سورن کیرکگور

ترجمه: صالح نجفی

این کتاب جلد اول یا این یا آن اولین کتاب مهم سورن کیرکگور فیلسوف مسیحی دانمارکی است که به مباحث الهیات، فلسفه‌ی اگزیستانسیالسیتی و مراحل مختلف زندگی انسان می‌پردازد. کتاب دو جلد دارد: جلد اول«یا این» و جلد دوم «یا آن» و اولین‌بار در سال ۱۸۴۷ به زبان دانمارکی منتشر شده است. کیرکگور که عادت داشت نوشته‌هایش را با نام مستعار منتشر کند این کتاب را با نام مستعار ویکتور ارمیتا منتشر کرد.
کیرکگور در یا ‌این ‌یا آن خطوط کلی نظریه‌ای راجع به هستی انسانی را ترسیم می‌کند. بنای این نظریه استوار بر تمایزی است میان دو شیوه‌ی زندگی: زندگی مبتنی بر اصالت زیبا‌شناسی و لذت‌جویی، و زندگی اخلاقی که پایه‌اش تعهد و مسئولیت‌پذیری است.
یا این یا آن از برگردان انگلیسی به فارسی ترجمه شده است.

سورن کیرکگور

ترجمه: صالح نجفی

نوشته پرویز داریوش
چاپ ۱۳۷۸
۱۳۶ص
جلد نرم

گوردون اوراینز

مترجم: کاوه فیض اللهی

وقتی که مار می‌بینیم نفس‌مان بند می‌آید و از ترس از جا می‌پریم. زیبایی شکوهمند برآمدن آفتاب ما را به درنگ و شگفتی وامی‌دارد. این واکنش‌ها تصادفی نیست؛ در واقع، بسیاری از واکنش‌های انسان به طبیعت ریشه‌ای عمیق در گذشتهٔ تکاملی ما دارد. ترس ما از مار به دلیل ترس از زهر یا ماهیچه‌های خردکنندهٔ آن است، و آنچه با طلوع خورشید مایهٔ دلگرمی ما می‌شود برطرف شدن خطر جانوران شکارگر است که در تاریکی به کمین نشسته‌اند. بسیاری از سلیقه‌های ما در زیبایی‌شناسی، از انواع باغ‌هایی که می‌سازیم تا غذاهایی که از خوردنشان لذت می‌بریم و تفریحاتی که سرگرممان می‌کنند، نتیجهٔ ماندگار انتخاب طبیعی است.

در این اثر بلندپروازانه و غیرعادی، زیست‌شناس تکاملی، گوردون اوراینز، به کاوش دربارهٔ نقش تکامل در واکنش‌های انسان به محیط می‌پردازد. کار را با پرسش دربارهٔ علت وجود هیجانات در ما آغاز می‌کند و با ارائهٔ رویکردهای تکاملی به زیبایی‌شناسی به پایان می‌رساند. اوراینز، نشان می‌دهد که چگونه هیجانات امروزی ما را تصمیم‌هایی شکل می‌دهند که نیاکان ما هزاران سال پیش در ساوانای آفریقا گرفتند. در طول این دوره دلبستگی‌ها و بیزاری‌هایمان در مغز ما مداربندی شد، چون واکنش مناسب یا نامناسب به محیط به معنای تفاوت مرگ و زندگی بود.

دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی

آلبر کامو

ترجمه: خشایار دیهیمی

«یادداشت ها» مجموعه‌ی یادداشت‌های خصوصی کامو در سه جلد است. جلد اول از ۱۹۳۵ تا ۱۹۴۲ (دوران جوانی و الجزایر)، جلد دوم از ۱۹۴۲ تا ۱۹۵۱ (جنگ، مقاومت، شهرت) و جلد سوم از ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۹ (سال‌های پایانی) را در بر می‌گیرد. این یادداشت‌ها را کامو برای انتشار ننوشته بود؛ ترکیبی‌اند از خاطرات روزانه، طرح‌های داستانی، نقل‌قول‌ها، توصیف مناظر و تأملات فلسفی.

برای علاقه‌مندان جدی به کامو، پژوهشگران ادبیات و فلسفه‌ی اگزیستانسیال، و کسانی که می‌خواهند فرایند تفکر و نگارش یک نویسنده را از نزدیک ببینند. برای شروع کار با کامو، بهتر است اول «بیگانه»، «اسطوره‌ی سیزیف» و «طاعون» خوانده شود.

فرانتس کافکا

مترجم: مصطفی اسلامیه

همه ویژگیهای شخصیت جذاب و وقایع زندگی پر شور و سودای کافکا در این کتاب بازتاب یافته است. در این یادداشت‌ها که بخش اصلی زندگی‌اش، از 1910 تا 1923 را در بر می‌گیرد، بسیاری از اندیشه‌های ادبی، قطعات کوتاه نمایشی، رویاها و کابوس‌ها، آغاز یا بخش‌هایی از داستان‌ها و رمان‌هایش را آورده و حوادث کوچک و بزرگ زندگی‌اش را، گاه با طنزی سبک‌بارانه و گاه با شرحی دقیق و تکان‌دهنده به ثبت رسانده است.

امیر اسدالله عَلَم

ویراستار: علینقی عالیخانی

یادداشت‌های علم اهمیت تاریخی دارد؛ چون علم تنها کسی در حکومت پهلوی بوده که یادداشت‌های خود را به یادگار نهاده‌است. همچنین وی اغلب اوقات خود را با شاه می‌گذراند؛ چه در سفرهای تفریحی چه سیاسی. نقش وی در تصمیم‌گیری‌های شاه از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار بود. چنان‌که خود او چندین بار نیز به این نکته در یادداشت‌های خود اشاره کرده‌است. یادداشت‌های او از روز اول اردیبهشت ماه ۱۳۴۶ در دسترس است و آخرین شرفیابی او نیز در تاریخ ۲۸ تیر ۱۳۵۶ بود. وی سپس برای درمان رهسپار پاریس شد و شاه هویدا را به جانشینی او برگزید.

اسدالله علم در روز جمعه ۲۵ فروردین ۱۳۵۷ درگذشت. او یادداشت‌های روزانهٔ محرمانه‌ای به جای گذاشت و وصیت کرد که پس از مرگ وی و در زمانی که خاندان پهلوی روی کار نیست انتشار یابد. این یادداشت‌ها به عنوان گزارشی دقیق از وضعیت دربار پهلوی و شخص شاه اعتبار زیادی دارد. ده سال بعد از انقلاب و دگرگونی نظام سیاسی ایران، بانو ملک‌تاج علم و دو دختر او رودابه و ناز علم یک زبان بر این شدند که هنگام انتشار یادداشت‌ها شده‌است. این یادداشت‌ها در مجموعه‌ای هفت جلدی با ویراستاری دکتر علینقی عالیخانی زیر عنوان «یادداشت‌های علم» منتشر شده‌است. عالیخانی در گفتگویی به صدای آمریکا گفت: «این یادداشت‌ها را علم در زمان نگارش به سوییس می‌فرستاده‌است تا در بانک از آن‌ها نگهداری شود.»

نویسنده: لیانید آندری یف

مترجم: حمیدرضا آتش برآب

«یادداشت‌های اینجانب» رمانکی (novella) کوتاه از لیانید آندری‌یف است که در سال ۱۹۰۸ میلادی—هم‌زمان با یکی دیگر از آثار مشهور او، «داستان هفت مرد به‌دار آویخته»—منتشر شد. این اثر به شکل یادداشت‌های شخصی یا خاطرات یک زندانی نوشته شده و در سنت آثار روسی روایت‌های زندانی مانند «خاطرات خانه‌ی مردگان» داستایفسکی جای می‌گیرد، هرچند با رویکردی کاملاً متفاوت و نمادین‌تر.

طرح داستان

راوی داستان، مردی سالخورده است که سال‌های طولانی را در زندان، به‌جرم قتل، سپری کرده است. او در این یادداشت‌ها روایت می‌کند که چگونه، برخلاف انتظار، با محبوسیت خود آشتی کرده و حتی نوعی آرامش یا معنا در آن یافته است. آندری‌یف از طریق این شخصیت، تجربه‌ای متناقض‌نما را به تصویر می‌کشد: زندانی که ظاهراً باید نماد از دست‌دادن آزادی باشد، برای این مرد به فضایی برای تأمل، پذیرش سرنوشت، و رهایی از آشفتگی‌های دنیای بیرون بدل می‌شود.

درون‌مایه‌های اصلی

سرنوشت و جبر: همان‌طور که در سایر آثار آندری‌یف دیده می‌شود، شخصیت‌ها اسیر نیرویی بی‌رحم و اجتناب‌ناپذیر به نام سرنوشت‌اند. رنج در جهان‌بینی او امری گریزناپذیر و تقریباً هستی‌شناختی است که انسان باید زندگی‌اش را با آن سازگار کند.

پارادوکس آزادی و اسارت: مرکز ثقل فلسفی داستان، این پرسش است که آزادی واقعی کجاست؟ آندری‌یف نشان می‌دهد که اسارت جسمانی می‌تواند همراه با نوعی آزادی درونی و ذهنی باشد، در حالی‌که آزادی ظاهریِ زندگی بیرون از زندان می‌تواند خود زندانی از تشویش، بلاتکلیفی و پوچی باشد.

تأمل و خودکاوی: فرم یادداشت یا دفتر خاطرات به آندری‌یف اجازه می‌دهد روایت را به‌شکلی درونی و اعترافی پیش ببرد؛ راوی نه صرفاً وقایع، بلکه فرایند دگرگونی ذهنی و روانی خود را در گذر زمان بازگو می‌کند.

سبک و جایگاه ادبی

آندری‌یف به‌عنوان یکی از پیشگامان اکسپرسیونیسم در ادبیات روسیه شناخته می‌شود و در این اثر نیز، به‌جای واقع‌گرایی صرف، بیشتر به کاوش حالات روانی و وجودی شخصیت می‌پردازد. این رمانک، بازتابی از دغدغه‌های شخصی نویسنده—از جمله افسردگی، تجربه‌ی کوتاه بازداشت سیاسی در سال ۱۹۰۵، و نگاه بدبینانه‌اش به رنج بشری—نیز هست.

این اثر، در کنار «هفت مرد به‌دار آویخته»، بخشی از دوره‌ای پربارتر از آثار آندری‌یف محسوب می‌شود که در آن، پرسش‌های اخلاقی و وجودی پیرامون مرگ، مجازات، گناه و رستگاری را با نگاهی عمیقاً فلسفی کاوش می‌کند.

فئودور داستایفسکی

ترجمه: شاهپور عظیمی

داوید روبینویچ

ترجمه: محمود حسینی زاد

«یک بدبختی به تنهایی کم است، باید چند بدبختی با همدیگر بیایند، تازه آن‌وقت انسان را خرد می‌کنند. این‌که ما آواره شده و به بدبختی افتاده‌ایم کافی نیست.»

«یادداشت‌های روزانه»، داوید روبینوویچ ترجمۀ تازه‌ای از مترجم مطرح و داستان‌نویس خوش قریحه معاصر و قدیمی است که با وسواس و دقت تمام هم می‌نویسد و هم ترجمه می‌کند. او در آثاری که به آن پرداخته هم توجه به مضمون دارد و هم چگونگه گفتن و همین نگاه او به اثر هنری است که باعث شده در خوانش آثار او مخاطب احساس کند که این آثار ترجمه نیستند و نوشتۀ اصلی خود نویسنده هستند.

«از اول جنگ تا حالا خودم درخانه درس می‌خواندم. وقتی یادم می‌آید به مدرسه می‌رفتم، دلم می‌خواهد بزنم زیر گریه حالا امروز باید در خانه باشم و نتوانم هیچ جا بروم. وقتی همین‌طوری فکر می‌کنم که در دنیا چقدر جنگ هست، چقدر از انسان‌ها هر روز کشته می‌شوند، با گلوله، با گاز، با بمب، با بیماری‌های مسری و به دست دشمن‌های دیگر بشریت، آن‌گاه دست و دلم به کاری نمی‌رود.»

«یادداشت‌های روزانه» هم صمیمی است و هم تلخ وبه شرح زندگی یک پسربچه معطوف است که با بی تکلفی و سادگی کلامش از سال‌های مصیبت‌بار اشغال لهستان توسط فاشیست‌ها سخن می‌گوید. بازگویی واقعیتی که در آن روزگار سخت، میلیون‌ها لهستانی و یهودی با آن رودررو بودند.

«از صبح زود با بی‌صبر منتظر پیک بودیم، ولی نیامد. دیگر خود را به دست خدا سپرده و با آغوش باز منتظر همه‌چیز هستیم.»

نویسنده کتاب ــ دیوید ــ دوازده‌ساله بود که اولین یادداشت‌های روزانه‌اش نوشت. برای او هم زندگی آن چیزهایی را داشت که برای میلیون‌ها کودک داشت اما کودکی او را یکی از مصیبت‌بارترین وحشی‌گری‌هایی که تاریخ به خود دیده است را نابود کرد:

«این یادداشت‌های روزانه، تکان‌دهنده‌ترین و مؤثرترین شکوائیه علیه سیستمی است که میلیون‌ها انسان نظیر «داوید روبینوویچ» را به قتل رسانده است.»