تفسیر بصائر یمینی (۴جلدی)
قاضی معین الدین محمد بن محمود نیشابوری
تصحیح و تحقیق: علی رواقی
تفسیر بصائر یمینی، اثر قاضی معینالدین محمّد بن محمود نیشابوری (زنده در 547 ﻫ.) از تفاسیر کهن به زبان فارسی است و در دورة بهرامشاه غزنوی (حک: 511-552 ﻫ.) به رشتة تحریر درآمده است، و از آنجا که بهرامشاه نیز همچون جدّش به «یمینالدوله» ملقّب بوده، احتمال میرود نامگذاری بصائر یمینی ناظر به همین لقب باشد.
این اثر از دیدگاه تاریخ نگارشهای فارسی اهمیت دارد و از نظر زبانی از آثار پخته و زیبای زبان فارسی به شمار میرود. نویسنده در تفسیر هر آیه به مباحث مرتبط با آن پرداخته و مطابق شیوهای که در بیشتر تفسیرهای کهن دیده میشود، مطالب تاریخی، روایات، قصص انبیا و دیگر موارد مرتبط با هر آیه را نقل میکند.
تفسیر سورآبادی (۵ جلدی)(چاپ اصل)
ابوبکر عتیق نیشابوری
تصحیح: سعیدی سیرجانی
این تفسیر شامل ترجمه تمامی آیات و شأن نزول آنها و عمدتاً بر روایات عبدالله بن عباس پسر عموی پیامبر اسلام بنا شدهاست. اهمیت این تفسیر از لحاظ نثر ساده و روانِ آن است و میتوان گفت از بهترین نمونههای نثر فارسی قرن پنجم است.
نثر این تفسیر از نظر طرز انشا و جملهبندی کوتاه و کلمات پاکیزه پارسی، نثری پالوده است، به خوبی نثر ترجمه تفسیر طبری.
تفسیر صفی
صفی علی شاه
تفسير صفى، به نظم فارسى، اثر طبع حاج ميرزا حسن اصفهانى، متخلص به صفى و ملقب به صفىعلىشاه است. وى، بىشك از بزرگترين عرفاى اواخر قرن سيزدهم و اوايل قرن چهاردهم هجرى قمرى است كه علاوه بر مقامات معنوى، به معلومات ظاهرى نيز آراسته و داراى طبعى شيوا و قلمى توانا بوده و از خود آثارى گرانبها به جاى گذارده است كه يكى از آنها همين تفسير منظوم است كه با تأويلات عارفانه به رشته نظم كشيده شده و از شاهكارهاى عظيم دوره اخير به شمار مىرود.
تفسیر کشاف (۴ جلدی)
محمود بن عمر بن محمد زمخشری
مترجم: مسعود انصاری
تفسیر کشاف با عنوان کامل « الکشاف عن حقایق التنزیل و عیون الأقاویل » بی هیچ شک و شبههای یکی از نیکوترین و عالمانهترین تفاسیر جهان اسلام است که حدود ٩٠٤ سال پیش توسط زمخشری نوشته شد و جای بسی حیرت است با توجه به این نکته که بسیاری از تفسیرشناسان ، آن را اثری شگفت و پرمایه دانستهاند طی ٩ قرن گذشته صاحب همتی یافت نشد تا آن را به جامه فاخر زبان فارسی درآورده ومشتاقان بهرهگیری از این تفسیر شاخص را به کام دل برساند . « زمخشری » صاحب این اثر ملقب به « جار الله » در ماه رجب سال ٤٦٧ ﻫ . ق در یکی از روستاهای خوارزم به نام « زمخشر » پا به عرصه حیات نهاد و در جستجوی علوم زمان خود مسافرتهای بسیار کرد . ابتدا به بخارا میرود و سپس در سفری به هنگام موسم حج به بغداد رفت . « ابن خلدون » تفسیر زمخشری را یکی از بهترین و مهمترین تفاسیری میداند که بر پایه علوم زبانی و بلاغی نوشته شده است . زمخشری از آنجا که خود یک عالم لغوی و زبانشناس بود و به معجزه بودن قرآن از حیث بیان هنری اعتقاد داشت از این منظر نیز به نکات و ظرایف زبانی و بدیهی و بلاغی قرآن نگریسته است .
تفسیری از دین
جان هیک
ترجمه: بهزاد سالکی
در این اثر کلاسیک، جان هیک، فیلسوف برجستهٔ دین، تفسیری جهانی از دین ارائه میدهد و استدلال میکند که باید در برابر جهانِ مبهم و دوپهلو پاسخ دینی داشت. او نشان میدهد که چگونه ادیان مختلف جهان، صورتهای فرهنگیشدهٔ یک واکنش مشترک انسانی به این جهان مبهماند. در این چاپ دوم، هیک به مهمترین منتقدان تفسیر خود از دین پاسخ میدهد و بدینوسیله امکان بحثی تازه و گستردهتر دربارهٔ آثارش را فراهم میآورد.
ستایشها دربارهٔ چاپ نخست:
«این کتاب جایگاه هیک را بهعنوان یکی از مهمترین متفکران نیمهٔ دوم قرن بیستم تقویت میکند... آن را به دانشجویان فلسفه، تاریخ ادیان، مطالعات تطبیقی و الهیات بهشدت توصیه میکنم.»
— چِستِر گیلِس، ژورنال دین
«قانعکنندهترین دفاع فلسفی از کثرتگرایی دینی که تاکنون نوشته شده است.»
— یَندال وودفین، ژورنال الهیات ساوتوسترن
«این اثر بسیاری از فضایل هیک را آشکار میکند: خلاقیت، انصاف در برابر همهٔ استدلالها، وفاداری به معیارهای فلسفهٔ تحلیلی، آشنایی با ادیان شرقی و غربی، و از همه مهمتر نثری شیوا و روشن.»
— رابرت اِی. سیگال، کریستین سنتری
«هیک، که از رهبران تفسیر بینالادیانی دین است، کتابی نوشته که احتمالاً به یک اثر کلاسیک بدل خواهد شد... روشن، خواندنی و جامع.»
— لایبرری ژورنال
«پیروان همهٔ ادیان باید این کتاب را بخوانند.»
— خاخام دَن کوهن-شربوک
تلبیس ابلیس
نویسنده: ابوالفرج ابن جوزی
مترجم: علیرضا ذکاوتی قراگزلو
می توانیم به تلبیس ابلیس ابن الجوزی همچون یک سند مهم تاریخ فکری و اجتماعی دنیای اسلام در قرن ششم بنگریم، پیداست که این نگرش باید توام با نقادی باشد. تلبیس ابلیس شاهکاری است در روانشناسی اعتقاد و کردار و مجموعه تصاویر زنده ای است از بازیهای نفس و هوی، که هر کس با تامل در آن می تواند بسنجد تا چه اندازه دستخوش فریبهای شیطانی است. ان شاالله که تالیف اصل کتاب و نیز ترجمه آن از جمله مصداقهای تلبیس ابلیس نباشد. (از مقدمه ی مترجم) باب های کتاب: باب اول: امر به همراهی سنت و جماعت باب دوم: در نکوهش بدعت و بدعت سازان باب سوم: در بر حذر داشتن از فتنه ها و حیله های ابلیس باب چهارم: در معنای فریفتاری و فریفتگی باب پنجم: در بیان تلبیس ابلیس در عقاید و کیشها باب ششم: در بیان تلبیس ابلیس از راه علم بر عالمان باب هفتم: در تلبیس ابلیس بر حاکمان و شاهان باب هشتم: در تلبیس ابلیس بر عبادت پیشگان باب نهم: در تلبیس ابلیس بر زاهدان باب دهم: در تلبیس ابلیس بر صوفیان باب یازدهم: در تلبیس ابلیس بر اهل دین از راه کرامات نمایی باب دوازدهم: در تلبیس ابلیس بر عامیان باب سیزدهم: در تلبیس ابلیس بر همگان از راه آرزوهای دور و دراز دکتر ابراهیمی دینانی در مورد این کتاب می نویسد: ابن جوزی - واعظ، مفسر و فقیه حنبلی - با تاکید بر لزوم عقل و استدلال برای وصول به اعتقاد دینی، کتاب تلبیس ابلیس را آغاز میکند، اما پس از نکوهش و سرزنش فیلسوفان و ناتوان از توفیق در مناظره با آنان، خواننده ی کتاب خویش را میان تقلید - که عقل در آن راه ندارد - و استقلال عقلی - که ترک جمود بر ظواهر است - سردرگم رهامیسازد. (مجله ی مقالات و بررسیها تابستان ۱۳۷۶ - شماره ۶۱ ) این کتاب از منابع قدیمی و مهمی است که به طور مفصّل به ردّ صوفیه پرداخته است.( در حدود ۲۰۰ صفحه) متن تایپ شده است.