نامه الموت
نویسنده: عطاالملک جوینی
به اهتمام: نجیب مایل هروی و اکبر عشیق کابلی
بررسی آرا و عقاید مربوط به فرقه های مختلف به شکل توصیفی و محدود به زمان ایشان، کاری ارزشمند و درخور توجه است. به همین دلیل و با توجه به این که بسیاری از آثار و اسناد تاریخی و فرهنگی اسماعیلیان با هجوم مغولان از میان رفته است و این مطلب که ایشان از سرسخت ترین مخالفان دولت های عباسی و سلجوقی بوده اند – که موجب گشته به همان اندازه مورد اتهام این دولت ها واقع شوند - تحقیق در خصوص این فرقه امری لازم و ضروری است. بررسی آرا و عقاید اسماعیلیان مبین نکات فلسفی و تاثیر و تاثر آنان با صوفیه و فتیان است. کتاب حاضر به اهتمام " نجیب مایل هروی " و " اکبر عشیق کابلی " و با اخذ از نسخه "فتح نامه الموت" جهانگشای جوینی تصحیح علامه قزوینی تهیه شده است. تعلیقات و مقدمه ای در رابطه با فرقه اسماعیلیه به آن افزوده شده است که در این خصوص از آثار پیروان و مخالفان آن مذهب بهره برده اند. تعلیقات تاریخی متن پیش رو از متون تاریخی علامه قزوینی و منابع کلامی و اعتقادی اسماعیلیه پیوست شده است.
نامه ایران (۶ جلدی)
به کوشش: حمید یزدان پرست
تاریخ دیرینه ایران ، فرهنگ پر بارش و نقش مهم ایرانیان در پیشبرد تمدن جهانی از یک سو و دشمنی های گوناگون با این کشور ، تاریخ سازی های درو غین و مصادره بزرگان و دانشمند ان ایرانی از سوی دیگر ، هر ایرانی دلسوزی را بر آن می دارد که به دفاع بر خیزد و از میراث معنوی و میهنی خویش پاسداری کند . لازمه این کار شناخت تاریخ ، فرهنگ ، زبان و دیگر وجوه این کشور کهنسال و آگاهی از نقش درخشانش در اعتلای دانش وتمدن بشری است . مجلدات چندگانه « نامه ایران » با همین انگیزه تهیه و تدوین شده است.
این كتاب دربردارنده مقالات ایرانشناختی از ایران‌شناسان بنام است، در چندین محور زیر سامان پذیرفته است. مقالات، ایرانیان از نگاه بیگانگان، سروده‌های میهنی و فرهنگ مردم.
نویسنده با گردآوری و تدوین مقالات و نوشته نویسندگان نامداری چون: دكتر اسلامی ندوشن، دكتر رستگار فسائی، دكتر آموزگار، دكتر الهی قمشه‌ای، دكتر فریدون جنیدی، دكتر محمد مشایخی، دكتر محمدمهدی ملایری، دكتر محمود جواد مشكور، دكتر ذبیح‌الله صفا، دكتر مهدی محقق، دكتر منیژه مشیری و دیگر بزرگان ایران زمین، تاریخ و فرهنگ و ادب ایران و ایرانیان را از دیرباز و باستان تا سده‌های بعدی در اختیار علاقه‌مندان می‌گذارد. در بخش سروده‌های میهنی نیز از شعر شاعرانی چون: ادیب الممالك فراهانی، ادیب برومند، دكتر اسلامی ندوشن، خلیل‌الله خلیلی، استاد شهریار، ریاضی یزدی، دكتر نیكو همت، بهزاد كرمانشاهی، حسین منزوی و دیگر شاعران معاصر استفاده شده است كه پیرامون ایران‌دوستی و بیان سنت‌های ایرانی به زبان شعر و هنر است.
نامه تنسر به گشنسپ
به تصحیح: مجتبی مینوی
نامه تنسر یک ابزار تبلیغاتی قرن ششم ساسانی بود که دوره اشکانیان قبل را از نظر اخلاقی فاسد و بدعت آمیز (به دین زرتشت) نشان می داد و اردشیر اول را به عنوان اولین سلسله ساسانی که ایمان را «بازگردانده» به عنوان یک "بنیاد محکم" معرفی می کرد. این نامه همزمان اعلامیه وحدت کلیسای زرتشتی و دولت ایرانی بود، «زیرا کلیسا و دولت از یک رحم متولد شدند، به هم پیوستند و هرگز تجزیه نمی‌شوند».
نامه تنسر به گشنسپ
به تصحیح: مجتبی مینوی
نامه تنسر یک ابزار تبلیغاتی قرن ششم ساسانی بود که دوره اشکانیان قبل را از نظر اخلاقی فاسد و بدعت آمیز (به دین زرتشت) نشان می داد و اردشیر اول را به عنوان اولین سلسله ساسانی که ایمان را «بازگردانده» به عنوان یک "بنیاد محکم" معرفی می کرد. این نامه همزمان اعلامیه وحدت کلیسای زرتشتی و دولت ایرانی بود، «زیرا کلیسا و دولت از یک رحم متولد شدند، به هم پیوستند و هرگز تجزیه نمی‌شوند».
نامه سرگشاده به اسکندر
- نویسنده: پی‌یر بریان
- مترجم: مهشید نونهالی
این کتاب نه تاریخ است و نه وقایع‌نگاری؛ روایتی است در قالب پرسش‌هایی تامل‌برانگیز در آن روزگاری که تاریخ هخامنشیان زیر سم ستوران مقدونیان آرام‌آرام محو و نابود می‌شد؛ پرسش‌هایی برآمده از ذهنی خلاق درباره وقایع نبردهای ایسوس، گرانیکوس و گوگمل با نگاهی انتقادی به روایات برآمده از بزرگ‌ترین مورخان پایان عهد هخامنشی و تاریخ اسکندر گجستک، یعنی کونتوس کورتیوس روفوس، آریانوس، دیودوروس سیکولوس، هیرونوموس کاردیایی و پلوتارخوس. این کتاب پرسش‌هایی را آغاز ظهور تا فرجام اسکندر پیش روی ما می گذارد.
پی‌یر بریان در این اثر با زبانی ادبی و متفاوت از آنچه تا پیش از آن نوشته بود، روایتی جدید از تاریخ اسکندر را پیش روی خوانندگان علاقه‌مند به تاریخ قرار می‌دهد. از میان آثار این مورخ معاصر، دو اثر برجسته‌اش تاریخ هخامنشی، از کوروش تا اسکندر (1996) و داریوش در سایه اسکندر (2003) سبکی نو از تامل بر تاریخ دنیای باستان ارائه کرده است، درحالی‌که کتاب «نامه سرگشاده به اسکندر کبیر» روایتی داستان‌گونه است از آنچه نویسنده طی 30 سال تلاش برای فهم تاریخ پایان عصر هخامنشی با آنها مواجه بود و برای اغلب پرسش‌هایش نیز پاسخ‌های درخور نمی‌یافت.
پی‌یر بریان مورخ فرانسوی، ایران‌شناس و شناخته‌شده‌ترین متخصص در حوزه امپراتوری هخامنشی، بیش از 20 سال استاد تاریخ باستان در دانشگاه تولوز بود تا آنکه کرسی تاریخ و تمدن دنیای هخامنشی و امپراتوری اسکندر در کولژ دوفرانس به او تعلق گرفت.
نامه های خصوصی و گزارشهای محرمانه سر ریدر بولارد
نویسنده: ریدر بولارد
مترجم: غلامحسین میرزاصالح
سر ریدر بولارد سفیرکبیر انگلستان در ایران
نامههای خصوصی و گزارشهای محرمانه به ان‍ض‍م‍ام ش‍رح حال رجال عصر پهلوی
آنچه در نامههای «سر ریدر ویلیام بولارد» ـ سفیرکبیر انگلستان در ایران ـ به چشم می‌خورد، نثر موجز و درخشان نویسنده آن است. بولارد در توصیف و جان بخشیدن به شخصیت‌های جالب بی‌شمار و همین‌طور حوادث، هیچ‌گاه از به کار بردن جملات طنزآمیز غافل نبوده است.
این نامه‌ها به هیچ‌روی مکاتبات رسمی نبوده، بلکه نامههای مفصل خانوادگی است که او هرگاه فرصت یافته، در طول شش سال اقامتش در تهران زمان جنگ ـ در حالی که تمام وقت به عنوان رئیس هیات نمایندگی در یک مقام حساس دیپلماتیک سرگرم انجام وظایف خود بود ـ برای همسر و فرزندانش که به میهنشان بازگشته بودند، نگاشته است. این نامه‌ها حاکی از آن است که او یک ناظر زیرک صحنه سیاسی بوده است و نیز حاکی از ذهن درخشان و انصاف و دوراندیش او درباره موضوعات پیچیده روز نیز هست.
اهمیت دوران سفارت بولارد در ایران به این دلیل است که بولارد از نقش‌آفرینان اصلی ماجرای استعفای رضاشاه و اشغال ایران در جنگ جهانی دوم بوده است.
نامه هایی از تبریز
نویسنده: ادوارد براون
مترجم: حسن جوادی
این کتاب مجموعه اسناد مکاتبات یک مستشرق انگلیسی است که در آن اطلاعات تاریخی ارزش‌مندی درباره‌ی وقایع سیاسی و حال و روز جامعه‌ي تبریز در دوران پس از فتح تهران در عصر مشروطه به چشم می‌خورد. نامههای گردآوری شده در این اثر مربوط به مکاتبات سید حسن تقی زاده از رجال سیاسی تبریز و ادوارد گرانویل براون (۱۸۶۲.م-۱۹۲۶.م) خاورشناس بریتانیایی است؛ براون از معدود مستشرقین اروپایی است که در عمق روح خود با شرق پیوستگی احساس می‌کند.
نامه‌هایی از تبریز از مجموعه‌ی اسناد شخصی براون گردآوری و ترجمه شده است مربوط به بحرانی‌ترین دوران مشروطیت در تبریز است. در سال‌هایی که تقی‌زاده این نامه‌ها را برای براون ارسال می‌کرده است تبریز تحت اشغال ارتش روسیه قرار داشته و سایه‌ی سنگین یأس و ناامیدی بر ترقی‌خواهان ایرانی گسترده بوده است.
نبرد پرل هاربر
جان ویلارد تولند
پرویز شهدی
حمله به پرل هاربر (که از سوی مرکز فرماندهی نظامی ژاپن عملیات هاوایی یا عملیات زی و از سوی برخی از آمریکایی‌ها نبرد پرل هاربر خوانده می‌شد) حملهٔ ناگهانی هواپیماهای جنگنده ژاپن به پایگاه دریایی ایالات متحده آمریکا در پرل هاربر در بامداد روز یکشنبه هفتم دسامبرسال ۱۹۴۱ میلادی برابر با ۱۶ آذر ۱۳۲۰ خورشیدی بود که موجب ورود ایالات متحده به جنگ جهانی دوم شد.
رقابت ژاپن و آمریکا در اقیانوس آرام و آسیای جنوب شرقی در دوران بین دو جنگ بتدریج شدّت بیشتری یافت. جنگ چین و ژاپن که از ۱۹۳۷ آغاز شده بود، همچنان ادامه داشت و در حالی که ژاپن بر مراکز عمده صنعتی، جمعیت، بندرها و منابع زیرزمینی چین سلطه یافته بود، آمریکا با کمک به دولت چیانگ کای شک، درصدد بود جلوی سیاست توسعه‌طلبانه ژاپن را سد کند. از زمان آغاز عملیات جنگی هیتلر در اروپا، موقعـیت مساعدتری برای ژاپن در خاور دور فراهم شد؛ بگونه‌ای که رژیم نظامی حاکم بر ژاپن، قصد خود را مبنی بر توسعه منافع در آسیای جنوب شرقی ـ یا همان مستعمراتی که در اختیار استعمارگران اروپایی قرار داشت ـ آشکار ساخت. آمریکا بطور جدی با طرح‌ها و نقشه‌های ژاپن مخالفت کرده، تحریم‌های اقتصادی و تجاری بر ضد آن کشور را افزایش داد. نقطه اوج این تضاد منافع و سیاست‌ها، به صورت حمله ژاپن به ناوگان دریایی آمریکا، نمود پیدا کرد.
نیروی هوایی و دریایی ژاپن در هفتم دسامبر ۱۹۴۱ بـه پایگاه دریایی آمریکا در پرل هاربر، واقع در جزایر هاوایی در اقیانوس آرام، حمله کردند و صدمات بسیار سنگینی بـه آمریکایی‌ها وارد ساختند. ژاپن صبح روز یکشنبه را برای این حمله انتخاب کرد تا بیش‌ترین غافلگیری را به نیروهای آمریکایی وارد سازد. دولت آمریکا روز بعد به ژاپن اعلان جنگ داد و همزمان، دولت‌های بـریتانیا، آلمان و ایتالیا نیز در این رویارویی صف آرایی کردند. تهاجم ژاپن بر حوزه‌های نفوذ آمریکا و اروپاییان در خاور دور چنان گسترده و قدرتمند بود که برای حریفان مقابل، جز عقب‌نشینی و شکست چیز دیگری در برنداشت.
نتیجه این حمله برای نیروی دریایی آمریکا یک فاجعه کامل بود.۳۶۰ هواپیمای ژاپنی توانستند ۵ نبردناو بزرگ آمریکایی را به همراه ۳ کشتی کوچک تر غرق کنند. ۳ نبردناو دیگر به گونه‌ای آسیب دیدند که توان عملیاتی خود را از دست دادند. علاوه بر آن، ۱۸۸۸ هواپیمای آمریکایی بر روی زمین نابود شده و ۱۵۵ هواپیمای دیگر آسیب دیدند. در پایان آن روز بیش از ۲۴۰۰ کشته و ۱۲۴۰ مجروح نیز بر دست نیروی دریایی آمریکا مانده بود.
ناوگان ایالات متحده در اقیانوس آرام بطور موقت از کار افتاد. تایلند بـه اجبار بـا ژاپن متحد شد و انگلیسی‌ها از برمه و مالایا بیرون رانده شدند.سنگاپور توسط ژاپن فتح شد و شصت هزار تن به اسارت درآمدند. ژاپنی‌ها به سرعت اندونزی (هندِ هلند) را تصـرف و سرانجام، ارتش ایالات متحده را در فیلیپین وادار به تسلیم کردند. آنها همچنین جزایر آمریکایی و بریتانیایی را در غرب اقیانوس آرام تصرف و جای پایی در جزایر آلوئتیو گینه نو به دست آوردند؛ جایی که ژاپن، در واقع، می‌توانست استرالیا را مورد تهدید جدی قرار دهد. بدین سان، ژاپن همانند آلمان، در نخستین ماه‌های نبرد، به عنوان یک فاتح تمام عیار، جلوه کرد و اقیانوس آرام و آسیای جنوب شرقی در دست او قرار گرفت.