رایش سوم خوابها: مردم در حکومتهای توتالیتر چه خوابهایی میبینند؟
نویسنده: شارلوته برات
مترجم: مهدی اسفندیاری
«این از آن نوع کتابهایی است که به رؤیاهایت نفوذ میکند.»
ـ زیدی اسمیت، نویسندهی White Teeth
تاریخ پنهانِ ملتی که در خوابگردی، به سوی شر قدم میگذاشت
شارلوت بِرادْت (Charlotte Beradt) پس از آنکه آدولف هیتلر در سال ۱۹۳۳ به قدرت رسید، شروع به دیدن رؤیاهای هولناکی کرد. در خواب، خود را میدید که به او تیراندازی میشود، شکنجه میگردد، پوست سرش را میکنند، در میان نازیهایی که چهرهی خود را پنهان کردهاند گرفتار است، و نفسزنان از میان دشتها میگریزد در حالیکه نیروهای طوفانسا (SA) در تعقیبش هستند.
تکانخورده از این کابوسها و محروم از کار کردن به عنوان یک یهودی در آلمان نازی، برادْت تصمیم گرفت به طور مخفیانه رؤیاهای دوستان و همسایگانش را نیز جمعآوری کند؛ هم یهودیان و هم غیر یهودیان. او این «دفترچههای شبانه» را به رمز نوشت، آنها را در شیرازهی کتابهای کتابخانهاش پنهان کرد و یکییکی از کشور خارج ساخت.
اکنون، پس از چندین دهه و برای نخستین بار از زمان انتشار اولیهاش در دههی ۱۹۶۰، این کتاب شگفتانگیز دوباره در دسترس است — کتابی که مجموعهای از آن رؤیاهای مستندِ دوران وحشت را در خود دارد. این رؤیاها به خواننده تجربهای عمیق و ملموس از چگونگی درونیشدنِ ترس و تصرف تخیل توسط تبلیغات و قدرت ارائه میدهد.
پس از آنکه برادْت خود به نیویورک گریخت، این رؤیاها را گرد آورد و به دنبال نمادها و الگوهای مشترکی گشت که در ناخودآگاه جمعی یک ملتِ آسیبدیده تکرار میشدند. در این رؤیاها، ترس از دیکتاتوری همواره حاضر بود؛ رؤیاهایی از کنترل افکار، ممنوعیتِ اندیشیدن و حتی منعِ رؤیا دیدن، گواهی بودند بر فروپاشیِ جهان بیرونی و درونی انسانها.
در این چاپ تازه و ترجمهی شاعرانهی دِیمیون سیرلز، با پیشگفتاری درخشان از دونیا میخاییل،
کتاب «رایش سومِ رؤیاها» (The Third Reich of Dreams) تصویری تکاندهنده، بیپرده و پیشگویانه از تجربهی زیستن در دوران هراس و وحشتِ هیتلری به دست میدهد — تصویری از جایی که حتی خوابها نیز از آزادی محروم میشوند.
رزا لوکزامبورگ (گوشه ای از تاریخ سوسیالیسم در اروپا)
پیتر نتل
مترجم: عبدالحسین شریفیان
زندگی رزا لوگزامبورگ، زن انقلابی آلمانی، سرشار از دلبستگی، دل گسستن، نبرد در راه منافع طبقات تحت ستم، زندان، تبعید و درگیری بوده و در این راه با نوشتن آثاری ماندگار، نامی جاوید در میان زنان برجسته قرن بیستم برای خود رقم زده است. این اثر کتابی دقیق، ریز بینانه و پر نکته از زندگی این زن و همچنین جنبش ها و مبارزات سیاسی در اروپا در نیمه اول قرن بیستم است که علاوه بر رزا ما را با بسیاری از نام آوران و چهره های برجسته سوسیالیسم آشنا می کند.
رسم و راه سامورایی (هاگاکوره)
یاماموتوچونه تومو
ترجمه: هاشم رجب زاده
هاگاکوره (کیوجیتای: 葉隱، شینجیتای: Hagakure 葉隠) (به معنای پنهان شده میان برگها یا برگهای پنهان) یا هاگاکوره کیکیگاکی (Hagakure Kikigaki 葉隠聞書) کتاب راهنمایی عملی و روحانی برای یک جنگجو است، که بر اساس مجموعه شرحهای نوشته شده توسط یک سامورایی به نامیاماموتو چونهتومو که یکی از ملازمان سابق نابشیما میتسوشیگه –سومین حکمران منطقهای که امروزه در ژاپن، استان ساگا نامیده میشود– نگارش یافتهاست. چوراموتو تاشیرو، مجموعه شرحهای مندرج در این کتاب را در گفتگوهایی که با چونهتومو در سالهای ۱۷۰۹ تا ۱۷۱۶ میلادی داشته، گردآوری کردهاست؛ با این حال، این مجموعه، تا سالهای پس از آن انتشار نیافت. کتاب هاگاکوره، با عناوینی همچون کتاب سامورایی، قطعات ادبی نابشیما و قطعات ادبی هاگاکوره نیز شناخته میشود.
این کتاب، حاوی دیدگاههای چونهتومو در مورد بوشیدو و رموز سلحشوری یک سامورایی است. در هاگاکوره اظهار شدهاست که بوشیدو در واقع «طریقه مردن» یا زندگی کردن با این طرز فکر است که فرد، از پیش مردهاست و این که یک سامورایی برای این که ارادت خود را نسبت به امیر خویش ثابت کند، باید در هر لحظهای مشتاق مرگ باشد. اشاره چونهتومو به این موضوع که «طریقت سلحشوری، مردن است»، در واقع تمایل به قربانی شدن میباشد که در بوشیدو نیز آمدهاست.
کتاب هاگاکوره دربارهٔ اراده است؛ اگرچه ادبیات متفاوتی دارد و در موقعیت اجتماعی و فرهنگی متفاوتی نوشته شدهاست.
برای سخن گفتن در مورد هاگاکوره شاید بهتر آن باشد ابتدا بگوییم، هاگاکوره چگونه کتابی نیست؛ هاگاکوره، فلسفهای کامل، چه به معنای کتابی مشتمل بر براهین عقلانی یا منطقی و چه از منظر موضوع و محتوا، نیست. برعکس، هاگاکوره سرشار از گرایشهای ضدعقلانی است و کتاب که در واقع چکیدهٔ گفتگوهای چونهتومو و راهبی جوان در طول هفت سال است، موضوعات بسیار متنوعی دارد؛ از احساسات عمیق مؤلف نسبت به طریقتسامورایی گرفته تا بحث در خصوص معانی مراسم چای یا توضیح این که مثلاً قصری خاصی نام خود را چگونه حاصل کردهاست. به علاوه، به نظر نمیرسد که کتاب به قصد انتشار در محافل عمومی نگاشته شده باشد. در یکی از مقدمات، مؤلف میگوید که در انتها تمامی ۱۱ فصل به آتش افکنده شوند و سپس گفتهٔ پدر خویش را نقل میکند که میگوید: «پس از خواندن کتاب و امثال آن، بهتر است آن را در آتشافکنی یا به دور اندازی. گفته شدهاست، کتاب خواندن، کار دربار سلطنتی است؛ اما خاندان ناکانو با شهامت رزمی و به دست گرفتن گرزی از جنس چوب بلوط سروکار دارد.»
در هر حال، این مبحث به جای خود باقی میماند که آیا به راستی چونهتومو قصد داشت که ثمرهٔ هفت سال تلاش وی نادیده گرفته شود یا این فقط یک نوع اعتراض و فاش گویی است که در ادبیات شرقی غیرمعمول نیست؛ اما این نکته مسلم است که چونهتومو هیچگاه حتی فکرش را هم نمیکرد که کتابش عاقبت این چنین با حجم مخاطبان روبهرو شود. چونهتومو یک سامورایی به معنای مطلق بود. تفکر و فلسفهٔ وی عمدتاً در قلمرو امارت نابشیما باقی ماند و سالیان سال این کتاب جزو گنجینهٔ پنهان خاندان ناباشیما بود. هاگاکوره را میتوان تبلور خلوص فکر چونهتومو دانست. او هیچگاه بدان نیندیشید که افراطگرایی و شگرفی وی و فلسفهاش از منظر نگاه بیرونی با قضاوتی روبهرو خواهد شد و احتمالاً هیچگاه به این امر به مثابهٔ مانعی بر سر گسترش اندیشهاش نمینگریست. مرشدان و نیز شاید موقعیت جغرافیایی وی، مشوق رادیکالیسم او بودند و اندیشهٔ واحدی که تفکر خود را بر آن متمرکز ساخته بود اندیشهای نبود که قابل مصالحه یا قابل انصراف باشد.
چونهتومو به مردن به مثابهٔ بزرگترین کاری که یک سامورایی میتواند برای امیر خویش انجام دهد، مینگریست؛ اما او رمانتیکی نبود که صرفاً در افکار تاریک غوطهور باشد. چونهتومو عمیقاً از وقایع و موضوعات پیرامون خویش آگاه بود و در چارچوب بینش خویش به این وقایع و مسائل پاسخ میداد و در هاگاکوره این را نشان دادهاست.
رمانتیسیسم سیاسی
کارل اشمیت
ترجمه: نیره توکلی
کارل اشمیت (۱۹۸۵-۱۸۸۸) حقوقدان، نظریهپرداز و فیلسوف آلمانی است. او چهرهای مهم و تاثیرگذار در نظریه سیاسی و حقوقی قرن بیستم بود و مکتوبات بسیاری درباره «قدرت سیاسی» دارد.
او را هم هابز دوران جدید و هم پدرخوانده فلسفی نازیسم نامیدهاند. اما چه چیزی باعث شد که او یکی از سرآمدان نظریهپردازی سیاسی و حقوقی در قرن بیستم باشد؟ پاسخ را باید در قدرت او در سخنوری و استدلال، آنهم در دفاع یا رد مواضع سیاسی مختلف یافت که گاه در دورههای مختلف تغییر میکرد.
کسی که «رمانتیسیسم سیاسی» را میخواند، هرگز نمیتواند تاثیر و قدرت استدلال وی را نادیده بگیرد.
آثار اشمیت مورد توجه فلاسفه و نظریهپردازان سیاسی متعدی مانند والتر بنیامین، لئو اشتراوس، یورگن هابرماس، ژاک دریدا، هانا آرنت، جورجو آگامبن، آنتونیو نگری و اسلاوی ژیژک بوده است. بسیاری از آثار وی در ارتباط با نظریه ناسیونال سوسیالیسم مناقشهبرانگیز شد.
رمانتیسیسم سیاسی پژوهشی تاریخی است که همچون دیگر آثار اشمیت، نقد سیاسی بنیادینی را عرضه کرده است. وی در این اثر از مفهومی از عمل سیاسی دفاع میکند که استوار است بر مفاهیم خیر و شر، عدالت و بیعدالتی و حمله به انفعال سیاسی که معلول تجربه رمانتیسیسم سیاسی است.
اشمیت کتاب را با نقد نظریه عامهپسند رمانتیسیسم آغاز میکند که در آن رمانتیک، با ارجاع به موضوعهای معینی درباره کشش عاطفی تعریفشده، سپس به اصول اساسی جنبش رمانتیک حمله میبرد و تاکید ویژه آن بر بنیان متافیزیکی رمانتیسیسم است و اینکه به همه حوزههای فرهنگ جنبه زیباییشناختی میدهد. مباحث اصلی کتاب پیشزمینهای است برای یورش اشمیت به رمانتیسیسم سیاسی و «شاعرانهسازی» ستیزهای سیاسی.
کتاب سه محور دارد؛ نخست حمله به مفاهیمی است که ریشههای جنبش رمانتیک بدان نسبت داده میشود. دومی، حمله به رمانتیسیسم سیاسی است که دربرگیرنده حمله گستردهتر به بورژوازی جدید اروپایی است، که اشمیت آن را حامل تاریخی جنبش رمانتیک میداند. سوم دفاع او از محافظهکاری سیاسی و رد این نگرش است که رمانتیسیسم سیاسی ذاتا با رمانتیسیسم پیوند دارد. اشمیت استدلال میکند که رمانتیک سیاسی با موقعیتها ارتباط ندارد، بلکه با زیباییشناسی ارتباط دارد.
ره آورد اندیشه (جلد دوم)
پروفسور حمید مولانا
مجموعه چهار جلدی «ره آورد اندیشه» شامل مجموعه مقالات حمید مولانا با نگاهی به تحولات و چالش های دنیای معاصر می باشد.
مولانا در این مجموعه چهار جلدی مجموعه یادداشت های هفتگی خود را در روزنامه کیهان در دهه 80 و 90 به صورت موضوعی گردآوری کرده است.
مجلد نخست از این مجموعه با عنوان «سقوط امپراطوری ها» به یادداشت های این استاد علوم ارتباطات در خلال سال 1371 تا 1376 می پردازد. دومین مجلد از این مجموعه که با عنوان «بیداری مردم» منتشر شده است نیز به یادداشت های تالیف شده وی در سال های 1377 تا 1383 اختصاص دارد.
سومین جلد از این کتاب نیز با عنوان «آینده جهان» به مرور یادداشت های نوشته شده در سال های 1383 تا 1388 اختصاص یافته است.
اسلام و بحران های جهانی معاصر در کنار مروری بر تاثیرات فراملی برخی رویدادهای جهان و ایران از مهمترین محورهای یادداشت های مولانا در این مجموعه است.
چهارمین جلد از این مجموعه با عنوان «درس های تاریخ و الگوهای جدید» به مرور مقالات سال های 1389 تا 1391 می پردازد.
رهبر عزیز
جنگ جین سونگ
ترجمه: مسعود یوسف حصرچین
جَنگ جینسونگ در کره شمالی زندگی میکرد، زندگی آرام و شادی داشت، حتی هنگامی که کشور دچار قحطی شد و آدمهای زیادی از گرسنگی مردند، جیره غذایی او قطع نشد. زندگیاش امن و امان بود تا زمانی که مجله ممنوعهای را که به دوستش داده بود گم شد و امتیازات و زندگی او را تا آستانه نابودی کشاند. حالا جنگ جینسونگ برای نجات جان خودش و خانوادهاش چارهای جز فرار نداشت.
در داستان نفسگیر فرار جنگ جینسونگ به کره جنوبی افشاگری حیرتانگیزی بیان میشود. تفاوت اصلی کتاب رهبر عزیز با دیگر کتابهای مربوط به کره شمالی در این است که جنگ جینسونگ فراریای عادی نیست. او شاعری است که در بالاترین سطوح قدرت فعالیت کرده، در ساخته شدن کیش شخصیتی کیم جونگایل، رهبر عزیز، نقش داشته و حتی به جمع «پذیرفتهشدگان» راه یافته، که اعضای آن بسیار کم هستند. همچنین او چندین سال در سازمان جاسوسی کره شمالی فعالیت داشته و به همین دلیل با رازهای پشت پرده سیاست کره شمالی آشناست. در نتیجه این نزدیکی به نهاد قدرت و شخص کیم جونگایل، او بهراحتی و بهخوبی میتواند در این کتاب به ساختار واقعی قدرت در کره شمالی بپردازد.