیا را بهعهده دارد.