طهران قدیم (۵ جلدی)
جعفر شهری
جعفر شهریباف، محقق و مورخ ۶ آذر ۱۳۷۸ در سن ۸۵ سالگی در تهران چشم بر جهان فروبست. شهری در دو مجموعه طهران قدیم (۵ جلد) و تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم (۶ جلد)، حال و هوای تاریخی تهران را با شرح جزئیات بیان میکند. «قند و نمک» دیگر اثر قابلتوجه او، مجموعهای از اصطلاحات اصیل تهرانی با توضیحات و پیشینهیابی آنها است.
ظفرنامه (۲ جلدی)
تألیف مولانا شرف الدین علی یزدی
به تصحیح و اهتمام محمد عباسی (از روی نسخی که در عصر مصنف نوشته شده)
ظفرنامه مهمترین یادگار خامه توانای شرف الدین علی یزدی، شاعر، نویسنده، مورخ، ریاضی دان و عارف برجسته قرن هشتم و نهم هجری است. موضوع این اثر که در یک مقدمه، دو فصل و یک خاتمه به نثر فنی و به تقلید از تاریخ جهان گشای جوینی فراهم آمده است، احوال و فتوحات تیمور تا مرگ او و جانشینانش تا زمان شاهرخ و ابراهیم سلطان می باشد. نظر به این که ظفرنامه چندین قرن سرمشق منشیان، مترسلان و مورخان معاصر وی و قرون بعد بوده است، در این مقاله در شناساندن و زدودن غبار مهجوریت از چهره آن سعی شده است با درنظر گرفتن واقعیات مسلم نمی توان شرف الدین علی را در نقل وقایع جبهه گیری ها و ا ستنتاجات متهم و مقصر دانست. روان شناسی ادراک مولف، فشارهای سیاسی، وابستگی به قدرت، تجارب نویسندگی، جهان بینی و فلسفه تاریخ و ... عواملی است که نگرش خاص مورخ را تعیین می کند. تاکید بلیغ شرف الدین علی در آغاز ظفرنامه طی چندین صفحه در مورد صحت منابع پیشانوشتاری وی را تا حد زیادی تبریه می کند. ا گر شرایط زمانی و مکانی و عوامل مختلف در روی آوردن علما و ادبا به مراکز قدرت درنظر گرفته شود، می توان قضاوتی معتدل و مقرون به انصاف عرضه کرد.
ظهور ژاپن مدرن (نگاهی به مشروطه ژاپنی)
ویلیام جی بیزلی
شهریار خواجیان
شهریار خواجیان درباره انگیزه خود از انتخاب کتاب «ظهور ژاپن مدرن» برای ترجمه به خبرنگار ایبنا گفت: بنده زمانی این کتاب را به دست گرفتم که در ژاپن سونامی (سال 2011 میلادی) اتفاق افتاده بود و یک حالت کنجکاوی باعث شد که سراغ این اثر بروم. با خودم فکر میکردم که انقلاب میجی در ژاپن نیمه دوم قرن نوزدهم آغاز شد در حالی که ما در کشورمان اصلاحات امیرکبیر را داشتیم، آنها بعد از ما شروع به اصلاحات کردند با این حال ژاپن از ایران پیش افتاد و قدم به دنیای صنعتی گذاشت و ما عقب ماندیم.
وی افزود: راهیابی ژاپن به دنیای مدرن در بخشهای اولیه کتاب آمده است. در واقع كتاب مروری به تاريخ 150 ساله ژاپن دارد كه چگونه در كمتر از يك نسل از جامعهای پسافئودالی به سوی کشوری صنعتی پیش رفت.
سرزمین ژاپن از چهار جزیره هوکایدو، هونشو، شیکوکو و کیونشو تشکیل شده که تا نیمه قرن نوزدهم میلادی کشوری ناشناخته بود که عمدتاً زیر سایة سنگین تاریخی و تمدنی همسایه بزرگ خود، چین به سر میبرد و کمتر نامی از آن در تاریخ روابط شرق و غرب از عهد باستان، سدههای میانه و حتی عصر جدید تا نیمه قرن نوزدهم برده شده بود.
اینکه چگونه ژاپن در کمتر از پنج دهه توانست به یک قدرت بزرگ آسیایی تبدیل شود و حتی در آغاز قرن بیستم (سال 1904) روسیه را که یک امپراتوری قدرتمند اروپایی بود در نبردی برق آسا شکست دهد و پس از چند دهه عملاً به یک قدرت صنعتی و نظامی قارهای و حتی بین قارهای تبدیل شود و سپس به دنبال 150 سال اصلاحات و ضد اصلاحات نظامی گری و جنگ و اشغال نظامی در پایان قرن بیستم خود را تا سطح یک قدرت بزرگ اقتصادی در جهان ارتقا دهد موضوعی است که کتاب حاضر به بررسی و واکاوی آن میپردازد. در این کتاب نشان داده میشود که ژاپن چگونه در کمتر از یک نسل از جامعة پسافئودالی به اشکال آغازین تولید صنعتی گام گذاشت، تجربهای دردناک برای ژاپنیها که ناچار از پشت سر گذاشتن سنت و آسیایی گری و رفتن به سوی تجدد و غرب گرایی شدند.
ظهور و سقوط رایش سوم 💯
ویلیام شایرر
ترجمه: ابوطالب صارمی
رایش سوم به حکومت آلمان از سال 1933 تا سال 1945 گفته می شود. واژه ی رایش در زبان آلمانی به معنای امپراتوری یا فرمانروایی است. رایش یکم به امپراتوری مقدس روم غربی و رایش دوم به حکومت پس از بیسمارک تا دوره جمهوری وایمار و رایش سوم به حکومت پس از جمهوری وایمار تا شکست آلمان در جنگ جهانی دوم گفته می شود.
رهبری رایش سوم را آدولف هیتلر رهبر حزب نازی در دست داشت. او پس از یک کودتا در سال 1924 به زندان محکوم شده بود و پس از آزادی به شیوه ی قانونی خود توانست حزب نازی را به قدرت رسانده و با مرگ رئیس جمهور هیندنبورگ قدرت را به طور کامل در دست بگیرد. رایش سوم دارای یک حکومت دیکتاتوری ملی و تک حزبی و صد البته مردمی بود.
تا پیش از قدرت یابی رایش سوم یعنی در دوره جمهوری مردم آلمان در وضعیت بسیار سختی به سر می بردند و در وضعیت اقتصادی بسیار بدی قرار داشتند. بسیاری از جوانان آلمانی به روابط جنسی و مواد مخدر پناه برده یا کمونیست می شدند. عهدنامه ی ورسای که در نتیجه شکست آلمان در جنگ جهانی اول عقد شده بود اوضاع اقتصادی آلمان را کاملا فلج کرده بود. اما با روی کار آمدن هیتلر وی توانست با گردآوری نخبگان آلمان در رایش سوم وضعیت آلمان را در کمتر از چهار سال کاملا دگرگون کند. وی قرارداد ورسای را که ارتش و نیروی دریایی آلمان را کوچک کرده و حق داشتن نیروی هوایی، نیروی زرهی و زیردریایی از آلمان را داشت در نهایت شجاعت زیر پا گذاشت و مناطق از دست رفته ی آلمان در جنگ جهانی اول را بدون خونریزی و جنگ و از طریق سیاسی به آلمان بازگرداند که مهم ترین آن اتریش بود. تمام مردم این سرزمین ها از پیوستن سرزمینشان به رایش سوم خرسند بودند. پس از اتریش برای آلمانی ها مهم ترین منطقه دانتسیگ و دالان لهستانی بود که سرزمین آلمان را به دو تکه تقسیم کرده و پس از جنگ جهانی اول ضمیمه لهستان شده بود. اما اینبار تسخیر منطقه بدون خونریزی انجام نشد و با لجبازی لهستان که پشتیبانی کامل بریتانیا و فرانسه را هم بدست آورده بود جنگ جهانی دوم روی داد و پس از چند سال نبرد خونین رایش سوم سرانجام سقوط کرد.
ظهور و سقوط سلطنت پهلوى (۲ جلدی)
جلد اول: خاطرات ارتشبد سابق حسین فردوست (ویراسته عبدالله شهبازی)
جلد دوم: جستارهایی از تاریخ معاصر ایران (تألیف عبدالله شهبازی)
حسین فردوست یار صمیمی و بسیار نزدیک محمدرضا پهلوی بود و ارتباط و دوستی آنان از دوره دبستان آغاز شد و تا پایان عمر سلطنت پهلوی امتداد یافت. وی ریاست عالیترین نهادهای اجرایی و امنیتی رژیم پیشین را برعهده داشت و از همینرو در جلد اول، اطلاعات دست اولی از خاندان پهلوی و روابط بین اعضای آن و ساختار حکومت پهلوی ارائه داده است.
جلد دوم برخی از شخصیتهای طراز اول و مؤثر رژیم پهلوی را با تکیه بر اسناد معتبر معرفی میکند و ابعادی از شخصیت پنهان آنان را میکاود و شرح میدهد. از جمله: تیمورتاش، فروغی، هویدا، شریف امامی و...
عالم آرای شاه اسماعیل
اسکندر بیک ترکمان
تصحیح: اصغر منتظرصاحب
کتاب عالمآرای شاه اسماعیل کتابی درمورد روی کار آمدن شاه اسماعیل یکم و شرح جنگها و دلاوری اوست و در آن به اختصار نسب شاه اسماعیل از شیخ صفی و سلسلهٔ خوانین ترکستان و سلاطین تیموری و عثمانی نیز اشاره شده است. این کتاب به صورت عوامانه و نقالانه نگاشته شده است نویسندهٔ کتاب مشخص نیست .نام کتاب دقیقاً مشخص نیست ولی مشخص است که در سال ۱۰۵۴ خورشیدی/۱۰۸۶ قمری (دهمین سال پادشاهی شاه سلیمان) تألیف شده است. یداللّه شکری در مقدمهٔ عالمآرای صفوی آورده است که در میان نسخی که او دیده است نام کتاب را سه نسخه عالمآرای شاه اسماعیل، یک نسخه عالمآرای صفوی و یک نسخه عالمآرا ذکر کردهاند.
عالم آرای نادری (۳ جلدی)
محمدکاظم مروی وزیر مرو
عالمآرای نادری کتابی نوشتهٔ میرزا محمدکاظم مروی است. موضوع این کتاب زندگانی نادرشاه افشار و تاریخ ایران از اواخر دورهٔ صفوی تا مرگ نادرشاه (۱۱۶۰ قمری/۱۱۲۶ خورشیدی) است. پدرِ محمدکاظم مروی از قزلباشها بودهاست و بهگفتهٔ خودش، نیاکانش از قاجارهای تبریز بودهاند که به مرو کوچ داده شده بودهاند. او از دیوانیان و محاسبان امور مالیِ دربار نادرشاه بوده و در زمان تألیف کتاب، «وزیر مرو» (سرپرست امور مالیِ مرو) بودهاست. او بسیاری از رخدادهای آن زمان را دیده یا از افراد حاضر در صحنه شنیدهاست و از این جهت مطالب کتابش اهمیت خاصی دارد. مؤلف از همان ابتدا که به دستگاه نادر پیوسته و هواخواه او شده، به فکر تألیف کتاب بوده و بهتدریج مطالب را یادداشت میکرده، اما تنظیم قطعیِ مطالب بهصورت کتاب، پس از مرگ نادرشاه آغاز شده و تألیف آن در سال ۱۱۶۶ قمری/ ۱۱۳۲ خورشیدی پایان یافتهاست.
عالم آرای نادری (۳جلدی)
محمدکاظم مروی وزیر مرو
به تصحیح: دکتر محمدامین ریاحی
عالمآرای نادری کتابی نوشتهٔ میرزا محمدکاظم مروی است. موضوع این کتاب زندگانی نادرشاه افشار و تاریخ ایران از اواخر دورهٔ صفوی تا مرگ نادرشاه (۱۱۶۰ قمری/۱۱۲۶ خورشیدی) است. پدرِ محمدکاظم مروی از قزلباشها بودهاست و بهگفتهٔ خودش، نیاکانش از قاجارهای تبریز بودهاند که به مرو کوچ داده شده بودهاند. او از دیوانیان و محاسبان امور مالیِ دربار نادرشاه بوده و در زمان تألیف کتاب، «وزیر مرو» (سرپرست امور مالیِ مرو) بودهاست. او بسیاری از رخدادهای آن زمان را دیده یا از افراد حاضر در صحنه شنیدهاست و از این جهت مطالب کتابش اهمیت خاصی دارد. مؤلف از همان ابتدا که به دستگاه نادر پیوسته و هواخواه او شده، به فکر تألیف کتاب بوده و بهتدریج مطالب را یادداشت میکرده، اما تنظیم قطعیِ مطالب بهصورت کتاب، پس از مرگ نادرشاه آغاز شده و تألیف آن در سال ۱۱۶۶ قمری/ ۱۱۳۲ خورشیدی پایان یافتهاست.
عایشه همسر پیغمبر(ص)
نويسنده: نبيا ابوت
مترجم: غلامرضا سعيدی
عايشه دختر ابوبكر و همسر پيامبر است. كنيه او ام عبدالله و مادرش ام رومان دختر عمير بن عامر بن وهمان بن حارث بن غنم بن مالك بن كنانه است. پيامبر در سال دوم يا سوم پس از هجرت با او ازدواج كرد زماني كه آن حضرت در گذشت عايشه، هجده ساله بود.
عايشه از آن پس تا هنگام مرگ به شخصيتي موثر تبديل شد كه حوادث زيادي را پديد آورد.زماني ديگر عثمان كساني را كه به شرابخوري وليد بن عقبه شهادت داده بودند، تهديد به مجازات كرد. عايشه بر او بانگ زد كه حدود شرعي را بلا اجرا گذاشته و گواهان را مورد اهانت خود قرار داده اي؟ آن شاهدان از ترس مجازات، به خانه عايشه پناه بردند. عايشه به عثمان مي گفت: چه زود سنت و روش رسول خدا را ترك كردي. وي عثمان را نعثل (مردي يهودي) مي ناميد.
اين سخنان كه از دهان همسر پيامبر خارج مي شد. تاثير بسزايي در سقوط عثمان گذاشت اين دشمني تا جايي رسيد كه عايشه فتواي قتل عثمان را صادر كرد...
عايشه جزو دوازده پيشواي اهل سنت مي باشد. او احاديث زيادي نقل كرده كه براي اهل سنت بسيار مهم و معتبر مي باشد...
عباس میرزا و فتحعلی شاه ؛ نبردهای ده ساله ایران و روس
نویسنده: امینه پاکروان
مترجم: صفیه روحی
در این کتاب،نگارنده ذیل نه فصل به معرفی عباس میرزا شرح حال، همچنین نبردهای دهساله او با روسها پرداخته است :عناوین فصلهای کتاب عبارت اند از 1 :ـ کودکی عباس میرزا 2ـ نگاهی به دربار در ابتدای سلطنت فتحعلی شاه 3ـ آغاز جنگهای دهساله 4ـ دوستی با فرانسه 5ـ جنگهای دهساله (دنباله) 6ـ سالهای آرامش 7ـ آزمون بزرگ 8ـ نبردها و بازیهای میانی 9ـ زمان آرامش هنوز فرا نرسیده است .صفحات پایانی کتاب به فهرست منابع و اعلام اختصاص دارد.