خیر عمومی و خیر خصوصی
ریموند گویس
حسن افشار
معانی مختلفی که از دو اصطلاح «عمومی» و «خصوصی» اراده شده و میشود چندان پرشمار و گوناگوناند که من در مقالهای کوتاه نمیتوانم حق مطلب را در مورد آنها ادا کنم. ازاینرو در عوض آن که بکوشم فشردهای از تاریخ انواع کاربردهای این دو اصطلاح نقل کنم، یا بکوشم تفاوتهای انتزاعی بیشتری میان آنها پیدا کنم، مایلم سه نمونهی کمابیش منجز از رفتار انسان را با خواننده در میان بگذارم...
ریموند گویس استاد بازنشستهی دانشگاه کمبریج در رشتهی فلسفهی سیـاسی و عضو پیوستـهی فرهنگسـتان علوم بریتانیاست. او تاکنون نُه اثر منتشر کرده که از میان آنها کتاب فلسفه و سیاست واقعی را یکی از بزرگترین دستاوردهایش میدانند.
دالان باریک (دولت، جوامع و سرنوشت آزادی)
دارون عجم اوغلو و جیمز رابینسون
مترجم: محمدرضا فرهادی پور
چرا بعضی از جوامع میتوانند به آزادی دست یابند و بعضی نمیتوانند؟ چرا جوامعی که به آزادی دست مییابند میتوانند این آزادی را به سادگی از دست بدهند؟ مشکل از کجاست؟ از دولت یا از مردم؟ آیا دولتها مانع آزادی میشوند؟ آیا مردم در رسیدن به آزادی نمیتوانند هیچ نقشی داشته باشند و باید منتظر این بمانند که دولتها آزادی را به آنها هدیه کنند؟ دارون عجماوغلو و جیمز رابینسون به این سوالها پاسخ میدهند. اما نحوه پاسخدهی آنها به این سوالها بسیار مهیج است. آنها هر بخش از کتابشان را با ارائه مثالهایی دقیق از دو هزار سال قبل از میلاد مسیح گرفته تا به امروز شروع میکنند. روش عجماوغلو و رابینسون این نیست که فقط به لحاظ نظری توضیح دهند چرا یکسری از جوامع به آزادی دست مییابند و جوامع دیگر خیر. عجماوغلو و رابینسون آنقدر زیبا مثالهایی را از تاریخ تمدنهای مختلف در بعد زمان و مکان ارائه میکنند که خود خواننده به این نتیجه میرسد که چگونه میتوان در دالان تنگی که به آزادی ختم میشود قرار گرفت و چگونه میتوان این وضعیت را حفظ کرد. بعد از خواندن کتاب دالان تنگ تا حد زیادی خواهید توانست به سوالهایی که پیشتر ذکر شد پاسخ دهید. چراکه عجماوغلو و رابینسون در این کتاب، ماهیگیری را به خوانندگانشان میآموزند.
دانش خطرناک (شرق شناسی و مصائب آن)
رابرت اروین
ترجمه: محمد دهقانی
نویسنده در این کتاب نسبتاً مفصل مبانی نظری و تاریخچهی علمی به نام اورینتالیسم یا شرقشناسی را بهدقت بررسی کرده و، هرچند معتقد است که ابداً نمیتوان «گاهشماریِ واحدی در چارچوبی واضح و معین به دست داد»، بر این نظر است که شرقشناسی، به معنای دقیق کلمه، از قرنهای شانزدهم و هفدهم میلادی به دست کسانی چون گیّوم پوستل، یاکو گولیوس و ادوارد پوکاک پدید آمده است. شرقشناسی در ایران با کتاب مشهور ادوارد سعید مطرح شد و تصویری که اروین از شرقشناسی به دست میدهد تا حد زیادی نقطهی مقابل دیدگاه سعید در کتاب «شرقشناسی» است.
کتاب «دانش خطرناک» در سال ۲۰۰۸ منتشر شد و برخلاف کتاب ادوارد سعید که نگاه ایدئولوژیک به شرقشناسی دارد سعی کرده تا با نگاهی بیطرف و فارغ از ایدئولوژی به شرقشناسی بپردازد.
اروین تاریخ معاصر را در دانشگاه آکسفورد خواند. او تحصیلات تکمیلیاش را در دانشگاه مطالعات مشرقزمین و افریقا (SOAS) تحت نظارت برنارد لوئیس گذراند و در طول تحصیل به اسلام گروید. در سال ۱۹۷۲ استاد تاریخ قرون وسطی در دانشگاه سنت اندروز شد اما پنجسال بعد، در سال ۱۹۷۷ زندگی آکادمیک را رها کرد تا داستاننوسی را ادامه بدهد، البته او همچنان بهطور پارهوقت در دانشگاههای آکسفورد و کمبریج تدریس میکند.
دانشنامه جهانی شدن (۳ جلدی)
جورج ریتزر، نورالله مرادی
این کتاب دانش نامه ای است تخصصی، حاوی بیش از ششصد مدل مفهومی در زمینه «جهانی شدن» که به همت 421 دانمشند متخصص از سراسر جهان تالیف شده است پروفسور جورج ریتزر، سرویراستار این اثر، استاد برجسته آمریکایی است که کتاب ها و مقالات متعددی از او منتشر شده و در زمینه «جهانی شدن» یکی از افراد صاحب نام است. تا آن جا که پاره ای از اصلاحات در حوزه جهانی شدن را او برای نخستین بار مطرح کرده است.
دانشنامه روابط بین الملل و سیاست جهان
نام نویسنده : مارتین گریفیتس
نام مترجم : علیرضا طیب
بررسی روابط بینالملل طی سدهٔ گذشته بهسرعت دگرگون شده است. این دگرگونی تا حدودی نتیجهٔ گرایشهای پاگرفته و تغییرات پدیدآمده در موضوع بررسی این دانش است و تا حدودی هم زادهٔ برداشتهای متحول دانشمندان در این باره که این موضوع را چگونه باید تعریف، درک و بررسی کرد. دانشنامهٔ روابط بینالملل و سیاست جهان، مشتمل بر 299 مدخل به قلم 125 تن از نویسندگان از گرداگرد جهان، مرجع بیمانندی برای دانشجویان، محققان و استادان این حوزه است که هم بیانگر گنجینهٔ ماندگار مفاهیم مورد استفاده در روابط بینالملل (مانند توازن قدرت یا نظریهٔ جنگ عادلانه) است، هم نشاندهندهٔ نوآوریهای نظری و دستورهای کاری جدیدتر (مانند مکتب برسازی، ادارهگری جهانی، و علاقهمندی دوباره به سرشت حاکمیت تحت شرایط جهانیشدن) و هم آینهدار چندین ده تن از نظریهپردازان نامدار و اثرگذار این حوزه از دانش بشری.
دانشنامهٔ روابط بینالملل و سیاست جهان مقدمهٔ فشرده و درعینحال جامعی برای بررسی روابط بینالملل در سدهٔ بیستویکم است. گرچه عنوان این دانشنامه اشاره به یکی از حوزههای فرعی جاافتاده علوم سیاسی (یعنی روابط بینالملل) دارد ولی محتوای آن وضعیت فعلی دانش بشر دربارهٔ سیاست جهان را در فراخترین تعبیر این اصطلاح نشان میدهد. مدخلهای این دانشنامه کل حوزهٔ روابط بینالملل، از هنر دیپلماسی و تحلیل سیاست خارجی گرفته تا سیاست مقایسهای، جامعهشناسی تاریخی، اقتصاد سیاسی بینالملل، تاریخ بینالملل، بررسیهای راهبردی و مسائل نظامی، اخلاقیات، و نظریه و نظریهپردازان سیاسی بینالمللی را دربرمیگیرد. محتوای کتاب حاضر هم دامنهٔ بررسی سیاست جهان را نشان میدهد و هم تحولات برجستهای را که از پایان جنگ سرد به این سو رخ داده است. وانگهی به معرفی متفکران کلیدی دانش روابط بینالملل و زوایای نظریههای آنان نیز میپردازد.
در باب آزادی
مولف: تیموتی اسنایدر
مترجم: محمد جواد آزادی مقدم
پرفروشترین کتاب نیویورک تایمز • اثری «دوراندیشانه» (به گفتهی گاردین) دربارهی آزادی ــ اینکه آزادی چیست، چگونه بهاشتباه فهمیده شده، و چرا تنها شانس ما برای بقاست ــ نوشتهی تاریخدان برجستهی ییل و نویسندهی کتاب دربارهی استبداد (On Tyranny)
«[اسنایدر] با بررسی عمیق سیاسی و فلسفی خود دربارهی چگونگی ایجاد و حفظ آزادی، دیدگاهی امیدوارکننده برای آینده ارائه میدهد.» — لسآنجلس تایمز
تیموتی اسنایدر را «مفسر اصلی دوران تاریک ما» خواندهاند. او بهعنوان یک تاریخدان، تفسیرهایی تکاندهنده از فروپاشیهای سیاسی و کشتارهای جمعی ارائه کرده است. و بهعنوان یک روشنفکر عمومی، همان دانش را به سوی راهنمایی و پیشبینی معطوف کرده و علیه استبداد، چه در داخل و چه در خارج، مبارزه کرده است. کتاب دربارهی استبداد او میلیونها نفر را در سراسر جهان به مبارزه برای آزادی الهام بخشیده است. اکنون، در این شاهکار فلسفهی سیاسی، او دقیقاً به ما نشان میدهد که برای چه چیزی میجنگیم.
آزادی تعهد بزرگ آمریکاست، اما به گفتهی اسنایدر، ما معنای آن را از دست دادهایم ــ و این امر ما را به سوی بحران میبرد. بسیاری از ما آزادی را صرفاً به معنای نبودِ قدرت دولت میدانیم: اینکه اگر بتوانیم هرچه میخواهیم بگوییم و انجام دهیم و خودمان را از مداخلهی دولت محافظت کنیم، آزاد هستیم. اما آزادیِ واقعی بیش از آنکه «آزادی از» باشد، «آزادی برای» است ــ آزادی برای شکوفا شدن، برای خطر کردن در راه آیندههایی که خود با همکاری یکدیگر انتخاب میکنیم. آزادی ارزشی است که همهی ارزشهای دیگر را ممکن میسازد.
کتاب دربارهی آزادی (On Freedom) ما را به سفری هیجانانگیز در قلمرو اندیشه میبرد. اسنایدر با بهرهگیری از آثار فیلسوفان و ناراضیان سیاسی، گفتوگو با متفکران معاصر، و تجربههای شخصی خود از دوران بلوغ در زمانهی استثناگرایی آمریکایی، شیوهها و نگرشها ــ عادات ذهنی ــ را شناسایی میکند که به ما امکان میدهد حکومتی طراحی کنیم که در آن ما و نسلهای آینده بتوانیم شکوفا شویم. او اهمیت سنتها (که معمولاً از سوی راستگرایان حمایت میشود) و همچنین نقش نهادها (که بیشتر دغدغهی چپگرایان است) را برجسته میکند. این کتاب در عین حال که صمیمی است، جاهطلبانه نیز هست و به ما کمک میکند اجماعی تازه را بنا کنیم؛ اجماعی ریشهدار در سیاستِ فراوانی، سخاوت، و وقار.
در باب حذف احزاب سیاسی
سیمون وی
مترجم: سنبل رشیدی
چرا احزاب سیاسی شرّند؟ و چرا اعضای هر حزبی هیچگاه نمی توانند مطلقا در پی حقیقت باشند؟ زیرا احزاب سه ویژگی اصلی دارند: حزب سیاسی دستگاهی است برای ایجاد هیجانات جمعی؛ حزب سیاسی سازمانی است با هدف به کارگیری فشار جمعی و اِعمال آن بر ذهن تک تک اعضای خود؛ رشد و گسترش نامحدود حزبی هدف اول و غایی هر حزب است. به دلیل همین سه ویژگی، هر حزبی، بالقوه و به علت جاه طلبی، تمامیت خواه است. اگر حزبی در عمل تمامیت خواه نباشد، فقط به این دلیل است که احزاب دور و بر از آن پیشی گرفته اند و دست بالاتری دارند. این سه ویژگی واقعی هستند و برای هر کس که به نحوی با فعالیت های روزانۀ احزاب سیاسی سروکار داشته باشد بدیهی اند. از این رو، احزاب در پی آن حقیقتی هستند که مطابق با بینش پذیرفته شدۀ آنان باشد.
کتاب در باب حذف احزاب سیاسی درست در اواخر زندگی متأسفانه کوتاه سیمون وی در سال 1943 نوشته شد. سیمون وی در لندن به دولت تبعیدی «فرانسۀ آزاد» به رهبری ژنرال دوگل پیوسته بود؛ اما عمیقاً از اقدامات سیاستمداران فرانسوی در تبعید که سنت های کهنه و مخرب احزاب سیاسی -مثل رقابت، نفاق و جناح بندی- را باز رواج می دادند بیمناک بود. سرانجام هم به دلیل پایبندی به اصول خود همۀ مسئولیت هایش را در «فرانسۀ آزاد» در 26 جولای، زمانی که در بیمارستان بود واگذار کرد و کمی بعد در 24 اوت در سن سی و چهار سالگی درگذشت.
این مقاله برای نخستین بار هفت سال بعد در ماهنامۀ میزگرد (شمارۀ 26، فوریۀ 1950) منتشر شد که بلافاصله مورد تحسین آندره برتون (شاعر، نویسنده و نظریه پرداز سورئالیست) و آلن (نام ادبی امیل شارتیه، فیلسوف و نویسندۀ برجسته که معلم فلسفۀ سیمون وی هم بوده است) قرار گرفت. متن سپس به صورت کتاب توسط انتشارات گالیمار بازنشر شد.
در جستوجوی سوپرانوها
مایکل ایمپریولی
ترجمه: آرمین فرمانی
چه کسی تماس تلفنیای گرفت که باعث شد HBO سریال «سوپرانوها» را تولید کند؟ آن همه تخممرغ چه معنایی داشت؟ و بالاخره بر سر آن مرد روسی چه آمد؟ مایکل ایمپریولی، استیو شیریپا و تمام بازیگران و عوامل «سوپرانوها» پاسخ همهی این سؤالات را دارند - و حالا آمادهاند تا فاش کنند «همهی اجساد کجا دفن شدهاند.»
این کتاب که الهامگرفته از پادکست بسیار موفق «Talking Sopranos» است، با قلم مایکل ایمپریولی (بازیگر نقش کریستوفر مولتیسانتی) و استیو شیریپا (بازیگر نقش بابی باکالیری)، سرانجام تمام رازهای خانوادهی سوپرانو را در کتابی تازه، شگفتآور، بامزه و صادقانه فاش میکند. «صبح از خواب بیدار شدم» تاریخچهی قطعی و پشتصحنهی این سریال پیشگام HBO است که به پدیدهای فرهنگی در سراسر جهان بدل شد، عصر طلایی تازهای در تلویزیون رقم زد و همچنان تا امروز یکی از پرتماشاترین سریالهای تاریخ بهشمار میرود.
در این کتاب همراه ضروری برای طرفداران، مایکل و استیو تمام داستانهای باورنکردنیای را روایت میکنند که هواداران «سوپرانوها» بیش از بیست سال منتظر شنیدنشان بودهاند. این کتاب تمام تاریخچهی سریال - از ایدهی اولیه و بازیگرگزینی گرفته تا صحنهی معروف قطعشدن ناگهانی تصویر به سیاهی در پایان - را پوشش میدهد و به هزاران پرسشی که طرفداران برای پادکست فرستادهاند پاسخ میدهد، ضمن آنکه برخی شایعات رایج را نیز رد میکند و نکاتی را فاش میسازد که کسی خارج از تیم سازنده حتی نمیدانست باید بپرسد.
بر پایهی پادکست پرطرفدارشان، ایمپریولی و شیریپا سرانجام به بزرگترین پرسشها دربارهی این درام مافیایی افسانهای پاسخ میدهند.
رازهای پشتصحنه: دریابید چه کسی واقعاً تماس گرفت تا این سریال به HBO راه یابد و داستانهای ناگفته از اتاق نویسندگان، لوکیشن فیلمبرداری و تستهای بازیگری را بشنوید.
مرور قسمتهای بهیادماندنی: از صحنهی معروف قطع تصویر به سیاهی در پایان سریال گرفته تا حقیقت ماجرای مرد روسی در قسمت «Pine Barrens»، روایت قطعی بزرگترین لحظات سریال را بخوانید.
نظرات بازیگران و عوامل: مستقیماً از زبان بازیگران، نویسندگان و کارگردانانی بشنوید که تونی، کریستوفر، بابی و کل خانواده را به تصویر کشیدند؛ بخشی اساسی از تاریخ تلویزیون.
ادای احترام به یک اسطوره: یادبودهای صمیمانه و شخصی بازیگران را دربارهی دوست و همکارشان، جیمز گاندولفینی بینظیر، بخوانید.
در حاشیه سیاست خارجی (از دوران نهضت ملی تا انقلاب)
عبدالرضا (هوشنگ) مهدوی
در حاشیة سیاست خارجی نوعی زندگینامه است، ولی از آنجایی که نویسنده در مدت بیست و دو سالی که در وزارت امور خارجه گذراند، هیچگاه در متن سیاست خارجی قرار نداشته و تنها مشاهدات عینی خود را به رشتة تحریر درآورده، این نام را برای کتاب برگزیده است. در این کتاب با پیشینه و اوضاع داخلی وزارت امور خارجه و سفارتخانههای ایران در دوران پیش از انقلاب آشنا میشویم. میبینیم که چگونه شاه سابق خودش سیاست خارجی را در دست گرفته بود، به جزئیات امور رسیدگی میکرد و هر روز دستورهایی به وزیر امور خارجه وقت میداد؟ چگونه وزیران خارجه نقش منشی مطیع شاه را ایفا و دستورهای او را مو به مو اجرا میکردند و هیچگاه از خود ابتکاری نشان نمیدادند؛ چگونه گاهی شخصیتهای ورزیده و مورد احترام جهان دیپلوماسی و زمانی دلقکها و نورچشمیهای درباری به سفارت منصوب میشدند. اعضای گروه نخست واقعاً قصد خدمت داشتند و اعضای گروه دیگر اوقات خود را صرف چاپلوسی و خوشخدمتی میکردند. در حاشیة سیاست خارجی برگ جالبی از سی سال تاریخ معاصر ایران است.
از متن کتاب:
1327 سالی پر تب و تاب بود که با یک رویداد شگرف آغاز شد: ائتلاف سید ضیاءالدین طباطبایی رهبر حزب راستگرای اراده ملی با حزب توده و تشکیل جبهه ضد مطبوعات دیکتاتوری. و با یک رویداد شگفت انگیزتر پایان یافت: تیراندازی به شاه در دانشگاه تهران و برقراری حکومت نظامی و غیرقانونی شناختن حزب توده. افکار عمومی ائتلاف چپگرایان و راستگرایان افراطی را بر ضد شاه می دانست و از خود می پرسید مگر شاه قصد دیکتاتوری دارد و ایران آبستن حوادثی است؟
در آغاز این سال ابراهیم حکیمی نخست وزیر بود و سرلشگر رزم آرا رئیس ستاد ارتش که در واقع سرنخهای کلیه امور سیاسی را در دست داشت به درجه سپهبدی ارتقا یافته بود. سه ماه و نیم پیش از آن قوام السلطنه، نخست وزیری که با تدبیر قضیه دشوار آذربایجان را حل کرده بود، بر اثر مخالفت دربار و سیاست انگلستان سرنگون شده و یکبار دیگر فراماسونها و جمعیت عامیون زمام امور را در دست گرفته بودند...
در دام داعش (دولت اسلامی یا عقب گرد تاریخ)
پی یر ژان لوییزار
ویدا سامعی
گروه دولت اسلامی ورود خود را به شکلی خونین و پر سر و صدا به صحنهٔ اخبار و امور بینالمللی اعلام کرد. داعش با بهرهوری از بحران رو به رشد در سوریه و عراق کنترل بخشهای وسیعی از مناطق این دو کشور را به دست گرفت و متعاقب آن امروزه منابع مالی عظیمی را در اختیار دارد. ارادهٔ این گروه برای تشکیل یک دولت اسلامی آن را از القاعده متمایز میکند.
پییر ژان لوییزار، تاریخنویس و کارشناس امور خاورمیانه، در این کتاب سعی کرده است به دلایل موفقیت دولت اسلامی بهویژه در عراق و سوریه بپردازد. وی موضوعاتی را که کمتر مورد توجه قرار گرفته -اعم از منطقهای یا جهانی، اجتماعی یا مذهبی- پیش چشمان ما میگذارد، موضوعاتی که در اوایل قرن گذشته ریشه گرفتهاند؛ زمانی که اروپا مرزهای کنونی خاورمیانه را مشخص میکرد. در این کتاب که به نوعی گفتوگوی تاریخ و اوضاع معاصر است، نویسنده به ما توضیح می دهد چرا امروز به دام داعش افتادهایم.