آلبرتو موراویا

ترجمه: هاله ناظمی

رمان «همرنگ جماعت» اثر آلبرتو موراویا یکی از مهم‌ترین رمان‌های سیاسی–روان‌شناختی قرن بیستم است که با نگاهی عمیق و بی‌رحمانه، مسئلهٔ اطاعت، ترس از تفاوت، هویت فردی و سازوکارهای فاشیسم را واکاوی می‌کند. این رمان که در سال ۱۹۵۱ منتشر شد، نه‌تنها نقدی بر نظام فاشیستی ایتالیا، بلکه تحلیلی فراگیر از روان انسان مدرن در برابر قدرت و فشار اجتماعی است.

داستان حول شخصیت مارچلو کلریچی می‌چرخد؛ مردی که بیش از هر چیز، آرزوی «عادی بودن» دارد. او نه به دلیل ایمان ایدئولوژیک، بلکه از سر ترس و میل به امنیت، به حزب فاشیست می‌پیوندد و مأمور می‌شود تا در جریان سفری به پاریس، استاد پیشین خود را که مخالف رژیم است، شناسایی و زمینهٔ قتل او را فراهم کند. این مأموریت، بهانه‌ای برای کاوش در گذشتهٔ مارچلو، عقده‌های کودکی، سرکوب میل‌ها و تضادهای درونی اوست.

موراویا در این رمان، فاشیسم را نه صرفاً یک نظام سیاسی، بلکه نتیجهٔ نوعی روان‌شناسی جمعی می‌داند؛ روان‌شناسی‌ای که در آن، فرد برای رهایی از اضطراب تفاوت، به اطاعت کورکورانه پناه می‌برد. مارچلو شخصیتی است که از کودکی با تجربه‌ای مبهم، خشونت‌آمیز و جنسی دچار گسست روانی شده و در بزرگسالی، با انتخاب زندگی بورژوایی، ازدواجی بی‌روح و پیروی از قدرت، می‌کوشد این زخم را پنهان کند. «همرنگی» برای او نه فضیلت، بلکه پناهگاهی در برابر ترس از خود است.

از نظر ادبی، موراویا با نثری سرد، دقیق و عاری از احساسات‌گرایی، جهانی بی‌روح و مکانیکی ترسیم می‌کند که کاملاً با مضمون رمان هماهنگ است. ساختار غیرخطی روایت، رفت‌وآمد میان حال و گذشته، و تمرکز بر ذهنیت شخصیت اصلی، باعث می‌شود خواننده بیش از آن‌که با رویدادها درگیر شود، در لایه‌های روانی شخصیت فرو رود. این سبک، تأثیرپذیری موراویا از رمان روان‌شناختی و اندیشه‌های فرویدی را آشکار می‌کند.

از منظر فلسفی، «همرنگ جماعت» پرسشی بنیادین دربارهٔ مسئولیت اخلاقی فرد مطرح می‌کند. آیا انسان می‌تواند جنایت را با پناه بردن به «اطاعت از نظم» توجیه کند؟ موراویا پاسخ روشنی می‌دهد: شر، اغلب نه از هیولاها، بلکه از انسان‌های معمولی برمی‌خیزد؛ کسانی که برای آسایش، امنیت یا پذیرفته شدن، وجدان خود را تعلیق می‌کنند. مارچلو نه یک شرور بزرگ، بلکه نمونه‌ای هولناک از انسان «نرمال» است.

از نظر اجتماعی و سیاسی، رمان نقدی تیز بر طبقهٔ متوسط ایتالیا در دوران موسولینی است؛ طبقه‌ای که به‌جای مقاومت، با رژیم کنار آمد و با سکوت یا همکاری خود، به تداوم خشونت کمک کرد. موراویا نشان می‌دهد که فاشیسم بدون مشارکت فعال یا منفعل شهروندان «معمولی» نمی‌توانست دوام بیاورد.

«همرنگ جماعت» جایگاهی ممتاز در ادبیات مدرن دارد، زیرا از مرز نقد تاریخی فراتر می‌رود و به اثری جهان‌شمول بدل می‌شود. این رمان نه‌تنها دربارهٔ ایتالیا یا فاشیسم، بلکه دربارهٔ هر جامعه‌ای است که در آن، ترس از تفاوت، آزادی فردی را قربانی نظم و اطاعت می‌کند. موراویا با این اثر نشان می‌دهد که بزرگ‌ترین خطر برای انسان، نه دیکتاتور، بلکه میل درونی او به همرنگ شدن و گریز از مسئولیت اخلاقی است.

احمد محمود

گیل پل

مترجم: پگاه منفرد

گیل پل نویسنده ی بریتانیایی است.

این رمان تاریخی در بستری عاشقانه (تاتیانا دختر دوم آخرین تزار روس و دیمیتری مالاما افسر سواره نظام) به حوادث کشور روسیه در دوره حکومت خاندان رومانوف می پردازد.

این رمان در سال ۲۰۱۶ منتشر شد و مورد استقبال قرار گرفت.

واپسین تزار روسیه، نیکلای دوم بود که خود و خانواده‌اش در سال ۱۹۱۷ و در جریان انقلاب روسیه از تاج و تخت افتادند و سپس در ژوئیه سال ۱۹۱۸ توسط بلشویکها اعدام شدند.

نیکلای دوم هیچ تمایلی به اصلاحات نداشت و بدنبال راه پدرش در طریق فردسالاری بود، در نتیجه فضای روسیه مملو از افکار انقلابی شده بود. حاکمان روس برای گریز از تغییرات به جنگ با ژاپن بر سر تسلط بر کره و منچوری در شمال چین روی آوردند. روس‌ها خود را پیروز جنگ می‌دانستند ولی سرانجام پیمان صلحی در سپتامبر ۱۹۰۵ با ژاپن امضا کردند که کنترل کره و بخشی از منچوری و راه‌آهن کلیدی آن بدست ژاپنی‌ها افتاد. در ۲۲ ژانویه ۱۹۰۵ میلادی، حدود دویست هزار روسی در شهر سن‌پترزبورگ اجتماع کردند و خواستار کاهش ساعات کار و افزایش دستمزدها شدند. تظاهرکنندگان بر روی حمایت تزار از خودشان حساب می‌کردند. اما نتیجه آن برعکس بود. سربازان نیکلای دوم بر روی تظاهرکنندگان آتش گشودند و صدها نفر از تظاهرکنندگان کشته یا زخمی شدند. این واقعه به یک‌شنبه خونین معروف شد.

اوضاع روسیه ناآرام بود و شورش‌های دهقانی در روستاها با اعتصابات کارگران صنعتی در شهرها همراه شده بود. نیکلای دوم از طرفی به اصلاحات و ایجاد مجلس انتخابی مشورتی «دوما» اقدام کرد و از طرف دیگر به روی اعتصاب‌کنندگان آتش گشود. اعدام‌های صدراعظم استولیپین در سال‌های ۱۹۰۶ و ۱۹۰۷ توانست برای چند سالی فضای روسیه را آرام کند. در موج بعدی این رویدادها یعنی از سال ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۴ میلادی اعتصابات کارگری وضعیت شهرهای روسیه را متشنج کرد.

در سال ۱۹۱۴ میلادی، جنگ جهانی اول کل اروپا را فرا گرفت. روس‌ها در حالی که فاقد رهبری نظامی کارآمد، آموزش، غذا و اسلحه و مهمات کافی برای چنین جنگی بودند، وارد این جنگ شدند. نتایج جنگ جهانی اول برای روس‌ها فاجعه‌بار بود، و تنها ۳ میلیون روسی در همان سال اول کشته، زخمی یا اسیر شدند. با افزایش تلفات، روس‌های بیشتری خواستار خروج از جنگ جهانی اول شدند. سن‌پترزبورگ که با شروع جنگ جهانی اول به علت اسم آلمانی آن به پتروگراد تغییر نام یافته بود در مارس ۱۹۱۷ شاهد شورشی بود که برای نخستین بار، سربازان ارتش نیکلای دوم به صفوف مردم پیوستند. سربازان ارتش دیگر از نیکلای دوم فرمان‌برداری نمی‌کردند. دومای روسیه که دریافت نیکلای دوم دیگر نمی‌تواند بر روسیه حکومت کند، یک دولت موقت تشکیل داد و هیأتی را به ملاقات تزار فرستاد. تزار استعفانامه خود را تسلیم دوما کرد و برادر خود میخائیل را به عنوان جانشین خود معرفی کرد، اما میخائیل حاضر به پذیرش این مقام نشد. در ۷ نوامبر ۱۹۱۷ بلشویک‌ها (حزب سوسیال دموکرات کارگری) دولت موقت را کنار زدند و قدرت را در روسیه بدست گرفتند. خانواده تزار توسط دولت موقت کرنسکی به شهر توبولسک در سیبری منتقل شده بودند. پس از به قدرت رسیدن بلشویک‌ها، خانواده تزار به شهر یکاترینبورگ منتقل و در خانه یک مهندس فراری زندانی شدند. ارتش سفید که حامی رژیم گذشته و مخالف جدی بلشویک‌ها بود، در حال نزدیک شدن به شهر یکاترین‌بورگ بود و این امکان وجود داشت که خانواده تزار را آزاد کنند و دوباره ادعای حکومت کنند. بلشویک‌ها به وحشت افتادند و در نتیجه کمیته اجرایی مرکزی مسکو دستور اعدام تزار و خانواده‌اش را صادر کرد و کمیسر یکاترین‌بورگ مسئول اجرای این دستور شد. در نتیجه در بامداد ۱۷ ژوئیه ۱۹۱۸ نیکلای دوم و اعضای خانواده‌اش در زیرزمین خانه به ضرب گلوله توسط بلشویک‌ها کشته شدند و اجساد آنان در جنگل مجاور شهر سوزانده و دفن شد.

سامانتا داونینگ

ترجمه: سحر قدیمی

ماجرای عاشقانة آدم‌های معمولی اغلب شبیه هم است. زنی جذاب سر راهتان سبز می‌شود. به یکدیگر دل ‌می‌بازید. بچه‌دار می‌شوید. خانه می‌خرید. بزرگ‌ترین رؤیاها و سیاه‌ترین رازهایتان را با یکدیگر در میان می‌گذارید. کم‌کم حوصله‌تان سر می‌رود.
همسر دوست‌داشتنی من که بلافاصله پس از انتشار به موفقیتی گسترده دست یافت، حد و مرزهای داستان پرتعلیق خانوادگی و خشونت‌های پنهان را در هم می‌ریزد و خواننده در فضـایی پر از سوءظن، اما طنزآلود با راز‌هایی تکان‌دهنده‌ روبرو می‌شود.