فاشیسم: ریشه‌ها و سیر تحول
مولف: اینیاتسیو سیلونه
مترجم: حامد خدادادی
تبعیدی در سوئیس، بین اواخر دهه بیست و اوایل دهه سی، ایگنازیو سیلونه به نگارش یک مونوگرافی منظم در مورد فاشیسم پرداخت که تدوین آن همزمان با مرحله پایانی فعالیت کمونیستی‌اش بود. اثر "فاشیسم" که در ابتدا به زبان آلمانی در زوریخ در سال 1934 منتشر شد، بازنگری‌ای مهم و اصیل از فصول مهم تاریخ ایتالیا است که هدف آن شناسایی ریشه‌های پدیده فاشیسم و دلایل موفقیت آن است. این صفحات تصویری ناشناخته از سیلونه را به نمایش می‌گذارند که در مرحله حساس و پر رنج گذار از فعالیت سیاسی به سمت فعالیت ادبی خود قرار دارد و به تکمیل پازل تولیدات مهم او در دهه سی میلادی می‌پردازد.
فتنه باب
تالیف: اعتضادالسلطنه
توضیحات و مقالات بقلم: عبدالحسین نوائی
کتاب «فتنه باب» اعتضادالسلطنه تالیفی دسته اول از دوران ظهور باب است. کتاب حاوی اطلاعاتی است درباره فرقه بابیه و معرفی سرکردگان که دو بخش دارد. عناوین سرفصل‌های بخش نخست از این قرار است: «سید علی محمد باب»، «ذکر فتنه جماعت بابیه در زنجان»، «سید یحیی پسر آقا سید جعفر دارابجردی»، «ملا شیخ علی ترشیزی» و «دستگیری و قتل هفت نفر از بابیه». بخش دوم کتاب شامل سه مقاله به قلم نوایی است. مقاله نخست درباره چگونگی شکل‌گیری فتنه بابیه است. دو مقاله دیگر نیز به معرفی این اشخاص اختصاص دارد: قره العین، میرزا یحیی و میرزا حسینعلی. با توجه به این نکته در زمان حیات اعتضادالسلطنه هنوز بابیان به دو گروه ازلی‌ها و بهایی‌ها منشعب نشده بودند، مصحح کتاب تصمیم گرفت برایی کاملتر شدن مبحث سه مقاله را به کتاب ملحق کند.
او برای نگارش این مقالات به تمام متون معتبر مراجعه کرد. بویژه مقاله سوم او که درباره دو برادر است که رو در روی هم قرار گرفتند: میرزا یحیی صبح ازل که وصی باب بود و پیشوای ازلی‌ها و میرزا حسینعلی بهاالله که ابتدا از برادر تبعیت می‌کرد اما بعدها علیه او شورید و خود را من یظهره الله خواند که باب به آمدنش وعده داده بود و دین جعلی بهاییت را پایه گذاشت. شرح تمام وقایع اتفاق افتاده در جریان فتنه باب در این کتاب درج شده است. صحبت درباره تمامی شخصیت‌های موثر از ویژگی‌های مهم این کتاب است. متن کتاب «تنبیه النائمین» مشهور به رساله عمه نوشته عزیه نوری که خواهر آن دو برادر بود نیز در کتاب درج شده که شامل بگومگوها و مناظرات ازلی‌ها و بهاییان است.
فتوح البلدان
نویسنده: اح‍م‍دب‍ن ی‍ح‍ی‍ی‌ب‍ن ج‍اب‍ر بلاذری
مترجم: محمد توکل
از مهمترین و معتبرترین کتابها درباره فتوحات اسلامی و تاریخ فتوحات و چگونگی فتح هر یک از نواحی کشورهای اسلامی از زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم تا زمان حیات نویسنده، یعنی (نیمه دوم قرن سوم هـ ق) به زبان عربی. مولف، حوادث و فتوحات را از هجرت پیامبر اسلام، شروع و به وصف فتوح اسلام بر حسب سرزمین ها و ولایات، در فصل هایی جداگانه پرداخته، مانند فتوحات داخل جزیره العرب، فتوح شام و شهرهای آن، فتح مصر و مغرب از جمله فتح اسکندریه، فتوح اندلس و غیره، در ضمن این موضوعات، به برخی جنبه های تشکیلات حکومتی و اداری پرداخته است. اطلاعات جغرافیائی کتاب بسیار مفید و سودمند و بخشی از کتاب، مسئله مالکیت زمین و آب، احکام اراضی و خراج است که حائز اهمیت زیادی می باشد.
این کتاب، خلاصه ای است از اثر بزرگمهر و اصل کتاب «البلدان الکبیر» که مولف، موفق به اتمام آن نشده و از آنجا که موضوع «فتوحات» بر بقیه مطالب کتاب غالب است، نام آن از قرون بعدی، به «فتوح البلدان» نامگذاری شد.
فتوح البلدان بلاذری یکی از مهمترین متون در تاریخ فتوحات عرب به‌ویژه در ارتباط با فتوحات در ایران است. خواندن این کتاب به همه علاقه‌مندان به تاریخ ایران و اسلام توصیه می‌شود.
ساختار و تقسیم بندی کتاب:
کتاب فتوح البلدان، به گونه روایی تدوین شده و در آن اخبار مربوط به فتوحات مسلمانان در نواحی مختلف به ترتیب نقل شده است.
- فتوحات داخل جزیره العرب از جلمه: فتح فدک، مکه و طائف، اخبار رده، جنگهای پیغمبر اکرم.
- فتوح شام و شهرهای آن.
- فتح قبرس، جزیره، ارمنستان، مصر، مغرب، افریقیه، اندلس، عراق، ایران و نواحی مختلف آن تا خراسان و سند.
- مباحثی چون: احکام زمین های خراج، دیوان عطا در خلافت عمر، اتم خاتم - تاریخ و تغییر خط عربی.
- استعمال مهر و ضرب و نشر مسکوکات (سکه)
- برگرداندن دیوان فارسی به تازی و عربی. تغییر زبان رسمی دیوان های دولتی از یونانی و فارسی به عربی.
- بخش هایی از این کتاب راجع به تسخیر عراق، ری، جبال، آذربایجان، گرگان، اهواز، کرمان و ... است. به نقل از مسعودی، با اینکه کتاب و موضوعاتش درباره فتوحات است که بهتر از آن سراغ نداریم، ولی اطلاعات جغرافیایی در کتاب، بسیار مفید و سودمند می باشد.
ویژگی کتاب:
یکی از ویژگی «فتوح البلدان» استفاده از ماخذی است که امروزه در دسترس نیست و اطلاعات آن در دیگر منابع، پیدا نمی شود مانند نوشته های "ابوعبیده معمربن مثنی" لغوی معروف. مطلبی در این زمینه درباره اعراب دارد که نخستین بار در دوره خلافت عثمان و در زمان حکومت عبدالله بن عامربن کریز در خراسان از جیحون عبور کردند.
ترجمه فتوح البلدان و چاپ:
از کتاب 2 ترجمه فارسی در 2 قسمت شده است. یکی بخش مربوط به ایران (ترجمه دکتر آذرتاش آذرنوش) و دیگر ترجمه کامل کتاب توسط "محمد توکل" سال 1337 در تهران چاپ شده است. چاپ های متعددی داشته که مهمترین آنها توسط "میخائیل یان دخویه" با مقدمه ای به زبان لاتین، در نیویورک بین سالهای 1916 و 1924 منتشر شد. چاپ های دیگر در آلمان، بیروت و قاهره داشته است.
فتوح البلدان (بخش مربوط به ایران)
احمد بن یحیی بلاذری
ترجمه: دکتر آذرتاش آذرنوش
از مهمترین و معتبرترین کتابها درباره فتوحات اسلامی و تاریخ فتوحات و چگونگی فتح هر یک از نواحی کشورهای اسلامی از زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم تا زمان حیات نویسنده، یعنی (نیمه دوم قرن سوم هـ ق) به زبان عربی. مولف، حوادث و فتوحات را از هجرت پیامبر اسلام، شروع و به وصف فتوح اسلام بر حسب سرزمین ها و ولایات، در فصل هایی جداگانه پرداخته، مانند فتوحات داخل جزیره العرب، فتوح شام و شهرهای آن، فتح مصر و مغرب از جمله فتح اسکندریه، فتوح اندلس و غیره، در ضمن این موضوعات، به برخی جنبه های تشکیلات حکومتی و اداری پرداخته است. اطلاعات جغرافیائی کتاب بسیار مفید و سودمند و بخشی از کتاب، مسئله مالکیت زمین و آب، احکام اراضی و خراج است که حائز اهمیت زیادی می باشد.
این کتاب، خلاصه ای است از اثر بزرگمهر و اصل کتاب «البلدان الکبیر» که مولف، موفق به اتمام آن نشده و از آنجا که موضوع «فتوحات» بر بقیه مطالب کتاب غالب است، نام آن از قرون بعدی، به «فتوح البلدان» نامگذاری شد.
فتوح البلدان بلاذری یکی از مهمترین متون در تاریخ فتوحات عرب به‌ویژه در ارتباط با فتوحات در ایران است. خواندن این کتاب به همه علاقه‌مندان به تاریخ ایران و اسلام توصیه می‌شود.
ساختار و تقسیم بندی کتاب:
کتاب فتوح البلدان، به گونه روایی تدوین شده و در آن اخبار مربوط به فتوحات مسلمانان در نواحی مختلف به ترتیب نقل شده است.
- فتوحات داخل جزیره العرب از جلمه: فتح فدک، مکه و طائف، اخبار رده، جنگهای پیغمبر اکرم.
- فتوح شام و شهرهای آن.
- فتح قبرس، جزیره، ارمنستان، مصر، مغرب، افریقیه، اندلس، عراق، ایران و نواحی مختلف آن تا خراسان و سند.
- مباحثی چون: احکام زمین های خراج، دیوان عطا در خلافت عمر، اتم خاتم - تاریخ و تغییر خط عربی.
- استعمال مهر و ضرب و نشر مسکوکات (سکه)
- برگرداندن دیوان فارسی به تازی و عربی. تغییر زبان رسمی دیوان های دولتی از یونانی و فارسی به عربی.
- بخش هایی از این کتاب راجع به تسخیر عراق، ری، جبال، آذربایجان، گرگان، اهواز، کرمان و ... است. به نقل از مسعودی، با اینکه کتاب و موضوعاتش درباره فتوحات است که بهتر از آن سراغ نداریم، ولی اطلاعات جغرافیایی در کتاب، بسیار مفید و سودمند می باشد.
ویژگی کتاب:
یکی از ویژگی «فتوح البلداان» استفاده از ماخذی است که امروزه در دسترس نیست و اطلاعات آن در دیگر منابع، پیدا نمی شود مانند نوشته های "ابوعبیده معمربن مثنی" لغوی معروف. مطلبی در این زمینه درباره اعراب دارد که نخستین بار در دوره خلافت عثمان و در زمان حکومت عبدالله بن عامربن کریز در خراسان از جیحون عبور کردند.
ترجمه فتوح البلدان و چاپ:
از کتاب 2 ترجمه فارسی در 2 قسمت شده است. یکی بخش مربوط به ایران (ترجمه دکتر آذرتاش آذرنوش) و دیگر ترجمه کامل کتاب توسط "محمد توکل" سال 1337 در تهران چاپ شده است. چاپ های متعددی داشته که مهمترین آنها توسط "میخائیل یان دخویه" با مقدمه ای به زبان لاتین، در نیویورک بین سالهای 1916 و 1924 منتشر شد. چاپ های دیگر در آلمان، بیروت و قاهره داشته است.
بنیاد فرهنگ ایران نهادی پژوهشی بود که برای پاسداشت، گسترش، و پیش‌برد زبان پارسی در مهر ماه ۱۳۴۳ با دبیر کلی پرویز ناتل خانلری و ریاست فرح پهلوی بنیان شد. وظیفه اصلی بنیاد چاپ کتاب بود اما در کنار آن اقدامات فرهنگی دیگری مانند ساخت کتابخانه و همکاری با موسساتی که به فرهنگ ایران خدمت می‌کنند نیز در وظایف این بنیاد تعریف شده بود.
فرار از اردوگاه ۱۴
بِلِین هاردن
مترجم: مسعود یوسف‌حصیرچین
«اولین خاطره‌ی او یک اعدام است.
همراه با مادرش به طرف مزرعه‌ی گندمی در نزدیک رودخانه‌ی تائِدونگ می‌رفت که نگهبانان در آنجا چند هزار زندانی را گرد‌هم آورده بودند. پسرک که به خاطر جمعیت هیجان‌زده بود، از میان پاهای بزرگ‌سالان راهش را به ردیف جلو خزید و دید که نگهبان‌ها مردی را به تیرکی چوبی می‌بندند.
شین این‌گِئون چهارساله بود و بسیار کوچک‌تر از آن‌که از سخنرانی پیش از اعدام سرنگهبان سر در بیاورد. در اعدام‌های فراوانی که در سالهای آینده اتفاق می‌افتادند او به سخنرانی سرنگهبان گوش خواهد داد که به جمعیت می‌گوید به زندانی در آستانه‌ی مرگ «رستگاری» از طریق کار با اعمال شاقه پیشنهاد شد، اما او این سخاوتمندی حکومت کره‌‌شمالی را رد کرد. نگهبانان برای جلوگیری از ناسزا‌گویی زندانی به حکومتی که می‌خواهد جانش را بگیرد، دهان او را پر از سنگ‌ریزه کردند و سرش را با پارچه‌ای پوشاندند. در اعدام اول، شین دید که سه نگهبان هدف‌گیری کردند و هر کدام سه‌بار ماشه را چکاندند. صدای شلیک تفنگ‌ها پسرک را ترساند و او سریعاً به عقب جست. اما از همان عقب بالا‌و‌پایین می‌پرید تا ببیند نگهبانان به سمت بدن آغشته‌به‌خون می‌روند و آن را در پارچه‌ای می‌پیچند و به‌زحمت آن را در گاری می‌گذارند. در اردوگاه ۱۴ که زندانی برای دشمنان سیاسی کره‌‌‌‌ی شمالی است، تجمع بیش از دو نفر ممنوع است مگر مواقع اعدام. همه باید در این مراسم شرکت کنند. در اردوگاه کار اجباری از اعدام در ملأعام و ترس حاصل از آن برای درس عبرت استفاده می‌شد.»
فردوس (در تاریخ شوشتر و مشاهیر آن)
تالیف: علاالملک حسینی شوشتری
تصحیح: میرجلال الدین حسینی ارموی
«فردوس»، کتابى است به زبان فارسى که به موضوع تاریخ و جغرافیاى شوشتر و نیز معرفى برخى از مشاهیر آن مىپردازد.
این کتاب از چند نظر حائز اهمیت است: ١ -مولف خود، مردى چنان داراى علم و صلاحیت بوده که شاه جهان( ١٠٣٧ - ١٠۶٨ ق.) او را به تعلیم فرزندش شاهزاده محمد شجاع تعیین کرده است. ٢ -همچنین مولف درباره پدر خود، قاضى شهید نورالله شوشترى، خانواده او و احوال برخى از استادان وى مطالبى را آورده است که آن اطلاعات را هرگز نمى توان از سایر کتاب ها به دست آورد. ٣ - گروهى از فضلاى شوشتر را معرفى کرده که شرح حال ایشان را در منابع دیگر نمى توان یافت.
کتاب؛ مشتمل بر پیشگفتار انجمن، مقدمه مصحح، مقدمه مولف و پنج محفل و بخش تعلیقات است.
پس از فاتحه، محافل پنجگانه کتاب به شرح ذیل آغاز مىگردد:
محفل اول، درباره پدر مولف، قاضى نورالله شوشترى و برخى دیگر از مشاهیر شوشتر؛ نظیر: شمس الدین اسدالله حسینى، ملقب به صدرالعلماء، زین الدین على بن سید اسدلله حسینى.
محفل دوم، به معرفى برخى از قدماى این شهر؛ چون: شیخ عارف محمد سوار، سهل بن عبدالله تسترى، کمال الدین على، معروف به صوفى و...اختصاص یافته است. در محفل سوم، به معرفى برخى از مشاهیر متاخر این شهر پرداخته شده و از کسانى؛ چون: عبدالواحد بن على، عبدالله بن محمود، عبدالله بن على، خواجه افضل و...نام برده شده است.
محفل چهارم، به معرفى شعراى این شهر؛ نظیر: ملا سعدالدین محمد متخلص به «بیکسى»، ابوالوفا، میرعالمى، مولانا قوسى، و...اختصاص یافته است.
محفل پنجم، به یادکرد برخى نکات علمى و حکمى که به ذهن مولف خطور کرده و نیز برخى منشئات و اشعار وى اختصاص یافته است. مولف دراین محفل اشعارى از خود در قالب قصیده، غزل، رباعى و مثنوى آورده است.
فرزندان استر (مجموعه مقالاتی درباره ی تاریخ و زندگی یهودیان در ایران)(چاپ اول)
نویسنده: هومن سرشار
مترجم: مهرناز نصیریه
مجموعه مقالاتی درباره ی تاریخ و زندگی یهودیان در ایران
کتاب حاضر مجموعه مقالاتی است درباره‌ی تاریخ و زندگی یهودیان ایران، از عهد باستان تا عصر حاضر که به قلم نویسندگان مختلف نوشته شده است.
محتوای این کتاب، بر سه آگاهی ایرانیان خواهد افزود. نخست اینکه یهودیان از ۲۷۰۰ سال پیش، یعنی ۲۰۰ سال قبل از حمله ی هخامنشیان،و پس از نخستین موج تبعید ناشی از حمله ی آشوریان به اورشلیم، در این سرزمین به طور پراکنده زیسته اند و به شیوه های خود، بر بنیان ها و باور های بومی، قومی و سپس ملی ما اثر گذار بوده اند....
آگاهی بعد، از بخش دیگری از کتاب با نام « آنوسی های مشهد » به دست می آید، که در آن معلوم می شود، غالب یهودیان مسلمان شده، بر حسب مصالح و مقصدی به اسلام پیوسته اند و در خفا، تا پایان عمر، به دین اجدادی خود می مانده اند....
و بالاخره فصل آخر کتاب، از نامداران یهود، در عرصه های سیاست، فرهنگ و اقتصاد ایران، پیش و پس از اسلام یاد می کند که در میانشان از استر و مردخای، تا رشید الدین فضل الله مورخ و رحیم نامور، عضو مشاور کمیته ی مرکزی حزب توده ی ایران، یافت می شوند. آیا چه میزان از این اسامی که به مسلمانی تظاهر کرده اند، در حقیقت آنوسی بوده اند؟ و این یهودیان صاحب مقام، تا چه اندازه در بدفهمی اسلام و ایجاد شقاق و تفرقه در میان مسلمین کوشیده اند؟
بخش آخر کتاب، از سرمایه گذاران یهودی در تولید و تجارت زمان محمدرضا شاه می گوید: بیشتر آن ها آدامس و عروسک ساخته اند، بیمه گذار بوده اند و...
فرزندان انقلاب (تاریخ فرانسه ۱۷۹۹ تا ۱۹۱۴)
رابرت جیلدیا
ترجمه: اکبر معصوم بیگی
فرانسه ی سده ی نوزدهم یکی از سرمشق های بزرگ و فراگیر فرهنگی در سراسر جهان است ، با ادبیات ، فلسفه ، هنر ، شعر و فناوری مدرن و درخشانی که چشم جهانیان را خیره کرده است . اما فرانسه سرزمین جلیل انقلاب و شوریدن بر ستم و نامردمی ، سرزمین هرج و مرج های سیاسی و اجتماعی نیز هست و هر نسل از فرزندان انقلاب بزرگ فرانسه دستخوش جنگ ها ، انقلاب ها و وحشت های خاص خود بوده است . تاریخ نومایه و درخشان رابرت جیلدیا گستره ی گوناگون و پهناوری را در بر می گیرد : از انقلابیون جان بر کف ، سرباز و کیشیش و دهقان و… تا چهره های ادبی تابناک . آنچه که کار این تاریخ دان نوآور را برجسته می کند کاوش و باریک سنجی دقیق در زمانه ای پرجوش و خوروش و در حال دگرگونی درنگ ناپذیر، و پی جویی در همه ی جنبه های زندگی مردمانی است که در هر شرایطی بر حق آزاد زیستن خود پا می فشارند و در راه آزادی از فدا کردن جان خود دریغ ندارند .