جامعه شناسی نخبه کشی
نام نویسنده : علی رضا قلی
آیا تغییر و اصلاح در ساخت و بافت جوامع به دست نخبگان و از بالا انجام می‌شود یا بر اثر تحول در زمینه و بستر اجتماعی و از پایین؟ در دو سدهٔ اخیر برخی از نخبگان سیاسی ایران می‌خواسته‌اند در ساخت و بافت جامعه‌ای که بر صدر آن قرار می‌گرفته‌اند اصلاحاتی بکنند و تغییراتی دهند، گرچه اینان در وجدان تاریخی توفیقاتی به‌دست آوردند و نامشان به نیکی بر صفحهٔ روزگار برجا ماند اما خود قربانی خواست‌ها و بستر نامساعد اجتماعی شدند. نمونهٔ بارز آن میرزاتقی‌خان امیرکبیر است و پیش از او میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام و پس از او دکتر محمد مصدق. این سه تن نه در خواست و اراده تنها بودند و نه در نتیجه‌ای که عایدشان شد. در این کتاب عوامل و عوارض درونی و بیرونی و روش‌های بیرون رانده‌شدن اینان از گود بررسی و سعی شده است عوامل و موانع توسعهٔ سیاسی و اجتماعی ایران شناخته شود.
جامعه شناسی: سلامت، ثروت و عدالت
ریچارد ویلکینسون
ترجمه: شیرین احمدنیا
تجزیه و تحلیل پیشگامانه نشان می دهد که برابری اقتصادی بیشتر - نه ثروت بیشتر - نشانه موفق ترین جوامع است و راه های جدیدی برای دستیابی به آن ارائه می دهد. «این کتاب را به دست بیاورید.» - بیل مویرز این کتاب مبتکرانه که بر اساس تحقیقات سی ساله است، نشان می دهد که جوامع نابرابر بیشتر برای تقریباً همه افراد درون آنها - برای افراد مرفه و فقیر - مضر است. داده‌های قابل‌توجهی که کتاب ارائه می‌کند و معیارهایی که از آن استفاده می‌کند مانند سطح روح است که می‌توانیم آن را برای مقایسه جوامع مختلف نگه داریم. تفاوت های آشکار شده، حتی بین دموکراسی های بازار ثروتمند، قابل توجه است. تقریباً هر مشکل اجتماعی و زیست محیطی مدرن-بیماری سلامت، فقدان زندگی اجتماعی، خشونت، مواد مخدر، چاقی، بیماری روانی، ساعات کاری طولانی، جمعیت زیاد زندانیان- احتمال بیشتری دارد که در جامعه ای کمتر برابر رخ دهد. این کتاب به قلب تضاد آشکار بین موفقیت مادی و شکست اجتماعی در بسیاری از جوامع ملی مدرن می‌پردازد. سطح روح صرفاً تشخیص بیماری‌های ما را ارائه نمی‌کند، بلکه دستورالعمل‌های ارزشمندی را برای تغییر تعادل از مصرف‌گرایی منفعت‌خواهانه به جامعه‌ای دوستانه‌تر و مشارکت‌گرتر ارائه می‌دهد. این راه‌حلی برای خروج از مشکلات اجتماعی و زیست‌محیطی که ما را فراگرفته است نشان می‌دهد و رویکرد جدیدی را برای بهبود کیفیت واقعی زندگی، نه فقط برای فقرا، بلکه برای همه باز می‌کند. در پایان، کتابی خوش بینانه است که باید سیاست را احیا کند و شیوه جدیدی از تفکر در مورد چگونگی سازماندهی جوامع انسانی ارائه دهد.
جامعه‌شناسی (۲ جلدی)
آنتونی گیدنز، فیلیپ ساتن
ترجمه: هوشنگ نایبی
انسان در دنیای امروز احساس آزادی می‌کند و احساس هیجان و سردرگمی و حتی تناقضی تمام‌عیار. دوستی‌ها و ارتباط‌ها به یمن نوآوری‌های بی‌شمار در رسانه‌های جدید و اینترنت و دنیای آنلاین نسبت به گذشته از بسیاری جهات ساده‌تر شده است. ولی در همان حال جرائم خشونت‌آمیز و تروریسم و جنگ و نابرابری اجتماعی دیرپا را شاهدیم. تکنولوژی با سرعت فزاینده‌ای پیش می‌رود و فرصت‌ها و امکانات جدیدی پدید می‌آورد اما از سوی دیگر نگرانی نسبت به اثر ویرانگر حیات مدرن بر محیط طبیعی و گرم‌شدن زمین و فرسایش محیط زیست هم دامن می‌گسترد. زندگی اکثر مردم کشورهای نسبتاً ثروتمند از لحاظ مادی بهتر از گذشته است ولی در نقاط دیگر جهان میلیون‌ها انسان در فقر به‌سر می‌برند و کودکان از گرسنگی و فقدان آب سالم و امکانات اولیه‌ی زندگی جان می‌سپارند.
جامعه‌شناسی مطالعه‌ی علمی حیات انسان و گروه‌های اجتماعی و کل جوامع و تلاشی است برای درک و شناخت این تحولات و واکنش انسان بدین تحولات. جامعه‌شناسی به ما نشان می‌دهد این دنیا چگونه پا گرفت و چرا اوضاع زندگی ما از زندگی نیاکان و گذشتگان‌مان سخت متفاوت است.
تفکر جامعه‌شناسی منبع حیاتی خودشناسی ماست و امکان می‌دهد تجربیات شخصی‌مان را در بستر محیط اجتماعی بزرگ‌تری در نظر بگیریم. مطالعه‌ی جامعه‌شناسی تجربه‌ای رهایی‌بخش است که به تخیل‌مان پروبال می‌دهد و به ما دید جدیدی نسبت به سرچشمه‌ی رفتار شخصی‌مان می‌بخشد و ما را از محیط‌های فرهنگی دیگر آگاه می کند. جامعه‌شناسی به ما می‌آموزد چه‌بسا آنچه طبیعی و ناگزیر یا خوب و یا حقیقت می‌دانیم چنان نباشد و آنچه بدیهی می‌انگاریم سخت متأثر از رویدادهای تاریخی و فرایندهای اجتماعی است.
جامعه‌شناسی علمی است که نقشی بنیادی در حیات فکری مدرن دارد و به ما کمک می‌کند دنیا را به دنیا بهتری تبدیل کنیم.
جامعه‌شناسی خودکامگی
علی رضا‌قلی
نظام سیاسی ایران از میان انواع نظام‌های شناخته‌شده، نظام خودکامگی بوده است، یعنی نظامی که به‌ظاهر یک نفر، بدون ضابطه و قانون، خواسته‌های خود را تحمیل می‌کند… در نظام خودکامگی ترس جانمایهٔ رابطهٔ بین پادشاه و مردم است. فردوسی در داستان «ضحاک ماردوش» دو مار را که مغز انسان‌ها خوراکشان است نماد این خودکامگی قرار می‌دهد و آرزوی استقرار نظامی استوار و شاهی دادگستر و مردمانی دل‌آگاه و عدالت‌پرور را در سر می‌پرورد. اما چه می‌شود که ریشه‌های خودکامگی همچنان در اعماق تاریخ ما می‌پاید و می‌ماند. جامعه‌شناسی خودکامگی از خلال هزارتوهای تاریخِ دیرسال ایران و ایرانیان، به جست‌وجوی علل و عوارض دیرپایی و ماندگاری خودکامگی در نظام سیاسی و فکری می‌پردازد و با جست‌وجو در اخبار و احوال تاریخی و با توجه به نظریه‌های نوین جامعه‌شناسی سعی در یافتن و تبیین و تعریف آبشخور خودکامگی دارد.
