نویسنده :   محسن حمید

مترجم :   مهرداد یوسفی

داستان عاشقانه تند و تیز «محسن حمید» (پاکستانی‌تبار) ترکیبی شگفت‌آور از تفسیری سیاسی و تصویری زنده را ارائه می‌دهد. «سعید» و «نادیا» شخصیت‌های اصلی رمان در شهری که درگیر بحران جنگ داخلی است، با هم آشنا می‌شوند و وقتی خشونت بالا می‌گیرد، تصمیم به فرار می‌گیرند. آن‌ها از دری جادویی عبور می‌کنند و از جزیره‌ای یونانی مملو از پناهندگان سر درمی‌آورند. آن‌ها از درهای مختلف رد می‌شوند و به لندن، کالیفرنیا و شهرهای دیگر می‌روند اما رابطه عاشقانه‌شان هرچه از وطن دورتر می‌شوند، سردتر و با مشکل روبه‌رو می‌شود.

«فرار از غرب» رمانی نفس‌گیر است که توسط یکی از شگفت‌انگیزترین نویسندگان جوان جهان و در زمانی که بیشترین ضرورت را داشت، به نگارش درآمده است.

گزینش و ترجمه: قاسم صنعوی

نویسندگان: سالبادور که‌به‌دو، انریکه رودریگث لاره‌تا، اوراسیو کیروگا، لوییس رودریگث امبیل، ادواردو باریوس، آلفونسو ری‌یس اوچوا، میگل آنخل آستوریاس، مارتا برونت، آله‌خو کارپانتیه، فرانسیسکو روخاس گونثالث، مائویسیو ماگداله‌ئو، فلسبرتو ارناندث، بیرخیلیو پینیه‌را، خولیو کورتاثار، آدونیاس فیلهو، آئو گوستو روا باستوس، خوان رولفو، الیسه‌ئو دیه‌گو، اوسمان لینس، آلوییس آلبارث ماثا، کارلوس فوئنتس

روی آوردن گسترده ی اروپاییان به ادبیات آمریکای لاتین در نیمه ی دوم قرن بیستم دلیل بر بی اهمیت بودن این ادبیات تا پیش از آن زمان نیست. ادبیات این نیم قاره و در بطن آن داستان کوتاه، از قرن نوزدهم و تکمیل و تحکیم استقلال سیاسی کشورهای این منطقه رنگ و روی تازه به خود می گیرد. اگر برخی داستان نویسان بر پیروی از رمانتیسم و ناتورالیسم پای می فشارند، بسیاری هم به مدرنیسم روی می آورند. نویسندگانی چون اوراسیو کیروگا، ماریو ده آندراده، در عین مدرنیست بودن، معرفان فرهنگ و سنت سرزمین های خود می شوند. توجه به ایسم های گوناگون، روان کاوی و انقلاب سورآلیستی سبب نشده که داستان نویسان امریکاری لاتین لحظه ای هم از واقعیت خطه چشم بردارند. آنان از فرهنگ اروپایی هرچه را مناسب خواسته های شان بوده گرفته اند و غیر از آن را پس زده اند و این چنین است که داستان کوتاه امریکای لاتین در عین غنی شدن در حفظ استقلال خود نیز کوشیده، تأثیر داستان عامیانه هم بر داستان کوتاه نویسندگان امروزی انکار ناپذیر است و نمونه هایی از این تأثیر را در لابلای برخی داستان های گرد آورده شده در این دفتر می توان بازیافت. ادبیات امریکای لاتین اسپانیایی زبان که تقریباً همیشه مبارزه جو است در داستان کوتاه این خطه نیز این ویژگی را حفظ می کند.

نویسنده: داوود بن ابراهیم تنوخی

مترجم: حسین ابن اسعد دهستانی

کتاب «الفرج بعد الشدة» یکی از ماندگارترین آثار نثر کلاسیک عربی است که در قلمرو ادب اخلاقی و تسلی‌بخش جای می‌گیرد و به قلم قاضی ابوعلی محسن بن علی تنوخی، دانشمند و ادیب عراقی سده‌ی چهارم هجری، نگاشته شده است. تنوخی که در دوران حکومت آل‌بویه به مقام قضاوت رسید، خود در برهه‌ای از زندگی‌اش گرفتار زندان و مصائب سیاسی شد و همین تجربه‌ی تلخ، انگیزه‌ای شد تا به گردآوری حکایاتی بپردازد که نشان می‌دادند رنج و سختی، هرچند طاقت‌فرسا، سرانجامی جز گشایش ندارد.

این کتاب مجموعه‌ای گسترده از داستان‌های کوتاه است که شخصیت‌های آن از میان طبقات مختلف جامعه برگزیده شده‌اند؛ خلفا، وزیران، قاضیان، بازرگانان و حتی افراد گمنام، همگی در روایاتی حضور دارند که در آن‌ها فقر، زندان، بیماری، تبعید یا خطر مرگ به تدریج جای خود را به رهایی، ثروت، آزادی یا آرامش می‌دهد. تنوخی این حکایات را از منابع گوناگون گرد آورده است؛ گاه از زبان راویان معتبر، گاه از تجربه‌ی مستقیم خود و نزدیکانش، و گاه از روایات تاریخی مشهور دوران عباسی.

هدف بنیادین این اثر، فراتر از سرگرمی ادبی، دلجویی روحی و اخلاقی از خوانندگانی است که در دوره‌ای پرآشوب و ناامن زندگی می‌کردند. باور مرکزی کتاب این است که پس از هر سختی، گشایشی نهفته است، اندیشه‌ای که ریشه در آموزه‌های قرآنی دارد و در قالب داستان‌های واقعی به خواننده منتقل می‌شود تا او را به صبر، امید و توکل ترغیب کند. از همین رو، «الفرج بعد الشدة» را می‌توان نمونه‌ای درخشان از ژانر «ادب تسلی» در فرهنگ اسلامی دانست، ژانری که هدف آن آرام‌کردن دل‌های رنجور در برابر بلایای روزگار بود.

از نظر ادبی، نثر تنوخی روان، شیوا و داستان‌گو است و در لابه‌لای حکایات، اشعار، امثال و حکمت‌های عربی نیز جای گرفته‌اند که بر غنای متن می‌افزایند. این ترکیب باعث شده کتاب علاوه بر بار اخلاقی، از جذابیت ادبی و روایی نیز برخوردار باشد. همین ویژگی است که «الفرج بعد الشدة» را به یکی از منابع مهم برای پژوهشگران تاریخ اجتماعی، سیاسی و قضایی جهان اسلام در سده‌های سوم و چهارم هجری تبدیل کرده است؛ چرا که حکایات آن تصویری زنده و ملموس از زندگی روزمره، مناسبات قدرت، و ساختار جامعه‌ی آن روزگار به دست می‌دهند.

شایان ذکر است که پیش از تنوخی، ابن ابی‌الدنیا نیز اثری با همین عنوان و مضمون نگاشته بود، اما نسخه‌ی تنوخی به سبب حجم بیشتر، تنوع روایی و دقت در نقل حکایات، جایگاهی برجسته‌تر یافته و به‌عنوان مرجع اصلی این ژانر شناخته می‌شود. تأثیر این اثر تنها به زمان خود محدود نماند؛ الگوی آن در آثار بعدی ادب عربی و فارسی نیز بازتاب یافت، آثاری که با همان روح امیدبخشی و دلداری در برابر مشکلات زندگی نگاشته شدند. به این ترتیب، «الفرج بعد الشدة» نه‌تنها اثری ادبی، بلکه سندی انسانی و تاریخی است که همچنان پس از هزار سال، پیام امید خود را به خوانندگان منتقل می‌کند.