یاد جنگل دور
گوردون اوراینز
مترجم: کاوه فیض اللهی
وقتی که مار میبینیم نفسمان بند میآید و از ترس از جا میپریم. زیبایی شکوهمند برآمدن آفتاب ما را به درنگ و شگفتی وامیدارد. این واکنشها تصادفی نیست؛ در واقع، بسیاری از واکنشهای انسان به طبیعت ریشهای عمیق در گذشتهٔ تکاملی ما دارد. ترس ما از مار به دلیل ترس از زهر یا ماهیچههای خردکنندهٔ آن است، و آنچه با طلوع خورشید مایهٔ دلگرمی ما میشود برطرف شدن خطر جانوران شکارگر است که در تاریکی به کمین نشستهاند. بسیاری از سلیقههای ما در زیباییشناسی، از انواع باغهایی که میسازیم تا غذاهایی که از خوردنشان لذت میبریم و تفریحاتی که سرگرممان میکنند، نتیجهٔ ماندگار انتخاب طبیعی است.
در این اثر بلندپروازانه و غیرعادی، زیستشناس تکاملی، گوردون اوراینز، به کاوش دربارهٔ نقش تکامل در واکنشهای انسان به محیط میپردازد. کار را با پرسش دربارهٔ علت وجود هیجانات در ما آغاز میکند و با ارائهٔ رویکردهای تکاملی به زیباییشناسی به پایان میرساند. اوراینز، نشان میدهد که چگونه هیجانات امروزی ما را تصمیمهایی شکل میدهند که نیاکان ما هزاران سال پیش در ساوانای آفریقا گرفتند. در طول این دوره دلبستگیها و بیزاریهایمان در مغز ما مداربندی شد، چون واکنش مناسب یا نامناسب به محیط به معنای تفاوت مرگ و زندگی بود.
یادسپاری و یادآوری
لیسا جنووا
ترجمه: مهدی ملکی
پرفروشترین کتاب نیویورک تایمز • کاوشی شگفتانگیز در مورد پیچیدگیهایی که چگونه به یاد میآوریم، چرا فراموش میکنیم و چه کارهایی میتوانیم برای محافظت از خاطرات خود انجام دهیم، توسط عصبشناس آموزش دیده در هاروارد و نویسنده پرفروش Still Alice.
لیزا جنوا با استفاده از تخصص خود به عنوان یک متخصص مغز و اعصاب و استعدادهایش به عنوان یک داستان نویس، تفاوت های ظریف حافظه انسان را توضیح می دهد.
آیا تا به حال برایتان پیش آمده است که وقتی تا آخر عمر نام آن بازیگر فیلمی را که هفته پیش دیدید به خاطر نمی آورید، یا وارد اتاقی می شوید که فراموش کنید چرا از ابتدا به آنجا رفته اید، موجی از وحشت را احساس کرده اید. ? اگر بیش از چهل سال دارید، احتمالاً نمی خندید. حتی ممکن است نگران باشید که این کمبودها در حافظه می تواند نشانه اولیه آلزایمر یا زوال عقل باشد. در حقیقت، برای اکثریت قریب به اتفاق ما، این نمونه های فراموشی کاملا طبیعی است. چرا؟ زیرا در حالی که حافظه شگفتانگیز است، هنوز کامل نیست. مغز ما طوری طراحی نشده است که هر نامی را که می شنویم، برنامه ریزی می کنیم یا هر روزی را که تجربه می کنیم، به خاطر بسپارد. فقط به این دلیل که حافظه شما گاهی از کار می افتد به این معنی نیست که شکسته شده یا تسلیم بیماری شده اید. فراموشی در واقع بخشی از انسان بودن است.
در کتاب «به یاد داشته باشید»، لیزا جنوا، عصب شناس و رمان نویس تحسین شده، به چگونگی ایجاد خاطرات و چگونگی بازیابی آن ها می پردازد. یاد خواهید گرفت که آیا خاطرات فراموش شده به طور موقت غیرقابل دسترسی هستند یا برای همیشه پاک می شوند و چرا برخی از خاطرات برای چند ثانیه (مانند یک رمز عبور) ساخته شده اند، در حالی که برخی دیگر می توانند یک عمر (روز عروسی شما) باقی بمانند. شما متوجه تمایز واضح بین فراموشی معمولی (جایی که ماشین خود را پارک کرده اید) و فراموشی به دلیل آلزایمر (داشتن یک ماشین) خواهید بود. و خواهید دید که چگونه حافظه عمیقاً تحت تأثیر معنا، احساسات، خواب، استرس و زمینه قرار می گیرد. هنگامی که زبان حافظه و نحوه عملکرد آن، نقاط قوت و ضعف باورنکردنی آن، آسیب پذیری های طبیعی و ابرقدرت های بالقوه آن را درک کردید، هم می توانید توانایی خود را در به خاطر سپردن بسیار بهبود ببخشید و هم زمانی که ناگزیر فراموش می کنید، کمتر احساس لرزش کنید. شما می توانید برای حافظه خود انتظارات تحصیلی داشته باشید و با این کار، رابطه بهتری با آن ایجاد کنید. دیگر لازم نیست از آن بترسی و این می تواند زندگی را تغییر دهد.
یک پارچگی دانش
ادوارد ویلسون
مترجم: محمدابراهیم محجوب
ادوارد ویلسون زیستشناس برجستهٔ آمریکایی، حشرهشناس بزرگ و بنیانگذار علم زیستجامعهشناسی است.
از جملهٔ افتخارات او میتوان به دو بار دریافت جایزهٔ پولیتزر (۱۹۷۹ و ۱۹۹۱)؛ جایزهٔ کرافورد (۱۹۹۰)؛ جایزهٔ کیستلر (۲۰۰۰)؛ جایزهٔ نیرنبرگ (۲۰۰۱)؛ نشان ملی علوم دولت ایالات متحده آمریکا؛ جایزهٔ ممتاز انجمن علوم انسانی آمریکا؛ مدال طلای صندوق جهانی حیات وحش؛ جایزهٔ بینالمللی زیستشناسی از دولت ژاپن؛ عهدهداری کرسی فرانک بیرد در علوم؛ و ریاست بخش حشرهشناسی موزهٔ جانورشناسی تطبیقی دانشگاه هاروارد اشاره نمود.
یک، دو، سه، بی نهایت
ژرژ گاموف
احمد بيرشك
جرج گاموف (به روسی: Гео́ргий Га́мов) فیزیکدان تجربی روسی بود.
او واپاشی آلفا را در تونلزنی کوانتومی کشف کرد و در زمینهٔ واپاشی رادیواکتیوهستههای اتمی، مهبانگ و ژنتیک فعالیت داشت. همچنین او کتابهایی به زبان ساده دربارهٔ فیزیک و ریاضیات نوشت.
جورج گاموف نقش عمده ای در شکل گیری نظریه انفجار بزرگ داشت، این نظریه، منشا پیدایش جهان را حاصل یک انفجار فوق العاده قوی می شمارد. گاموف یکی از حامیان اولیه این نظریه بوده و الگویی ارایه داد که در آن، نحوه تشکیل گاز هلیم در جهان نشان داده شده است. او پیش بینی کرد که نظریه انفجار بزرگ جایگزین نظریه تشعشع زمینه کیهان خواهد شد. این موضوع توسط آرنوپنزیاس (ـ 1933) و رابرت ویلسون (ـ 1936) در سال 1965 ثابت شد. گاموف همچنین به موضوع تکامل ستارگان و بویژه به نحوه تولید انرژی در آنها علاقمند بود.
اولين رمان مشهور علمي خود را با نام آقاي تامكينز در سرزمين عجيب منتشر مي كند. بعد از جنگ جهاني دوم (1945 ـ 1939)، بخاطر نوشتن كتابهايي كه در بردارنده اين شخصيت هستند، جايزه اي را از طرف يونسكو (سازمان آموزشي، علمي، فرهنگي سازمان مال) دريافت مي دارد.
یک، دو، سه، بینهایت
نویسنده: ژرژ گاموف
مترجم: احمد بیرشک
این کتاب سرشار از لذتها و شگردهای فکری، خیالپردازی و فلسفهٔ عمیق علمی است. بهترین نوع سرگرمیِ روشنفکرانه است؛ چالشی دلنشین برای هر کسی که میخواهد دربارهٔ جهان هستی بیندیشد.
— نیویورک هرالد تریبیون
جورج گاموف، یکی از برجستهترین فیزیکدانان هستهای جهان که از جمله بهخاطر نظریهاش دربارهٔ واپاشی پرتوزا شهرت داشت، توانایی منحصربهفردی در قابلفهم کردن دنیای علم برای خوانندهٔ عمومی داشت. در صفحات این کتاب، خواننده با پرسشها و موضوعات مهم و شگفتانگیزی روبهرو میشود: آیا میتوان فضا را خم کرد؟ چرا یک موشک کوچک میشود؟ مسئلهٔ «پایان جهان» چیست؟ چگونه میتوان به بُعد چهارم سفر کرد؟ و انبوهی از موضوعات جذاب دیگر که ذهن هر انسان کنجکاو نسبت به علم را به خود مشغول میکنند.
این کتاب بیش از ۱۲۰ تصویر دلنشینِ قلمومرکبی دارد که همه را خودِ نویسنده ترسیم کرده است.
علم به زبانی قابلفهم: جورج گاموف، فیزیکدان برجستهٔ هستهای، مفاهیم پیچیدهٔ علمی را برای خوانندگان عمومی قابلدرک میکند و جهان علم را با زبانی زنده و جذاب پیش چشم آنان میآورد.
گسترهٔ وسیع موضوعات: در این کتاب موضوعاتی همچون جهان کلان و جهان خرد، نظریهٔ اعداد، نسبیت فضا و زمان، آنتروپی، ژنها، ساختار اتم، شکافت هستهای و خاستگاه منظومهٔ شمسی بررسی میشوند.
شیوهٔ نگارش جذاب: شوخطبعی و توانایی آموزشی گاموف باعث میشود کاوش در مفاهیم علمی به تجربهای لذتبخش و گیرا تبدیل شود و خواننده در سراسر کتاب با علاقه آن را دنبال کند.
توضیحات تصویری: بیش از ۱۲۰ تصویر قلمومرکبی، درک مفاهیم علمی، اجزای ماشینها و شیوههای مختلف را آسانتر میکنند و بر جذابیت بصری کتاب میافزایند.
در کتاب یک، دو، سه... بینهایت نیز، همانند دیگر آثار جورج گاموف، او به موفقیتی دست مییابد که دیگران در رسیدن به آن ناکام میمانند؛ زیرا توانایی شگفتانگیزی دارد که دقت فنی، انتخاب سنجیدهٔ مطالب، وقار در بیان و خوانایی را در کنار یکدیگر قرار دهد.
— سَتردی ریویو آو لیتراتور
صرفنظر از اینکه چه اندازه با علوم آشنایی دارید، به احتمال زیاد از این کتاب غیرمعمول و خیالانگیز، لذت فراوان خواهید برد و در عین حال چیزهای تازهای خواهید آموخت و ذهنتان به چالش کشیده خواهد شد. این کتاب شایستهٔ جایگاهی در کتابخانهٔ هر کسی است که نسبت به شگفتیهای جهان علمی کنجکاو است.