سینوهه (۲ جلدی) 💯

ناشر: سمیر

جلد: سخت

قطع: رقعی

صفحات: ۹۱۷

شهرت رمان به دلیل دقت تاریخی بی‌نقص آن بارها تکرار شده است؛ از سوی کنگرهٔ مصرشناسی قاهره، پیر شومل، مصرشناس فرانسوی، و یو. هوفشتر از روزنامهٔ آکلند پست. در سال ۲۰۰۸، ریچارد بی. پارکینسون، مدیر و سرپرست بخش مصر در موزهٔ بریتانیا، این اثر را «یک دستاورد فکری جدی» نامید و گفت که رمان «فرهنگی را با انسان‌هایی واقعاً زنده و حقیقی به تصویر می‌کشد؛ کاری که شمار اندکی از رمان‌های دیگر توانسته‌اند انجام دهند.»

گاهی والتاری را با یک مصرشناس اشتباه گرفته‌اند. او هرگز از مصر دیدن نکرد، زیرا بیم داشت که این سفر تصویر ذهنی او از مصر را خراب کند؛ همچنین معتقد بود مصر مدرن با مصر باستان تفاوتی کامل دارد. او گفته بود:

«من در مصر زندگی کرده‌ام، هرچند هرگز از آنجا دیدن نکرده‌ام.»

با این حال، مارکو انوال هشدار می‌دهد که رمان را نمی‌توان در سطح جزئیات لفظی و تاریخی کاملاً عاری از خطا دانست.

برای مثال، یک پژوهشگر سوئیسی اعتراض کرده است که گونه‌ای از کک شنی که در رمان ذکر شده، در آفریقا وجود نداشته است، مگر پس از آنکه از طریق کشتی‌های حامل بردگان به آنجا منتقل شد.

روستیسلاو هولتور نیز دربارهٔ تاریخی بودن برخی عناصر رمان، از جمله توصیف گستردهٔ جراحی شکافتن جمجمه (ترپاناسیون) و همچنین رسم رها کردن نوزادان در قایق‌های نی‌ای، تردیدهایی مطرح کرده است.

او نتوانسته برخی رسوم و شیوه‌های خاص ذکرشده در کتاب را نه تأیید و نه رد کند؛ برای نمونه، رسم شکستن ظرف‌ها برای انجام مراسم ازدواج. با این حال، بیشتر عناصر مذهبی موجود در رمان واقعاً دارای ریشه‌های تاریخی هستند.

حتی ماجرای «روز پادشاه دروغین» نیز بر پایهٔ واقعیت تاریخی استوار است؛ زیرا در بابل باستان، هنگامی که پیشگویی می‌شد پادشاه واقعی ممکن است بمیرد، گاهی فردی جانشین موقت او می‌شد و پس از پایان دورهٔ خطر، برای حفظ جان پادشاه اصلی کشته می‌شد.

از سوی دیگر، هولتور به والتاری اعتبار داده است، زیرا برخی پیش‌بینی‌ها و جزئیات مشکوک رمان بعدها با کشفیات تاریخی تأیید شدند.

تصویری که والتاری از اخناتون، هورم‌هِب، تیه و آی ارائه می‌دهد ــ به‌عنوان شخصیت‌هایی دارای ضعف‌ها و کاستی‌های انسانی ــ در مقایسه با تصویرهای ستایش‌آمیز پیشین، به واقعیت تاریخی نزدیک‌تر از آب درآمد.

پژوهش‌های انجام‌شده در دانشگاه لانگ‌آیلند نیز از این احتمال حمایت کرده‌اند که توت‌عنخ‌آمون به قتل رسیده باشد؛ موضوعی که در رمان به آن اشاره شده است.

برخی دربارهٔ امکان اینکه یک مصری باستان متنی را فقط برای خودش نوشته باشد، تردید کرده بودند؛ اما در سال ۱۹۷۸ پاپیروسی منتشر شد که چنین چیزی را تأیید می‌کرد. نویسندهٔ آن، که قربانی یک بی‌عدالتی بوده، داستان زندگی خود را بدون خطاب به هیچ مخاطب مشخصی روایت کرده است.

به گفتهٔ یوسی آرو، هیتی‌های واقعی ظاهراً نسبت به دیگر اقوام خاورمیانه کمتر بی‌رحم و سخت‌گیر بوده‌اند و تاریخ‌گذاری «روز پادشاه دروغین» نیز در رمان اشتباه است. با این حال، پانو راجالا این دیدگاه‌ها را نه تناقض‌های قطعی، بلکه برداشت‌های متفاوت از شواهد تاریخی می‌داند.

در نهایت، مارکو انوال استدلال می‌کند که میزان دقت تاریخی یا وجود خطاهای جزئی، ارتباط مستقیمی با ارزش ادبی یک اثر داستانی ندارد؛ همان‌گونه که آثار شکسپیر نیز دارای خطاهای تاریخی هستند، اما این امر از ارزش ادبی آنها نمی‌کاهد.