گنجینه آثار تاریخی اصفهان (آثار باستانی و الواح و کتیبه‌های تاریخی در استان اصفهان)
تالیف: دکتر لطف الله هنرفر
لطف‌الله هنرفر (۱۲۹۸−۱۳۸۵ اصفهان) تاریخ‌دان، اصفهان‌شناس، باستان‌شناس، نویسنده، محقّق و استاد دانشگاه ایرانی بود.
از استاد هنرفر پژوهش‌ها و جستارهای بسیاری به ویژه درباره شهر تاریخی اصفهان به یادگار مانده است؛ مشهورترین آنها کتاب «گنجینه آثار تاریخی اصفهان» است که صورت کاملی از کلیه آثار تاریخی آن شهر را با شرح مفصّلی ارائه داده و جامع‌ترین کتابی است که درباره آثار و ابنیه تاریخی اصفهان به رشته تحریر درآمده است. این اثر که رساله پایان‌نامه دوره دکترای استاد هنرفر است در سال 1344 خورشیدی به عنوان برترین کتاب سال برگزیده شد. مؤلف در این کتاب به کتب مهمی که از قدیم الایام ایرانیان یا جهانگردان خارجی درباره اصفهان نوشته‌اند مراجعه کرده و با اطلاع از مندرجات آنها کتاب را به سلک تحریر کشیده است.
گوبلز (وزیر تبلیغات آلمان نازی)
نوشتهٔ راجر مانول و هاینریش فرنکل
ترجمه مهدی شهشهانی
«ژوزف گوبلز» خطرناکترین و باهوشترین عضو سلسله مراتب حزب نازی بود.اگر شمّ گوبلز برای تبلیغات و سازماندهی خارق العاده اش نبود ممکن بود هیتلر هرگز به قدرت نرسد.شاید بتوان ادعا کرد که گوبلز بعنوان مؤسس «خانه فرهنگ رایش»،«رئیس ناحیه ای حزب در برلین» و معمار تبلیغات مدرن تک حزبی(تبلیغات در خدمت تنها حزب و گروه حاکم بر مملکتد) شریرترین شخصیت بدیمن قرن بیستم بوده است.نویسندگان کتاب که زندگینامه دیگر رهبران رژیم نازی از جمله هیملر و گورین را نگاشته اند اطلاعات بسیاری اعم از مصاحبه های شخصی و مطالبی که تا کنون چاپ نشده است در این کتاب آورده اند بطوریکه این کتاب بصورت زندگینامه مستند ارزشمندی درآید.
گوشه ای از تاریخ اجتماعی تهران قدیم
جعفر شهری
جَعفَرِ شَهری‌باف (۱۲۹۳ در عودلاجان تهران - ۶ آذر ۱۳۷۸ در تهران) از نویسندگان ایرانی و پژوهندهٔ تاریخ تهران بود.
شهری در دو مجموعهٔ طهران قدیم (۵ جلد) و تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم (۶ جلد)، حال و هوای تاریخی تهران را با جزئیاتش بیان می‌کند. دیگر اثر او، قند و نمک، مجموعه‌ای از اصطلاحات اصیل تهرانی با توضیحات و پیشینه است.
سه رمان از رمان‌های او، یعنی شکر تلخ، گزنه و قلم سرنوشت را باید سه‌گانه‌ای دانست که اولی مربوط به دوران کودکی نویسنده و رنج‌های مادر وی، دومی شرح دوران نوجوانی، و سومی مربوط به دوران میان‌سالی اوست. کتاب‌های حاجی در فرنگ (در دو جلد) و حاجی دوباره نیز سفرنامهٔ مؤلف است به مکه و سپس اروپا که در آن خرافات دینی را به چالش می‌کشد.شهری در نوشته‌های خود از واژه‌های گوناگون و اصیل و اصطلاحات تهرانی بهرهٔ زیادی می‌گیرد. دکتر عباس میلانی، از ایران‌شناسان معاصر، در نوشتاری به انگلیسی زیر عنوان «تهران و تجدد، هفت‌خوان شخصی جعفر شهری» آثار و شخصیت جعفر شهری را بررسی کرده‌است.
گولاگ
ان اپلبوم
ترجمه: راحله اسدیان سرخی
برنده جایزه پولیتزر
این تاریخ برجسته و تحسین شده اولین تصویر کاملاً مستند از گولاگ را ارائه می دهد، از منشأ آن در انقلاب روسیه، از طریق گسترش آن در دوران استالین، تا فروپاشی آن در عصر گلاسنوست.
"یک گواهی غم انگیز از اینکه دیکتاتوری های الهام گرفته از ایدئولوژی چقدر می توانند شیطانی باشند." -مجله نیویورک تایمز
گولاگ - مجموعه وسیعی از اردوگاه‌های کار اجباری شوروی که میلیون‌ها زندانی سیاسی و جنایتکار را در خود جای داده بودند - سیستمی از سرکوب و مجازات بود که کل جامعه را به وحشت انداخته بود و بدترین گرایش‌های کمونیسم شوروی را تجسم می‌داد. اپلبوم به طور دقیق زندگی در اردوگاه ها را بازسازی می کند و آنها را به تاریخ بزرگتر اتحاد جماهیر شوروی پیوند می دهد. گولاگ که فوراً به عنوان یک اثر برجسته و مدتها به تأخیر افتاده شناخته می‌شود، یک کتاب ضروری برای هر کسی است که می‌خواهد تاریخ قرن بیستم را درک کند.
گوی و چوگان (در گستره تاریخ فرهنگ و هنر ایران) (با قاب)
رضا ابراهیمی نژاد
کتاب گوی و چوگان دو زبانه است؛ بخش هایی از آن توسط شیرین سمیعی به زبان انگلیسی ترجمه شده است.
رضا ابراهیمی نژاد، نویسنده کتاب گوی و چوگان، درباره کتاب گفت: این اثر محصول جمعی همه تلاشگرانی است که در این حوزه با بنده همکاری کرده اند؛ از جمله اعضای فدراسیون چوگان که در رأس آنها ایلخانی زاده، رئیس اسبق فدراسیون چوگان و سفیر کبیر ایران در فدراسیون جهانی چوگان قرار دارد.
وی، به چگونگی ورود خود به ورزش چوگان اشاره کرد و گفت: من ابتدا با ساخت فیلم مستند وارد چوگان شدم. تخصص اصلی ام کارگردانی و نویسندگی فیلم مستند است و سالهاست که در حوزه روزنامه نگاری نیز کار می کنم. بنده پس از کسب تجاربی که در این حوزه داشتم، به این نتیجه رسیدم که در بخش چوگان خلائی وجود دارد و لازم است کتابی داشته باشیم تا تمام آثار فرهنگی، هنری و تاریخی که مربوط به چوگان است را در آن گردآوری کنیم. بیش از ۱۲ سال طول کشید که این کتاب به سرانجام رسید.
نویسنده کتاب گوی و چوگان بخش های مختلف کتاب را اینطور شرح داد: در بخش های اول کتاب با تاریخ امپراتوری هخامنشی مواجه می شویم و موضوع اصلی کتاب یعنی تاریخچه چوگان از صفحه ۱۶ شروع می شود. تمامی کتاب بر اساس اسناد محکم و دقیق تاریخی است تا برای مخاطبین و محققین بین المللی هم قابل استناد باشد.
لذت های ایرانیان
ویلم فلور، حسن جوادی
ترجمه: صبا کارخیران
لذت/کیف به شکل غذا، نوشیدنی یا مواد مخدر موضوع این کتاب است که به چگونگی نقش کلیدی مصرف آنها در تعاملات اجتماعی در ایران در 2500 سال گذشته و چگونگی شکل گیری آن در طول زمان می پردازد. با تغییراتی که در جامعه ایرانی و فرهنگ فارسی به طور کلی ایجاد شده است.
غذا همیشه چیزی فراتر از سوخت بوده است: یک وعده غذایی ضیافتی برای حواس و همچنین فرصتی برای استراحت و اجتماعی بودن است، جنبه هایی که بسیاری از مسافران خارجی به ایران در طول قرن ها درباره آن اظهار نظر کرده اند. یکی از فصل های آغازین این امکان را به ما می دهد تا با نگاهی اجمالی به موضوع، غذاها و آداب و رسوم ایرانی را از چشم خارجی ببینیم. بینشی بیشتر در مورد غذاهای ایرانی از گذشته توسط اثر شاعر ایرانی قرن پانزدهم بوشاق، ملقب به عطمه / گورمه ارائه شده است. مدتها قبل از اینکه آشپزی به یک پدیده تلویزیونی در آمریکا تبدیل شود، او تصمیم گرفت که غذا موضوع خوبی برای شعر باشد و اشعار او نشان می دهد که چه چیزی در منوی ایرانیان مرفه عصر او وجود دارد.
نوشیدن با هم در ایران حتی بیشتر از اشتراک غذا یک رویداد اجتماعی بود، به ویژه زمانی که با همراهان همیشگی و در محیط راحت یک مکان اجتماعی آشنا از آن لذت می بردیم. دو فصل بعدی به ظهور قهوه‌خانه در قرن هفدهم می‌پردازد، که به‌عنوان محل ملاقات گروه‌های مختلف اجتماعی، صنایع دستی یا سیاسی برای بحث درباره ایده‌ها، تبادل اخبار یا بازی شطرنج و بازی‌های دیگر مهم است. سپس می بینیم که چگونه در قرن نوزدهم، ایران از کشور قهوه خورها به کشور چای خور تبدیل شده است و می آموزیم که چگونه قهوه خانه ها بدون تغییر نام به چایخانه تبدیل شده اند.
در قرن هفدهم تنباکو از دنیای جدید به ایران راه یافت و به سرعت تبدیل به یک علاقه شد، ناگفته نماند سرگرمی دیگری که می‌توان در محیط آرامش‌بخش قهوه‌خانه لذت برد. فصل هفتم نگاهی جذاب به کشت تنباکو و آداب و رسوم سیگار کشیدن ایرانیان در طول اعصار دارد، از لوله سنتی آب تا سیگار مدرن، در حالی که فصل بعدی تجزیه و تحلیل گسترده ای از استفاده از داروهای روانگردان در ایران از ابتدایی ترین زمان ارائه می دهد. تا به امروز در مفصل ترین مطالعه موضوع موجود تا به امروز.
ایرانیان نیز زمانی ملتی شراب خوار بوده اند و بخش قابل توجهی از کتاب به ردیابی تاریخ تولید و مصرف شراب در ایران از اوج آن در زمان امپراتوری تا افول تدریجی آن با اسلامی تر شدن جامعه ایرانی اختصاص دارد. اگرچه مشروبات الکلی و برخی مواد مخدر در دوره های مختلف در ایران اسلامی حرام شمرده شده است، اما به دلیل برخورداری از لذت و معاشرت و به دلیل اینکه مسمومیت جسمانی در نزد صوفیه شبیه به نشئه روحی تجربه شده است، تا حدودی با آنها مدارا شده است. هنگام ارتباط با خدا ممنوعیت اسلامی حتی توسط برخی غیرقرآنی تلقی شده است.
جامعه‌پذیری به‌عنوان وسیله‌ای برای از بین بردن مالیخولیا ناشی از احساس بیگانگی که در طول اعصار ایرانیان احساس می‌کرده‌اند، امروز بیش از هر زمان دیگری، با جستجوی کلید در تمام اشکال ارائه‌شده در اینجا، همواره بسیار مهم بوده است. لذت های ایرانیان با تحقیق دقیق و پر از جزئیات جذاب، نگاهی تازه به موضوعی پیچیده دارد، با یافته هایی که علیرغم آشنایی ظاهری با موضوع، ممکن است خواننده را شگفت زده کند و جای تفکر فراوانی بدهد.
لشکرکشی اسکندر
آریان
ترجمه انگلیسی: اوبری دو سلینکورت
ترجمه فارسی: محسن خادم
لوسیوس فلاویوس آریان (م۸۶ - م۱۶۰) فیلسوف و مورخی یونانی بود. او نویسنده کتاب آناباسیس اسکندر (لشکرکشی اسکندر) است که مهم‌ترین کتاب در مورد اسکندر به‌شمار می‌رود و به تقلید از آناباسیسِ گزنفون نوشته شده. او کتاب دیگری نیز بنام ایندیکا در زمینه بازگشت نیارخوس از هند، پس از تسخیر هند به دست اسکندر، دارد.
او را نباید با گزنفون سردار و مورخ یونانی قرن چهارم پیش‌از میلاد، که او هم کتابی بنام آناباسیس دارد، اشتباه کرد.
"اشتیاق او فقط برای جلال بود و از این جهت سیری ناپذیر بود."
اگرچه بیش از چهارصد سال پس از مرگ اسکندر نوشته شده است، لشکرکشی‌های اسکندر آریان قابل اعتمادترین روایتی است که از مرد و دستاوردهای او داریم. تجربه خود آریان به عنوان یک فرمانده نظامی به او بینش منحصر به فردی از زندگی بزرگترین فاتح جهان داد. او از سرکوب خشونت‌آمیز شورش تبه توسط اسکندر، شکست کامل ایران و لشکرکشی‌های او در مصر، هند و بابل - ایجاد شهرهای جدید و ویران کردن شهرهای دیگر در مسیر خود می‌گوید. در حالی که اسکندر از این رکورد به عنوان یک رهبر بی نظیر و کاریزماتیک بیرون می آید، آرین به طرز درخشانی موفق می شود پرتره ای عینی و همه جانبه از مردی با جاه طلبی بی حد و حصر خلق کند که در معرض وسوسه های قدرت قرار گرفت و در زمان حیات خود به عنوان یک خدا پرستش می شد.
لشگرکشی خشایارشا به یونان
چارلز هیگ نت
ترجمه: خشایار بهاری
پرفسور چارلز هینگ نت(استاد تاریخ دانشگاه آکسفورد)، سی و چهار سال تمام موضوع لشگر کشی خشایارشا به یونان را در کالج هرت فورد دانشگاه آکسفورد تدریس کرد و کتاب حاضر را در دوره ی بازنشستگی و در پایان نیم قرن تحصیل و تدریس در قدیمی ترین دانشگاه جهان(با سابقه 800ساله) به نگارش در آورد. تخصص او تاریخ یونان است اما در عمل، منازعات مشهور ایران و یونان را به سبکی شاخص به گونه ای شکافت که کتابش ، مرجعی بی چون و چرا شد. وی نوشته های مورخین برجسته ی معاصر چون گروندی، مونرو،ماکان،ولز و دیگران را به نقد کشید و کاوش بر مبنای تواریخ هرودوت را به کمال خود رساند. شهرت کتاب در میان پژوهشگران غربی از آن رو است که به سان حل یک مسئله ریاضی، ثابت می کند شمار سپاهیان ایرانی در لشگر کشی به یونان حداکثر هشتاد هزار نفر بوده و ارقام نجومی ادعایی راویان هرودوت، اغراق و یا اشتباهی غیر عمد است که خود داستان جالبی دارد.
اما نوآوری عمده ی کتاب برای خواننده ی فارسی زبان، نمود بُن علمی یک کاوش تاریخی است که بی شباهت به یک تحقیق ریاضی نیست. امری که متاسفانه تا به حال در نوشته های داخلی عنایت چندانی بدان نشده است در حالی که انتظار می رفت مخاطب اصلی کتاب، ایرانیان باشند. در 25 سال گذشته تنها در مقالات دکتر شاپور شهبازی اشاراتی به آن شده است.
نوشته های هرودوت تنها یکی از مدخل های ممکن به تاریخ دوره ی هخامنشی است و قطعا موضوع را می توان از جنبه های دیگری چون هنر، کتیبه شناسی، زبان شناسی، سفال، مذهب و غیره مورد کاوش قرار داد. امید است در آینده پژوهشگران ایرانی سهم خویش را در وضوح بیش تر تاریخ میهن مان ادا کنند. که تاکنون از آن دور بوده اند.
ناشر مدت ها در برآوردن این کتاب مردد بود، چه با نگاهی به فهرست کتاب شناسی پایانی، معلوم شد تنها یک مورد(1) از انبوه کتاب و مقالات ارجاعی، به فارسی ترجمه شده که آن هم به دلایل آشکار، در معرض انتقادات بنیادی(2) و از ضعیف ترین منابع کتاب است. پس آیا کتاب به کار چه کس می آید و خواننده ی فارسی زبان بدون آشنایی با منابع، چه بهره ای از آن خواهد برد؟ اما حاصل ناگزیر چاپ کتاب، که شاید از خیال کسی بگذراند که: (( اگر هنوز ترجمه ی عمده ترین منابع تاریخ و فلسفه تاریخ را، که حداقل آن تاریخ تمدن توین بی است در دست نداریم و نخوانده ایم، پس با کدام بضاعت تاریخ می نویسیم و از تاریخ، چیزی که به کار کاوش علمی بیاید درک می کنیم؟)) همین امید ناشر را قانع کرد که این الگو را برای آشنایی با ناتوانی های خودمان فراهم کند.
کتاب حاضر قریب بیست و پنج سال پیش به راهنمایی دست نگاره های آقای دکتر شاپورشهبازی، استاد تاریخ دوره ی هخامنشی، به دانش پژوهان داخلی معرفی و براهمیت آن به عنوان مرجعی معتبر تاکید شد. مترجم همچنین در سفرهای نوروزی و تابستانی ایشان به وطن، از راهنمایی های ارزنده استاد برخوردار بوده و این ترجمه بدیشان و نیز به همت و حمایت مدیران این انتشارات بسیار مدیون است.
لوایح آقا شیخ فضل الله نوری
نویسنده: هما رضوانی
درباره: شیخ فضل الله نوری
از متن کتاب:
مرحوم شیخ فضل الله نوری، نورالله مرقده، از ناموران تاریخ ایران و اسلام است؛ و مانند تمام ناموران تاریخ موافقان سرسخت و مخالفان آشتی ناپذیر دارد. ناموران تاریخ همه چنین اند؛ به ویژه آنانکه در وادی سیاست گام نهاده اند. در طی مطالعات محدود خود در تاریخ ایران و جهان هنوز به ناموری بر نخورده ام که از نیک نامی مطلق در میان تمام اقوام و ملتها برخوردار باشد؛ حتی دانشمندان و محققان وارسته و منزوی نیز از زخم زبان و قلم همگنان، خود یعنی متفکران و محققان دیگر در امان نمانده اند؛ که مثلا در فلان مطلب غلط کرده اند و فلان گفته شان ركيك است و فلان نوشته شان سخیف خوشنامی و بدنامی این ناموران، بر حسب نوع تفکری که ابراز داشته اند یا اصلاحاتی در جامعه برحسب عقیده و نظر خود انجام داده اند تابع نوسانات سیاسی روز است؛ گاهی خوشنامند، گاهی بدنام و گاهی گمنام.
شاید به همین علت، عرفای واقعی سعی داشته اند چند صباح عمر را در تجرد مطلق و در گمنامی محض بسربرند تا گرفتار لعاب دهن دیگران و تندی و تیزی قلم این و آن نشوند؛ خود باشند و خدای خود و دیگر هیچ. بقول کلیم کاشانی:
در کیش ما تجرد عنقا تمام نیست
درقید نام ماند اگر از نشان گذشت
مرحوم شیخ نیز طبق این قاعده به علت شهامت و شجاعت شگفت انگیزی که در سالهای آخر حیات در جهاد در راه عقیدت از خود نشان داد مخالفان و موافقان بیشتری یافت. تعدادی بسیار در کنار داری که بر آن صعود کرد کف زدند و شادی کردند؛ تعداد بسیاری آرام آرام اشک ریختند در متون، کتب و اوراق نیز مدح و قدح بیشتری از وی ثبت و ضبط شد. پس از پیروزی انقلاب مشروطیت تعدادی از مشروطه خواهان بدون رادع و مانعی هرچه خواستند نوشتند و هر توهینی که ممکن بود روا داشتند...
مائوئیسم برگی از تاریخ جهان
نويسنده: جوليا لاول
ترجمه : سعيد كلاتی
برنده جایزه تاریخ Cundill در سال ۲۰۱۹
نامزد نهایی جایزه Baillie Gifford برای آثار غیرداستانی ۲۰۱۹
نامزد نهایی جایزه Nayef Al-Rodhan برای درک جهانی
نامزد نهایی جایزه Deutscher
در فهرست بلند جایزه Orwell برای آثار سیاسی ۲۰۲۰
"افشاگرانه و آموزنده... [کتابی] به زیبایی نوشته شده و قابل‌فهم" - تایمز
برای دهه‌ها، غرب مائوئیسم را به عنوان پدیده‌ای تاریخی و سیاسی منسوخ‌شده در نظر گرفته است. از دهه ۱۹۸۰، به نظر می‌رسد که چین آشفتگی آرمان‌گرایانه انقلاب مائو را کنار گذاشته و به سمت سرمایه‌داری اقتدارگرا حرکت کرده است. اما مائو و ایده‌های او همچنان در مرکز جمهوری خلق چین و مشروعیت دولت کمونیستی آن باقی مانده‌اند. با افزایش اختلافات و تنش‌ها میان چین و غرب، نیاز به درک میراث سیاسی مائو روزبه‌روز ضروری‌تر می‌شود.
قدرت و جذابیت مائوئیسم فراتر از مرزهای چین گسترش یافته است. مائوئیسم نیروی محرکه‌ای کلیدی در دوران جنگ سرد بود: این ایدئولوژی مسیر جنگ ویتنام (و شورش‌های جوانان بین‌المللی که آن جنگ به دنبال داشت) را شکل داد، خمرهای سرخ قاتل را در کامبوج به قدرت رساند، به مقاومت‌های ضد‌استعماری در آفریقا کمک کرد و گاه پیروزی را به آنها هدیه داد؛ الهام‌بخش تروریسم در آلمان و ایتالیا بود و جنگ‌ها و شورش‌هایی در پرو، هند و نپال ایجاد کرد که برخی از آنها هنوز هم ادامه دارند – بیش از چهل سال پس از مرگ مائو.
در این تاریخ جدید، جولیا لاول مائوئیسم را به‌عنوان یک نیروی چینی و بین‌المللی بازنگری می‌کند و تکامل آن در چین را با میراث جهانی‌اش پیوند می‌دهد. این روایت ما را از مزارع چای در شمال هند به کوه‌های آند، از منطقه پنجم پاریس به مزارع تانزانیا، از شالیزارهای کامبوج به تراس‌های بریکستون می‌برد.
با شروع از تولد انقلاب مائو در شمال غربی چین در دهه ۱۹۳۰ و پایان یافتن به پیامدهای خشونت‌بار آن در جنوب آسیا و احیای آن در جمهوری خلق امروز، این کتاب تاریخ برجسته‌ای از مائوئیسم جهانی ارائه می‌دهد.
