فنون بلاغت و صناعات ادبی
جلال الدین همایی
فنون بلاغت و صناعات ادبی کتابی است نوشتهٔ جلالالدین همایی (۱۲۷۸ – ۱۳۵۹ شمسی) نویسنده، ادیب، شاعر، مورّخ و استاد فقید دانشگاه تهران، دربارهٔ فنون ادبیِ بدیع (آرایههای ادبی)، معانی و بیان.
با اینکه سالهای بسیار از تألیف این اثر میگذرد، کتاب فنون بلاغت و صناعات ادبی، هنوز مرجع معتبری برای اهل فن است.
فهرست آرزوها
لوری نلسون اسپیلمن
ترجمه: زهرا گلشاهی
فهرست آرزوها كتابي فوقالعاده درباره مهمترين سفر زندگي يعني يافتن خويش است. برت د ر 14 سالگي فهرستي از آرزوهاي زندگيش را تهيه ميكند و كمي بعد آن را دور مياندازد. اما مادرش آن را نگه داشته و در وصيتنامهاش ميگنجاند. برت نميتواند ارثيهاش را دريافت كند تا اينكه آن فهرست را در عرض يك سال كامل كند. سالي پر از ترس و نگراني و در عين حال مسيري به سوي يافتن انگيزه و خودشناسي.
این رمان به 27 زبان ترجمه و در 30 کشور جهان منتشر شده است.
فهرست شیندلر
توماس کنیلی
ترجمه: محبوبه مهرآفرید
اسکار شیندلر (آلمانی: Oskar Schindler، ۲۸ آوریل ۱۹۰۸–۹ اکتبر ۱۹۷۴) سرمایهگذار و صنعتگر آلمانی در میانه سالهای جنگ جهانی دوم بود. در جریان هولوکاست و کشتار یهودیان در لهستان، او توانست جان نزدیک به ۱۲۰۰ یهودی را تحت عنوان کارگر تعلیمدیده برای در چرخش نگاه داشتن کارگاهش نجات دهد. در این راه او همه دارائی اش را صرف ارتش های افسران نازی برای قانع کردن آنها به زنده نگاه داشتن کارگرانش نمود. داستان کوشش های او در فیلم فهرست شیندلر ساختهٔ استیون اسپیلبرگ به تصویر کشیده شدهاست. کوشش شیندلر برای برپاکردن یک تجارت سودآفرین پس از پایان جنگ بیثمر بود و سرانجام در فقر و تنگنا در سال ۱۹۷۴ درگذشت. مزار او در اورشلیم واقع است و مورد ستایش و احترام یهودیان میباشد.
كشتار شب چهارم دسامبر، اشترن را متقاعد كرد كه اسكار شيندلر ميتواند نجاتبخش يهود شود. بنابر افسانه تلمود، عدالت در ملتها وجود دارد. در هر نقطهاي از تاريخ جهان، مدت فرمانروايي عدالت، سي و شش سال است. اشترن به معناي واقعي كلمه به اين ارقام عرفاني اعتقادي نداشت، اما افسانه به لحاظ روانشناختي براي او درست از آب درآمده است؛ گويي همه چيز براي ساختن بهشت شيندلر آماده بود، يك پناهگاه مقدس براي همكيشان او.
فهرست ماقبل الفهرست (آثار ایرانی پیش از اسلام) (۲جلدی)
تألیف: دکتر پرویز اذکائی
کتابشناسی آثار ایرانی باستان و معرفی آنها
فهرست ما قبل الفهرست (آثار ایرانی پیش از اسلام)، اثر پرویز اذکایی، دانشنامه ای جامع و سندی معتمد و مرجعی معتبر در تاریخ فرهنگ، دین، دانش، حکمت و آداب ایرانی به زبان فارسی است.
همان طور که «فهرست» ابن ندیم مشتمل بر ذکر آثار مکتوب طی سدههای نخستین اسلامی است - در موضوعهای مختلف علوم و فنون و آداب و تاریخ و سیر - فهرست حاضر نیز متضمن شرح آثار ایرانی (پهلوی و سریانی) ما قبل اسلامی است که قسمت اعظم آنها، هم به دوره اسلامی انتقال یافته است.
فیل
نویسنده: اسلاومیر مروژک
مترجم: فخری گلستان
مدیر باغ وحش ثابت کرد آدم نوکیسه ای است. او از جانوارنش بعنوان پله های ترقی شغلی استفاده میکرد و نسبت به اهمیت آموزشی مؤسسه خود بی تفاوت بود. در باغ وحش او، زرافه گردن کوتاهی داشت؛ گورکن پوزه نداشت و طوطیهای جیغ جیغو همه علاقه شان را از دست داده بودند. یا جیغ نمیکشیدند یا با بی میلی – آن هم به ندرت – جیغ میکشیدند. این جور کم کاریها اصلاً مجاز نبود، خصوصاً به این دلیل که گروههایی از بچه مدرسه ایها برای بازدید به آنجا می آمدند.
باغ وحش توی یکی از شهرستانها قرار داشت و جای بعضی حیوانات مهم مثل فیل خالی بود. سه هزار خرگوش هم جای خالی این غول را پر نمیکرد. خب، از آنجا که مملکت پیشرفت کرده بود این کمبودها با روشهای برنامه ریزی شده جبران میشد. به مناسبت 22 ژوئیه سالگرد آزادی کشور، باغ وحش اعلام کرد که فیلی را خواهد آورد. همة کارکنان که خود را وقف کارشان کرده بودند خوشحال شدند. خوشحالی آنها از شنیدن خبر نامه ای که رئیس به ورشو فرستاده بود بیشتر شد که در آن نامه از پذیرش تخصیص بودجه خودداری شده بود و در عوض تهیه فیل از راه مقرون به صرفه را پیشنهاد کرده بود...
فیل در تاریکی
نویسنده: قاسم هاشمی نژاد
فیل در تاریکی رمانی در سبک جنایی و نوآر از نویسندهٔ ایرانی قاسم هاشمینژاد (۱۳۹۵–۱۳۱۹) است که سال ۱۳۵۸ در شمارهٔ ۱۹ داستانهای زمان انتشارات کتاب زمان به چاپ رسید. این اثر از مهمترین آثار در ادبیات پلیسی ایران محسوب میشود. این رمان در سال ۱۳۵۵ نوشته شده و همان سال به صورت پاورقی در روزنامهٔ رستاخیز جوانمنتشر شدهاست.
فیل ها
شاهرخ گیوا
فیروز مرد چاق میانسالی است که به تنهایی زندگی میکند. او انسانی منزوی است که مشغلهای ندارد جز جمع کردن اسکناسهایی خاص. در واقع او یک کلکسیونر اسکناس است، اما فقط اسکناسهایی را جمع میکند که مردم روی آنها جملاتی در مورد اندوه یا شادیهایشان نوشتهاند. او نوزده سال یا زمانی در همین حدود اسکناسها را به بازی میگرفت تا شاید از تنهایی تاریکش به در آید. در همه این سالها هیچگاه شکل و شمایل، جنس کاغذ، طرحها، امضاها یا تاریخ و موضوعاتی که مربوط به آنها میشود برایش آنقدر اهمیت نداشتند که چیزهای دیگر، و آن چیزهای دیگر جملهها و نقوشی بود که مردم روی اسکناسها ثبت میکردند. فیروز که سالها به این کار مشغول بود طی اتفاقاتی با پیرزن مرموزی آشنا میشود. مدتی بعد پیرزن خودکشی میکند و مرگ او و تأثیر نوشتههای روی اسکناسها، باعث ایجاد تغییرات عمیقی در حال و روز فیروز میشود و در نهایت به واسطه همین اتفاقات است که او به معنای جدیدی از چیستی زندگی دست مییابد و ... .
شاهرخ گیوا متولد ١٣٥٥ پیش از این رمانهای مونالیزای منتشر _ اندوه مونالیزا و مسیح، سین، فنجان قهوه و سیگار نیمسوخته را نوشته است.
فیلمنامه مشروطه مشروعه
محسن مخملباف
از دوره قاجار ، بخشی از روحانیت شیعه نقش مهمی در تحولات معاصر ایران ایفا کرده است. در سلسله تحولات این دوران بیش از همه نام میرزا حسین شیرازی به چشم میخورد که در ماجرای جنبش ضد رژیم مواضع فعالی بر عهده گرفت. این نقش در دوره مشروطیت به اوج خود رسید. مهمترین چهره این دوران آخوند محمد کاظم خراسانی بود که خود در زمره شاگردان میرازی شیرازی به شمار می رفت. در حلقه پیروان آخوند علامه محمدحسین نائینی و شیخ اسماعیل غروی محلاتی به چشم میخورد که هر کدام با نگاشتن رسالههای تحلیلی و کلامی، تلاش میکردند بین مشروطیت و اصول فقه شیعه و در واقع بین ایران و غرب با اتکا به منابع فقهی نوعی امکان گفتگو برقرار نمایند. صف مخالف این جبهه در بین مراجع با نام سیدکاظم یزدی مرجع تقلید مقیم نجف مترادف است و در ایران برجستهترین آنها شیخ فضلالله نوری بود.
آنچه ما قصد داریم در اینجا به آن بپردازیم نگاهی کوتاه به زندگی و اندیشههای این روحانی شجاع و متعهد است: حاج شیخ فضل الله کجوری معروف به نوری از علما مجتهدین و مراجع برجسته صدر مشروطیت در سال ۱۲۵۹ ق متولد شد. پدرش مرحوم ملا عباس مازندرانی کجوری معروف به پیشنماز بود. شیخ فضل الله پس از انجام تحصیلات مقدماتی و سطح عازم عراق شد و در محضر بزرگانی چون آیتالله میرزا حسن شیرازی و آیتالله حبیب الله رشتی به فراگرفتن علوم اسلامی پرداخت.
پس از مراجعه از عتبات به ایران نفوذ و مرجعیت تام پیدا کرد. مقام علمی و والای او را حتی مخالفان و منتقدان سیاسی منکر نشده و او را در مدارج علمی برتر از دیگران دانستهاند. وی علاوه بر دانش کلان از فهم و درک عمیق سیاسی هم بهرهمند بود و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی فراوانی داشته. از جمله در واقعه تحریم تنباکو در کنار میرزا حسن آشتیانی قرار گرفت و از پرچمداران این نهضت شد. داستان «مشروطه مشروعه» از وقتی آغاز شد که شیخ فضل الله نوری پس از چند ماه همراهی با مشروطه خواهان و حضور در جلسات تدوین قانون اساسی، و آنچنان که خود ابراز کرده، پس از یک دوره صبوری و تحمل و تأویل عاقبت احساس کرد که می بایست قیدی به مشروطه بیفزاید تا سلامت آن از دید شرع تضمین شود.
این قید همان کلمه مشروعه بود. زمانی که محمدعلی شاه به قدرت رسید و او هم با مشروطه درافتاد، در پاسخ اصرار مخالفان، اعلام کرد که مشروطه مشروعه خواهد داد. در اینجا بود که مخالفان از ترس آن که، آنچه می خواهند به آنان داده نشود، با این شعار درگیر شدند. شاید به اختصار بتوان گفت با مطرح شدن شعار مزبور از سوی محمدعلی شاه، این شعار لوث و بدنام شد و این زمینه ای شد که کسی دفاع جدی آن نکند.
قابوس نامه
عنصرالمعالی کیکاووس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر بن زیار
به اهتمام و تصحیح غلامحسین یوسفی
قابوس نامه یکی از آثار بسیار ارجمند زبان فارسی است. به همان اندازه که وسعت معلومات نویسنده در رشتههای گوناگون خواننده را به اعجاب میافکند، صداقت و صراحت گفتارش در دل اثر میگذارد و نیز ژرفبینیها و نکته سنجیهای خردمندانه وی و حکایات و روایات آموزندهای که گاه به مناسبتی در بعضی ابواب میآورد همه خواندنی و آموختنی و به خاطر سپردنی است. فکر روشتن، نکتههای عبرتآموزد، و نثر شیوا و ساده و روان نویسنده در خور توجه و ستودنی است. تنوع موضوع ابواب کتاب، و فواید فراوانی که از مطالعه آنها، به خصوص از نظر تحقیق در اوضاع و احوال اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، دینی، علمی، و ادبی آن عصر حاصل میشود، اهمیت کتاب را تا حدی بالا میبرد که شایسته است با شادروان ملکالشعرا بهار همداستان شده و آن را «مجموعه تمدن اسلامی پیش از مغول» بنامیم.
قاتلین ماه گل
دیوید گرن
مترجم: دکتر سیدمحمد علوی
داستان کتاب به قتلهای ایالات اکلاهما در مردمان اوسیج طی دههٔ ۱۹۲۰ میپردازد که پس از کشف نفت در زمینهای قبیلهای رخ داد. اعضای قبیله حق امتیاز استخراج ذخایر خود در مناطق بومینشین را داشتند؛ با این حال، فرصتطلبان سفیدپوست در پی تصاحب دارایی اعضای این قبیله بودند.
قتلهای سرخپوستان اوسیج مجموعهای از قتلهای بومیان آمریکایی اوسیج در شهرستان اوسیج، اوکلاهاما، طی دهههای ۱۹۱۰–۱۹۳۰ بود. روزنامهها تعداد فزاینده قتلهای حل نشده را به عنوان دوره حکومت وحشت توصیف کردند که از سال ۱۹۲۱ تا ۱۹۲۶ به طول انجامید. گزارش شدهاست که حدود شصت یا بیشتر از بومیان آمریکایی اوسیج که ثروتمند بودند از سال ۱۹۱۸ تا ۱۹۳۱ کشته شدهاند. با این حال، تحقیقات جدیدتر نشان میدهد که سایر مرگهای مشکوک در این مدت ممکن است به اشتباه گزارش شده یا قتلها را پنهان شده باشند، از جمله افرادی که وارث ثروتهای آینده بودهاند.
برخی از قتلها به منظور تصاحب زمین و ثروت اعضای اوسیج انجام شد که زمینهایشان نفت با ارزش تولید میکرد و هر کدام دارای حق مالکیتی بودند که حق امتیاز سالانه پرسودی به دست میآورد. تحقیقات توسط مجریان قانون، از جمله اداره تحقیقات (BOI؛ آژانس قبلی به اداره تحقیقات فدرال، یا FBI) همچنین فساد گستردهای را در میان مقامات محلی درگیر در برنامه نگهبان اوسیج نشان داد. اکثر قتلها هرگز تحت پیگرد قانونی قرار نگرفتند، اما برخی از مردان از جمله ویلیام هیل، که دستور قتل همسر برادرزادهاش و سایر اعضای خانوادهاش را صادر کرد، مجرم شناخته و محکوم شدند.
بعدها کنگره ایالات متحده قانون را به شکلی تغییر داد تا افراد غیر اوسیج را از ارث بردن حق مالکیت از اوسیج منع کند. دولت ایالات متحده به مدیریت اجارهها و حق امتیازهای زمینهای تولیدکننده نفت ادامه داد و قبیله نگران این داراییها و نحوه نگهداری آن شد. در سال ۲۰۰۰، قبیله اوسیج شکایتی علیه وزارت کشور تنظیم کرد و مدعی شد که داراییها را به اندازه کافی مدیریت نکرده و حق امتیازی را که به مردم تعلق میگیرد پرداخت نکردهاست. این شکایت در سال ۲۰۱۱ با ۳۸۰ میلیون دلار و تعهدات برای بهبود مدیریت برنامه حل و فصل شد.
قاشق چای خوری
هوشنگ مرادی کرمانی
«قاشق چایخوری» ۱۲ داستان کوتاه را از مرادی کرمانی با این عناوین در بر میگیرد: باغِ کاکا، سهچرخه، قاشق چایخوری، شکلات، ستاره، نمک، پتوس بهرام پتوس نگار، باباجان، سختگیر، سیسمونی، خانه خودم، عاروسو.
این نویسنده پیش از شروع متن داستانهای کتاب آورده است: «میگویند:
فیل را که میخواهند با هواپیما از جایی به جایی ببرند، برای حفظ تعادل، زیر دست و پایش جوجه مرغهایی میریزند، فیل ساعتها تکان نمیخورد، نمیخوابد، نمیآشامد، تا به مقصد برسد. فکر میکند اگر پا از پا بردارد، تکان بخورد جوجهای یا مادرش را زیر دست و پای سنگیناش لِه کند. فکر میکنم: این هیکل گنده و قدرتمند، بهجای قلب، پروانهای زیبا و ظریف دارد که در سینهاش میتپد. قصههای این کتاب را، دودستی و با احترام و با شرمندگی، به آن فیل زورمند و پروانهی قشنگش پیشکش میکنم».