مارکوپولو در ایران
آلفونس گابریل
مترجم: کیکاووس جهانداری
این کتاب تحقیقی است در بازاریابی و معرفی مسیر گذر مارکوپولو در سفر به فلات ایران که در دو بخش ” مارکوپولو در ایران” و “سفر” تدوین شده است.
مولف برای نیل به هدف خود بارها مسافت میان کرانۀ غربی این فلات تا سرزمین کوهستانی شرق آن پیموده و پس از مطابقت دادن مشاهدات خود با گزارشهای مارکوپولو کوشیده است خط سیر او را مشخص کند و نکتههایی را که در نوشتههای وی جنبۀ معمایی یافته روشن سازد.
مختارنامه
عطار نیشابوری
تصحیح: محمدرضا شفیعی کدکنی
کتاب «مختارنامه» که پيش روی شماست، مجموعهی رباعيات فريدالدين عطار نيشابوری است که با تصحيح دکتر محمدرضا شفيعی کدکنی تدوين شده است.
عطار اين رباعيات را در اين کتاب مختارنامه جمعآوری و در پنجاه باب مرتب کرده است.
شايد، در زبان فارسی، هيچ شاعري به اندازه عطار رباعی خوب نداشته باشد.
تنوع مضامين و وسعت دامنه کمی رباعيات عطار، امری است که بايد بدان توجه کرد. شايد به لحاظ حجم رباعيات، کسانی باشند که به اندازه او رباعی سروده باشند، اما در ميان رباعيات آن گويندگان، ده يک اين همه رباعی خوب که در مختارنامه وجود دارد، نمی توان يافت.
رباعی يکی از نابترين قالبهای شعر فارسی و يکی از اصيلترين و کهنترين انواع آن است.
در بيشتر قالبهای شعر فارسي هميشه فرم شعر است که بر تجربهی شاعر تقدم دارد، ولي در رباعی لحظه و تجربهی شاعری مقدم بر فرم است به همين دليل در مختارنامه، لحظهها و تجربههای روحی عطار، به مراحل بيشتر و متنوعتر از ديگر آثارش نمودار است.
کتاب مختارنامه حاوی دو هزار رباعی است که يکی از شش اثر مسلم عطار شاعر بزرگ تصوف ايرانی است که علاوه بر ارزشهای عرفانی و زبانی که دارد، در خيامشناسی نيز از اعتبار زيادی برخوردار است. نمونهای از رباعی زيبای عطار در اين کتاب را می خوانيم: «با هستی و نيستيم بيگانگی ست/ کز هر دو شدن برون ز مردانگی ست/ گر من ز عجايبی که در جان دارم/ ديوانه نمی شوم، ز ديوانگی ست»
مرقع ناصری (طراحی ها، سیاه مشق ها و یادداشت های ناصر الدین شاه قاجار (گالینگور)(رحلی)
نویسنده: ناصرالدین شاه قاجار
به کوشش: مجید عبدامین
کتاب حاضر دربردارنده دو مرقع از قدیمیترین مشقهای خوشنویسی،طراحیها،اشعار روزنوشتههای ناصرالدینشاه است که در مرکز اسناد کاخ گلستان نگهداری میشود. این دو مرقع را ناصرالدینشاه خود طی سالیان متمادی فراهم آورده است. آثار گردآمده در آنها،جز سیاهمشقها و خطوط کودکی شاه،شامل پرترههایی از مهدعلیا،شاهزادگان و همسران شاه،رجال درباری،فرنگیان و صاحبمنصبان نظامی و همچنین مناظر و دورنماهایی از عمارتهای سلطنتی و خانههای روستایی،مشقهای نظامی،صحنههای شکار و برخی مراسم درباری است که ناصرالدینشاه از دوران ولیعهدی به بعد طراحی کرده است.
مکاتبات میرزا آقاخان نوری با سفارت انگلیس (در سالهای ۱۲۶۸-۱۲۷۴ هـ.ق)
گردآوری: دکتر ابراهیم تیموری
نامهنگاریهای بین میرازا آقاخان نوری صدراعظم ناصرالدینشاه با نمایندگی انگلیس در تهران،که در این کتاب مشاهده میفرمایید،در آرشیو وزارت امور خارجه دوره گذشته در دو سه پوشه،بدون آنکه کسی به آنها توجه کند،وجود داشت.
نویسنده این سطور،که تازه وارد خدمت وزارت امور خارجه شده بودم و به مکاتبات ایام گذشته همچنان علاقه داشتم،یکی دو تا از آنها را خواندم و جالب به نظرم آمد و بلافاصله شروع کردم با دست از همه آنها رونوشت تهیه کردن.در آن ایام هنوز دستگاه فتوکپی به ایران نیامده بود.
اصل این نامهها باید هنوز در آرشیو وزارت امور خارجه موجود باشد.
به هر حال،اکنون که در حدود نیم قرن از آن روزها میگذرد،این نامهها به روشن شدن گوشهای از تاریخ معاصر ایران کمک میکند و گمان میکنم برای خواننده و کسانی که به تاریخ معاصر ایران علاقهمند باشند نیز مفید خواهد بود.