آن روزها
نام نویسنده : طه حسین
نام مترجم : حسین خدیوجم
طه حسین (۱۴ نوامبر ۱۸۸۹ - ۲۸ اکتبر ۱۹۷۳) نویسنده و سخنور مصری و از پیشگامان جنبش نوگرایی در مصر بود.
زندگي
طاها در اثر عفونت چشم در سن سه سالگی نابینا شد. پس از درس گرفتن از یک آموزگار سنتی در جوانی راهی دانشگاه الازهر شد و در آنجا در رشته الهیات و ادبیات عرب به تحصیل پرداخت. او از محدودیت اندیشهٔ استادان خود در عذاب بود.
کار دانشگاهی
زمانی که دانشگاه ملی قاهره در سال ۱۹۰۸ تأسیس گشت، حسین با وجود نابینایی و تهیدستی، بزودی جایی برای خود در این دانشگاه باز کرد. او نخستین دانشآموختهٔ این دانشگاه بود که به دریافت دکترا نائل آمد. رسالهٔ دکترای وی دربارهٔ ابوالعلاء معری، شاعرشکگرای عرب بود. پس از آن در ۱۹۱۴ به سوربن رفت و در پاریس نیز در ۱۹۱۷ رسالهٔ دکترایی تحت عنوان «فلسفهٔ اجتماعی ابنخلدون» نگاشت. در بازگشت به مصر استاد ادبیات عرب و یکی از بنیادگذاران دانشگاه اسکندریه شد. طه حسین رمانها و رسالههای بسیاری نوشت ولی در غرب بیشتر بخاطر زندگینامه خودنوشتهاش به نام آن روزها (بهعربی: الايام) شهرت یافتهاست. حسین خدیو جم این کتاب را به فارسی برگردانده است.
او یکی از هواداران سرسخت انقلاب ۱۹۵۲ مصر بود و بر اهمیت آزاد و دموکراتیک بودن آموزش و تحصیل تاکید بسیار داشت. حسین در ۱۹۵۰ وزیر آموزش و پرورش مصر شد و در پی آن، حکومت جدید آموزش همگانی را برای همگان آزاد و رایگان کرد که این امر هنوز نیز جاری و ساری است.
طه حسین در سال ۱۹۲۶ در کتاب «فی الشعر الجاهلی» به طور تلویحی میگوید "از قرآن به عنوان منبع تاریخی عینی نمیتوان استناد کرد. طبیعتاً این گفتهها خشم دانشگاه الازهر را بر انگیخت. برخی مدعی شدند که طه حسین به اسلام توهین کردهاست.
از قصر تا قصر
نجیب محفوظ
اعترافات 💯
نویسنده: ژان ژاک روسو
مترجم: محمود بهفروزی
کتاب اثری خودزندگینامهای از یکی از برجستهترین فیلسوفان عصر روشنگری است که در آن، نویسنده با صراحتی کمسابقه داستان زندگی خود را از دوران کودکی فروتنانهاش در ژنو تا سالهای پایانی عمر در تبعید روایت میکند.
این کتاب به بررسی عمیق تجربههای شخصی، کشمکشهای درونی و مسیر فکری نویسنده میپردازد و در عین حال، تصویری گسترده از شکلگیری اندیشههای فلسفی او درباره آموزش، سیاست و اخلاق ارائه میدهد. روسو در این اثر، زندگی خود را نه صرفاً به عنوان مجموعهای از رویدادها، بلکه به عنوان فرایندی برای فهم خویشتن و جهان پیرامون بازگو میکند.
روایت درونی و تأملگرایانه او، خواننده را با ذهنیت فردی روبهرو میسازد که درگیر پرسشهای بنیادین درباره حقیقت، عدالت، طبیعت انسان و جامعه است. روسو در خلال شرح زندگی خود، از روابط انسانی، دوستیها، تعارضها و رنجهای شخصی نیز سخن میگوید و آنها را در پیوند با شکلگیری دیدگاههای فلسفیاش قرار میدهد.
ویژگی برجسته این اثر، صداقت و صراحت بیپرده آن در بیان احساسات و تجربههای شخصی است؛ امری که در زمان خود بیسابقه بود و بعدها تأثیر عمیقی بر شکلگیری سنت خودزندگینامهنویسی در ادبیات غرب گذاشت.
در مجموع، اعترافات نه تنها شرح زندگی یک فیلسوف، بلکه تأملی عمیق بر رابطه میان تجربه زیسته و شکلگیری اندیشه است؛ اثری که همچنان به عنوان یکی از مهمترین متون در تاریخ ادبیات خودزندگینامهای و اندیشه مدرن شناخته میشود.
انسان در جستجوی هویت خویشتن
کارل گوستاو یونگ
ترجمه: محمود بهفروزی
نگاهی تحریکآمیز و روشنگرانه به ناراحتی معنوی و سهم آن در خلأ تمدن مدرن - یکی از تأثیرگذارترین کتابها در زمینه روانشناسی.
انسان مدرن در جستجوی روح، مقدمه ای جامع بر اندیشه کارل گوستاو یونگ است. یونگ در این کتاب به بررسی برخی از بحث برانگیزترین و حیاتی ترین زمینه ها در زمینه روانشناسی تحلیلی، از جمله تحلیل رویا، ناخودآگاه ابتدایی و رابطه بین روانشناسی و دین می پردازد. علاوه بر این، یونگ به تفاوتهای بین نظریههای خود و نظریههای زیگموند فروید نگاه میکند و مبنای ارزشمندی را برای هر کسی که علاقهمند به مبانی روانکاوی است فراهم میکند. این کتاب به طور گسترده یکی از مهم ترین کتاب ها در زمینه روانشناسی به حساب می آید.
ایلانو در آتش
خوان رولفو
مترجمان: بهمن یغمایی، محمدهادی خلیل نژادی
خوآن رولفو مکزیکی نویسندگی را از سال ۱۹۴۰ شروع کرد و اولین رمانش را از بین برد. در سن ۳۵ سالگی مجموعهٔ ۱۵ داستان کوتاه به نام «دشت سوزان» یا ایلانو در آتش را منتشر کرد: چشماندازی بیرحمانه از دنیای پیرامونش، دختری که مجبور به روسپیگری میشود، شوهری قرمساق که در سفری زیارتی میمیرد و مردمی که فقر آنها را از پا انداختهاست. در سال ۱۹۵۳ شروع به نوشتن رمان «پدرو پارامو» کرد.
گابریل گارسیا مارکز گفتهاست که بعد از نوشتن چهار کتاب اولش، به عنوان یک رماننویس احساس کرد که متوقف شدهاست و کشف کتاب «پدرو پارامو» در سال ۱۹۶۱ زندگی او را تغییر داد و مسیر تألیف شاهکارش، «صد سال تنهایی» را به او نشان داده و هموار کرد. مارکز دربارهٔ تمام آثار انتشار یافتهٔ رولفو میگوید: «نوشتههایی که به ۳۰۰ صفحه هم نمیرسند و معتقدم به همان حجم و ماندگاری آثار سوفوکل است.»
این است انسان 💯
فریدریش نیچه
ترجمه: سعید فیروزآبادی
در اواخر سال ۱۸۸۸، تنها چند هفته پیش از فروپاشی نهایی ذهنی و گرفتار شدن در جنون، نیچه (۱۸۴۴–۱۹۰۰) تصمیم گرفت زندگینامهٔ خود را بنویسد؛ و «اینک انسان» (Ecce Homo) همچنان یکی از شگفتانگیزترین و در عین حال عجیبترین نمونههای این گونهٔ ادبی است که تاکنون نوشته شده است.
در این اثر خارقالعاده، نیچه زندگی، آثار و روند تحول فکری خود را بهعنوان یک فیلسوف دنبال میکند؛ قهرمانان فکریای را که با آنان همذاتپنداری کرده، با آنان به مبارزه برخاسته و سپس بر آنان غلبه کرده است بررسی میکند ــ شوپنهاور، واگنر، سقراط و مسیح ــ و تأثیر ویرانگر و عظیمی را پیشبینی میکند که «افشاگری قریبالوقوع او دربارهٔ تمامی ارزشها» به همراه خواهد داشت.
«اینک انسان» اثری است که همزمان خودستایانه و خودتمسخرآمیز، نافذ و غریب است؛ اثری که نهاییترین و قطعیترین بیانِ باورهای اصلی نیچه را ارائه میدهد و از هر جهت، وصیتنامهٔ فکری و آخرین شهادت فلسفی او به شمار میآید.
تعلیق
ژان پل سارتر
محمود بهفروزی
راههای آزادی [Les Chemins de la liberte]. رمانی در سه مجلد از ژان پل سارتر (1905-1980)، نویسنده و فیلسوف فرانسوی، که به توصیف شخصیتهایی میپردازد که زندگیشان اندک اندک، از سال 1938 تا 1940، زیر سیطره تاریخ قرار میگیرد.
جلد دوم کتاب با عنوان تعلیق منتشر شده به سال 1945، ساخت مبتکرانه و بلندپروازانهتری دارد. سارتر میکوشد تا حوادث تاریخی و تأثیراتی را که هم در زندگی افراد و هم در جوامع اروپا داشتهاند تصویر کند. در جلد نخست، جنگ اسپانیا و سیر صعودی هیتلریسم فقط زمینه داستان بود و حال آنکه در جلد دوم حوادث تماماً از 23 تا 30 سپتامبر 1938 روی میدهد؛ یعنی زمان تصرف چکوسلواکی به دست سپاهیان آلمان و بسیج نیروهای فرانسه و موافقتنامههای مونیخ. اینجا ماتیو را میبینیم که ایام تعطیل را نزد برادرش ژاک، که هیتلر را تحسین میکند، میگذراند و مجذوب زن او، اودت ، میشود. او نیز مانند هزاران افراد ذخیره دیگر، بسیج شده است. در میان این افراد، کسانی هستند مانند موریس، کارگر پاریسی؛ گرولوئی ، کوهنشین بیسوادی که به علت ناتوانی از خواندن آگهی بسیج، نزدیک بوده است که فراری به شمار آید؛ ویس ، مردی یهودی که از جنگیدن با نازیها شاد است. آدمهای دیگری نیز تدریجاً به میدان میآیند، از جمله آنا و میلان، از کمونیستهای چکوسلواکی، و گومث ، ژنرال ارتش جمهوریخواه اسپانیا،که هرسه طرفدار ورود فرانسه و انگلستان به جنگ هستند. یک نوجوان سرکش به نام فیلیپ، که ناپسری ژنرال ارتش است، از خانهاش به راه میافتد تا «شهید راه صلح» شود. پس از چند روز ولگردی و سرگردانی، نوشتههای تبلیغاتیاش به نحو رقتانگیزی با شکست مواجه میشود. آسایشگاه برک [بندری در شمال فرانسه] را که از بیماران مفلوج در آنجا پرستاری میشود تخلیه میکنند. شارل، که سوار واگن حمل بار شده است، به کاترین، که مثل خود او بیمار است، علاقهمند میشود؛ ولی آن دو را به طرز خشونتآمیزی از هم جدا میکنند. ایویش که نزد خانوادهاش به شهرستان رفته است به پاریس برمیگردد، ماتیو را، که از رفتار حامیانه و پدرانهاش به جان آمده است، از خود میراند و به آغوش مرد ناشناسی که حتی مورد پسندش نیست پناه میبرد. بوریس، که از این زندگی موقت خسته شده است و سنش هنوز کافی نیست که به خدمت زیر پرچم فراخوانده شود، داوطلبانه به خدمت ارتش درمیآید. دانیل از مارسل که با شادی منتظر زاییدن است روز به روز بیشتر متنفر میشود. داستان دائماً میان این شخصیتها در نوسان است. زندگی آنها به طور همزمان در یک صفحه و حتی گاهی در یک جمله همراه اعمال و حرکات هیتلر و چیمبرلن و موسولینی و دالادیه بازگو میشود و نویسنده واکنشهای فردی آنها را پشت رفتار رسمیشان تخیل میکند. در شرح حوادث، کثرت و غنای فوقالعادهای حس میشود؛ رویداد اجتماعی به حرکت شخصیتها میانجامد که هریک گویی ذرات منفردی هستند که فقط به شخص خود شعور دارند، ولی جریان تاریخ آنها را به پیش میراند و از حد آنها فراتر میرود.
تهافت التهافت (در جواب تهافت الفلاسفه غزالی) 💯
ابولولید محمدبن رشد اندلسی
ترجمه و توضیح: دکتر علی اصغر حلبی
محمد بن احمد بن رشد اندلسی (به عربی: أبو الولید محمد بن أحمد بن رشد) یا ابن رشد (زادهٔ ۱۱۲۶ در قرطبه(کوردوبای کنونی)، اندلس (اسپانیا) - درگذشتهٔ ۱۰ دسامبر۱۱۹۸ در مراکش، مراکش) همهچیزدان و فیلسوف نامدار عربی اندلسی بود. در اکثر زبانهای غربی او را با نام «اورئوس» (Averroes) میشناسند که به نوعی همان تلفّظ «ابن رشد» است.
تهافت التهافت در ردّ تهافة الفلاسفه غزالی. کلمه تهافت به معنای نقض استدلال و ارائه ناپیوستگی یا تناقض اجزاء دلیل بکار میرود. هدف ابن رشد از نگارش این کتاب ردّ مجادلات غزالی است. وی در کتاب تهافت التهافت به غزالی و ابن سینا ایراد میگیرد که فلسفه ارسطو را ناقص فهمیدهاند. این کتاب در اصل به زبان عربی است و به زبانهای لاتین، فارسی، عبری و انگلیسی ترجمه شدهاست. این کتاب را حسن فتحی و علی اصغر حلبی به فارسی ترجمه کردهاند.
تهافت الفلاسفه 💯
امام محمد غزالی
ترجمه: دکتر علی اصغر حلبی
"تهافت الفلاسفه" یا "تناقض گویی فیلسوفان" اثری است از "امام محمد غزالی" که در این تصحیح جدید، "دکتر علیاصغر حلبی" سعی کرده است مطالب را به نحو سادهتری بازگو کند. او همچنین جزئیات بیشتری را در حاشیه کتاب آورده است و "تهافت الفلاسفه" را در چهار مقدمه، بیست مسئله و یک خاتمه، طبقهبندی کرده است. در مقدمه اول این مطلب بیان شده که ریاست فلاسفه به ارسطو ختم میگردد چرا که وی نظرات فیلسوفان را به نحو رضایتبخشی خلاصه کرد و بنابراین اگر قصد رد فلسفه را داریم، کافی است عقاید او را رد کنیم. در مقدمه دوم گفته شده که برخی از نظریات فلاسفه ربطی به دین ندارد و از آنجا که با علوم طبیعی مرتبط است، مانند بحث خورشیدگرفتگی و ماهگرفتگی، باران و غیره، در معرض بحث شدن پیرامون آن نیست. با این حال برخی از دیدگاههای آنها، دین را معترض می شود و قول به قدم عالم در زمرهی این موارد است. مقدمه سوم در بیان "تناقض گویی فیلسوفان" است اما برای دانستن عقاید صحیحه، باید به کتب دیگر مراجعه کرد. مقدمه چهارم، مقایسهی ضرورت تمسک فلاسفه به منطق و ریاضیات در برابر دین است و پس از اتمام مقدمهها، نوبت به بیست مسالهای میرسد که "امام محمد غزالی" به زعم خود در آنها، فلاسفه را تعجیز و تکفیر نموده است.
این مسائل به پیوند خداوند و جهان، جاودانگی زمان و عالم، ناتوانی فلاسفه در اثبات وجود صانع، وحدت وجود خداوند و ناتوانی فیلسوفان در اثبات آن، صفات الهی، آگاهی خداوند به جزییات، مسئلههای طبیعی و فلکی، سببیت، نفس انسانی، بعث اجساد و حشر ارواح میپردازند. "تهافت الفلاسفه" یا "تناقض گویی فیلسوفان" از "امام محمد غزالی" با تصحیح "دکتر علیاصغر حلبی"، به همت نشر جامی منتشر شده است.
جهان اسطوره ها
رابرت گریوز و دیگران
ترجمه: ابوالقاسم اسماعیل پور
اسطوره در دیدگاه پدیدار شناسی روایتگر آفرینش، سرگذشت خدایان باستان، جهان بینی و فرجام شناسی هر قوم و ملت است. اسطوره تاریخ مینوی و مقدس کیهانی است و بسیار راز آمیز، حقیقتی است زنده که در دوران آغازین به وقوع پیوسته و از آن پس،جهان و سرنوشت آدمیان را تحت تاثیر خود قرار داده است اسطوره شخصیت هایی ازلی دارد که به صورت الگوهایی آغازین جلوه می نماید و بی زمان گاه بی مکان و کرانه است از این روی روایات اساطیری در کلام نمی گنجد لکه خود را در آثار تصویری موسیقیایی، آیین ها و باورها به نمایش می گذارند هر اسطوره دربردارنده روایت یک آفرینش است که به بیان آن می پردازد و روایتگر نظم پدیده های طبیعت و نیروهای کیهانی است. کتاب حاضر جستارهایی برگزیده از اسطوره ها و دیدگاه های اسطوره شناختی و بخش اعظمی از اساطیر جهان است که توسط اسطوره شناسان به نام گرد آوری و تالیف گردیده است.